Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
133 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Ticari işletme devrinde peştemaliye bedeli alacağının tahsili
2019/2086 E. 2022/422 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasında imzalanan ve devri konu edilen ticari işletmenin işletme değeri, ünü ve manevi değerine karşılık ödenmesi kararlaştırılan bedel, işletmenin bulunduğu taşınmazın kirasıyla ilgili olmayıp taşınmaz kiralanmasında ödenen hava parasından farklı olarak peştemaliye niteliğindedir; TTK 11/3 uyarınca ticari işletme devri sözleşmesi aksi öngörülmedikçe işletme değerini de kapsar. Sözleşme ve ödeme belgelerinin tarafı olan gerçek kişiler, sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince bu sözleşmeden doğan edimden bizzat sorumludur ve ortağı oldukları…
peştemaliyeticari işletme devrisözleşmelerin nispiliğihusumettemerrüticra inkar tazminatı
-
Kapalı faturanın ödeme karinesi, ticari defter ve cari hesap ekstresiyle çürütülmesi
2021/2221 E. 2022/360 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari ilişkiden kaynaklanan fatura bedelinin tahsiline yönelik itirazın iptali davasında, faturanın kapalı olarak düzenlenmiş olması ödemenin yapıldığına karine oluşturur; ancak borçlu tarafça yargılama aşamasında fatura bedelinin ödendiği yönünde bir itiraz ileri sürülmeyip başka bir savunma (işin nedensiz bırakılması) yapılmışsa ve alacaklının ticari defter kayıtları ile cari hesap ekstresi alacağın varlığını doğruluyorsa, kapalı fatura karinesi çürümüş sayılır ve alacaklının iddiası doğrulanmış kabul edilir. Yargılama sırasında ileri sürülmeyen,…
itirazın iptalikapalı faturaödeme karinesiticari deftercari hesap ekstresizorunlu arabuluculuk
-
Kira sözleşmesi yanında ticari işletme devri varsa görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir
2021/2006 E. 2022/358 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir uyuşmazlıkta kira sözleşmesinin yanında ticari işletmenin (personel, öğrenci, demirbaş dahil) devrine ilişkin bir işlem de mevcutsa, uyuşmazlık salt kira ilişkisine indirgenemez; bu durumda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir, sulh hukuk mahkemesi değildir.
görevdava şartıtemlikticari işletmenin devrikira sözleşmesiitirazın iptali
-
Acente sıfatıyla hareket edene doğrudan dava açılamayacağı
2019/2173 E. 2022/349 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir taşıma ilişkisinde, akdi taşıyanın düzenlediği konişmentoda 'teslim için başvurulacak kişi' olarak gösterilen ve ana konişmentoda 'gönderilen' sıfatıyla yer alan, ordinoyu düzenleyen ve acentelik sözleşmesi ibraz eden taraf, navlun faturası düzenlemiş olsa bile taşıyıcı veya taşıma işleri komisyoncusu değil, akdi taşıyanın acentesi sayılır. TTK 105/2 uyarınca acenteye karşı ancak müvekkiline izafeten (aynı sıfatla) dava açılabilir; acenteye doğrudan kişisel sıfatla dava açılması ve kişisel kusur ileri sürülüp kanıtlanmaması halinde, dava gerçek…
itirazın iptalipasif husumet ehliyetiaktif husumet ehliyetiacentetaşıma işleri komisyoncusukonişmentorücu (taşıma temelli)
-
Tahkim ilk itirazının kabulünde dayanılan sözleşmenin taraf/husumet eksikliği
2021/1461 E. 2022/320 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir sözleşmeden kaynaklanan davada tahkim ilk itirazının kabul edilebilmesi için, tahkim şartının davanın dayandığı sözleşmede yer alması gerekir; davanın dayandığı sözleşmede tahkim şartı bulunmuyorsa, davacının taraf olmadığı ve içeriğinde ilk sözleşmeye atıf da bulunmayan başka (ayrı) bir sözleşmedeki tahkim şartına dayanılarak, ilişkinin bu ikinci sözleşme kapsamında dava dışı bir şirketle devam ettiği yönündeki savunma hiçbir araştırma yapılmadan kabul edilip davanın usulden reddine karar verilemez; bu durumda mahkemenin, distribütörlük ilişkisinin…
tahkim ilk itirazıtahkim şartıdistribütörlük sözleşmesihusumetbelirsiz alacak davasıportföy (denkleştirme) tazminatıbayilik (acente-kıyas)
-
Acentelik benzeri ilişkide portföy tazminatı ve hak düşürücü süre
2019/1777 E. 2022/154 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşmede taraflar arasında bağımsızlık, belirli bir tacir adına aracılık, süreklilik ve meslek edinme unsurları gerçekleşmişse; sözleşmede 'acente' ifadesi geçmese ve gözetim-denetim ilişkisine dair açık düzenleme bulunmasa da, sözleşme acentelik benzeri bir ilişki olarak kabul edilir. Sözleşmeye resmen taraf olmayan ancak aynı ortak/yönetici yapısına sahip, faturaların kesildiği ve ödemelerin yapıldığı diğer şirkete, sözleşmenin sonuçlarından menfaat elde etmesi nedeniyle husumet yöneltilebilir. Acentenin komisyon alacağının ödenmemesi haklı…
acentelik sözleşmesiportföy (denkleştirme) tazminatıhaklı/haksız fesihhusumethak düşürücü süreTTK 122
-
Beğenme koşuluyla satış iddiasının ispatlanamaması, itirazın iptali
2019/1952 E. 2022/96 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımda, satılanın beğenme koşuluyla satıldığı iddiası, bunu kanıtlayan delil bulunmadığı, alıcının faturayı itirazsız defterlerine kayıt ettiği ve satılanın tesliminden itibaren makul süreyi aşan bir sürede beğenmediğine ilişkin satıcıya bildirimde bulunmadığı hallerde kabul edilmez; bu durumda alacak likit sayılarak itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilebilir. Ayrıca zorunlu ticari arabuluculuk dava şartı, TTK 5/A maddesinin yürürlük tarihinden (01.01.2019) önce açılan davalarda uygulanmaz.
itirazın iptalibeğenme koşuluyla satışzorunlu arabuluculukicra inkar tazminatıticari defter kaydılikit alacak
-
Her iki taraf tacir değilse ticari dava şartı yokluğundan usulden ret
2021/2302 E. 2022/74 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir uyuşmazlığın mutlak ticari dava sayılabilmesi için konusunun TTK veya diğer kanunlarda düzenlenen bir husustan kaynaklanması gerekir; bu nitelikte olmayan ve her iki tarafı da tacir olmayan bir alacak uyuşmazlığında görev dava şartı yokluğu bulunur ve dava, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilerek görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmelidir.
mutlak ticari davanispi ticari davagörev dava şartıtaciritirazın iptali
-
Yurt dışı davalıya izafeten açılan davada husumet ve taraf teşkili
2021/2192 E. 2021/1919 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yurt dışında yerleşik bir tarafa izafeten dava açıldığında, izafeten dava açılan kişinin acente sıfatının ispatlanamamış olması, davanın doğrudan pasif husumet yokluğundan reddedilmesini gerektirmez; yurt dışındaki asıl davalının yurt içinde temsilcisi veya acentesi bulunmaması da tek başına husumet yokluğu gerekçesi oluşturmaz. Bu durumda mahkeme, dava dilekçesinde adı ve unvanı belirtilen yurt dışı davalıların adreslerini tamamlatıp kendilerine tebligat yaparak taraf teşkilini sağlamalı ve işin esasına bu şekilde girmelidir.
acentelikizafeten davapasif husumettaraf teşkilitek satıcılık sözleşmesiportföy tazminatıbayilik (acente-kıyas)
-
Kısmi ödemenin TBK 100 uyarınca mahsubu ve söküm masrafı sorumluluğu
2019/1490 E. 2021/1875 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davasında, icra takibi başladıktan sonra ancak dava açılmadan önce borçlu tarafça yapılan ve ticari ilişkinin devam ettiği döneme ait, yenilik ihtiva etmeyen (sonradan virman açıklamasıyla kayda alınan) ödemeler, TBK 100. madde kapsamında öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmesini gerektirmez; bu durumda dava tarihi itibarıyla borç miktarının tespiti yeterlidir. Ayrıca, sözleşmede bir gider kaleminin (somut olayda söküm masrafı) hangi tarafın sorumluluğunda olacağı açıkça düzenlenmişse, mahkemenin bu sözleşme hükmüne aykırı şekilde…
itirazın iptalibayilik sözleşmesicari hesap alacağıTBK 100 (BK 84) - kısmi ödemenin mahsubuticari defter delil şartı (HMK 222)delil sözleşmesi (HMK 193)bayilik (acente-kıyas)
-
Ticaret unvanına tecavüzde husumetin tescili yaptırana yöneltilmesi gereği
2021/1714 E. 2021/1764 K. ·
Ticaret sicil işlemine itirazistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticaret unvanına tecavüz edildiğini ileri süren kişi, tecavüz ettiği ileri sürülen tüzel kişiye karşı dava açmak zorundadır; ticaret sicil müdürlüğü bir yargı mercii olmadığından, bir yargı kararı bulunmaksızın tescilli ticaret unvanını terkin etme yetkisine sahip değildir; bu nedenle sicil müdürlüğüne yöneltilen terkin davası pasif husumet yokluğundan reddedilir.
ticaret unvanıpasif husumetterkindava şartıAAÜTticari dürüstlük
-
Husumet yokluğu gerekçesiyle red kararı taraf teşkili eksikliği nedeniyle kaldırıldı
2021/1881 E. 2021/1700 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Hisse devrinin tescil ve ilanına ilişkin davalarda, dava ticaret sicil müdürlüğü kararına itiraz niteliğinde değilse, davanın hisseyi devreden/devralan ortaklara ve şirkete açılmasında husumet yönünden bir eksiklik bulunmaz; bu tür davalarda husumet ticaret sicil müdürlüğüne değil, devir ilişkisinin tarafı olan şirket ve ortaklara aittir. Ayrıca, şirketin esas sözleşmesinde temsilin müşterek imza ile yapılması öngörülmüş ve bu yetkiye sahip ortaklardan biri davacı tarafta yer alıyorsa, şirket ile davacı arasında menfaat çatışması doğar; bu durumda…
husumettaraf teşkilikayyımmüşterek temsil ve ilzammenfaat çatışmasıhisse devri
-
Hava yolu taşımasında gecikme zararı, husumet ve sınırlı sorumluluk
2019/1292 E. 2021/1634 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Hava yoluyla yük taşımasında konişmentoyu düzenleyen ve yazışmalarla akdi taşıyıcı sıfatı doğrulanan taraf, Montreal Konvansiyonu'nun 19. maddesi uyarınca gecikmeden doğan zarardan sorumludur. Fiili taşıyıcının acentesi konumundaki kişiye, TTK 105/2 uyarınca ancak taşıyana izafeten dava açılabileceğinden, asaleten açılan davada husumet yöneltilemez. Gönderen tarafından yükün teslimi sırasında özel değer bildirimi ve ek ücret ödemesi yapılmadıkça, taşıyıcının sorumluluğu Montreal Konvansiyonu'nun 22/3. maddesi uyarınca sınırlıdır; 22/5. madde istisnası…
Montreal Konvansiyonuakdi taşıyıcıfiili taşıyıcıacentehusumetizafeten dava
-
Sözleşmeyi imzalamayan tarafın fiilen uygulanan sözleşmeden alacak talebi
2019/1263 E. 2021/1483 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir hizmet sözleşmesinde açıkça taraf olarak yer almayan ancak sözleşmede öngörülen faturalama düzenlemesi kapsamında hizmeti fiilen ifa eden ve tarafların fiilen uyguladığı bir kişi/şirket, bu sözleşmeden doğan alacağını talep etmekte aktif husumet ehliyetine sahiptir. Tarafların ticari defterlerindeki kayıtların birbirini teyit etmesi, faturaların itirazsız kısmen ödenmiş olması ve elektronik yazışmalarla desteklenen mutabakat, hizmetin ifa edildiğinin ispatı için yeterli kabul edilir; ödememe uyuşmazlığı çıkmadan önce hizmetin eksik verildiğine dair…
aktif husumet ehliyetiticari defter kayıtlarının ispat gücüelektronik yazışmaların delil niteliği (HMK 199)sebepsiz zenginleşmeitirazın iptalimutabakat
-
Acente sıfatıyla hareket edende pasif husumet yokluğu
2019/1054 E. 2021/1495 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir konişmentoyu taşıyan adına düzenleyen ve navlun bedelini komisyonunu keserek taşıyana ödeyen kişi, acente sıfatıyla hareket etmiş sayılır; navlun faturası düzenlemiş olması onu taşıyıcı veya taşıma işleri komisyoncusu haline getirmez. Acenteye karşı dava, ancak taşıyana izafeten açılabilir; acentenin kişisel kusuru ileri sürülüp kanıtlanmadan doğrudan acenteye yöneltilen dava, pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddedilir. Öte yandan, satış şeklinin CIF olarak belgelenmesine karşın ödeme şeklinin mal mukabili olması durumunda, satıcının (ve…
pasif husumet ehliyetiaktif husumet ehliyetiacentetaşıma işleri komisyoncusuhalefiyetmal mukabili satış
-
Konişmentoyu acente sıfatıyla imzalayana taşıyana izafeten dava açılabilir
2021/1140 E. 2021/1505 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konişmentoyu taşıyıcı firma adına acente sıfatıyla imzalayan kişiye, TTK 105/2 uyarınca ancak taşıyana izafeten dava açılabilir; acentenin kişisel kusuru ileri sürülüp kanıtlanmadan ve dava gerçek sorumlu olana yöneltilmeden acenteye karşı açılan dava pasif husumet yokluğundan usulden reddedilir. CFR teslim şeklinde satılan malın ödemesinin mal mukabili yapılması halinde, satıcının/sigortalının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar sürdüğünden, sigorta şirketinin taşıma hasarına ilişkin rücu davası açma ehliyeti bulunur; ancak bu ehliyet, husumetin…
pasif husumetacentetaşıyana izafeten davaCFR teslim şeklimal mukabili ödemeaktif dava ehliyetirücu (taşıma temelli)
-
Acenteye karşı açılan rücu davasında pasif husumet yokluğu
2021/866 E. 2021/1492 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
CFR teslim şeklinde mal bedeli ve navlun taşıyıcıya teslimle alıcıya geçse de, gönderen ile alıcı arasında ödemenin mal mukabili yapılacağının kararlaştırıldığı hallerde satıcının/sigortalının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar sürdüğünden, taşıma sırasında oluşan hasar nedeniyle sigortalıya ödeme yapan sigorta şirketinin sorumlulara rücu davası açma ehliyeti bulunur. Ancak taşıma sözleşmesine ilişkin konişmentoyu taşıyıcı adına acente sıfatıyla imzalayan ve fiili taşıyanın Türkiye acentesi olan davalıya, TTK 105/2-3 uyarınca kişisel kusuru ileri…
pasif husumetaktif dava ehliyetiCFR teslim şeklimal mukabili ödemeacenterücu
-
Doktora satılan tıbbi malzeme bedelinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görev
2021/1576 E. 2021/1378 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir davanın ticari dava sayılabilmesi için hem her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hem de her iki tarafın tacir olması şarttır; taraflardan biri tacir değilse (örneğin serbest meslek icra eden bir hekim gibi), işin ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi bu şartı gerçekleştirmez ve dava nispi ticari dava sayılamaz; bu durumda davaya bakmakla görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir, asliye ticaret mahkemesi değildir.
görev dava şartımutlak ticari davanispi ticari davaticari işletme esasıticari iş karinesitacir sıfatı
-
Acenteye asaleten açılan tazminat davasında pasif husumet yokluğu
2020/1247 E. 2021/1353 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir taşımada fiili taşıyanın acentesi olan kişiye, taşımaya ilişkin fatura kendisi tarafından düzenlenmiş olsa da, taşıyan sıfatını haiz olduğuna dair belge bulunmadığı ve acente sıfatıyla hareket ettiği anlaşıldığı sürece, TTK 105/2 uyarınca doğrudan (asaleten) dava açılamaz; bu durumda pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekir. Ayrıca, ilk derece yargılamasında ileri sürülmeyen taraf değişikliği talebi istinaf aşamasında ilk defa ileri sürülemez.
pasif husumetacentelikfiili taşıyanakdi taşıyıcıitirazın iptalirücu
-
Ticari defter kayıtlarına dayalı itirazın iptali davasında ispat
2019/992 E. 2021/1271 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasındaki ticari ilişkide, bir tarafın kendi ticari defterlerinde diğer tarafa borçlu olarak kayıtlı görünmesi ve bu borca ilişkin faturaların ödendiğine veya daha az borç bulunduğuna dair bir itirazın bulunmaması halinde, borçlunun acente sıfatıyla üçüncü kişi (donatan) namına işlem yaptığı savunması husumeti ortadan kaldırmaz; ayrıca iki tarafın ticari defter kayıtları arasında fark bulunması durumunda, alacaklı tarafın kayıtlarındaki eksikliğin kaynağının belirlenememesi ve borçlu tarafın kendi defter kayıtlarında daha yüksek borç…
itirazın iptaliticari defter kaydıacentelikpasif husumetispat yüküicra inkar tazminatı
-
İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle itirazın iptali davasının usulden reddi
2021/1396 E. 2021/1229 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşmeden kaynaklanan alacağa ilişkin itirazın iptali davasında, icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması özel dava şartıdır; borçlunun icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş olması halinde mahkeme bu hususu re'sen gözetir. Yetkili icra dairesi, alacaklının veya borçlunun (fiili yerleşim/merkez adresinin, ticaret sicili kayıtlarına göre güncellenmiş haliyle) yerleşim yeri esas alınarak belirlenir; takip başlatılan yer bu adreslerden biri değilse, icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle dava özel dava şartı yokluğundan usulden…
itirazın iptaliicra dairesinin yetkisiözel dava şartıgenel yetkisözleşmenin ifa yeriticaret sicili kaydı
-
Acente sıfatıyla imzalanan konişmentoda taşıyana husumet yöneltilemez
2020/1506 E. 2021/1071 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir taşıma ilişkisinde konişmentonun taşıyıcı firma adına acente sıfatıyla imzalanması ve gümrük beyan formunda da acente olarak gösterilmesi halinde, acentenin donatan adına navlun bedelini tahsil etmiş olması tek başına acenteye taşıyan sıfatı kazandırmaz; bu durumda acenteye TTK 105 uyarınca asaleten (kendi adına) dava açılamaz, taşıyan sıfatını haiz olmayan acenteye yöneltilen dava pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilir.
-
Vekilin dava takip yetkisi eksikliği nedeniyle kararın kaldırılması
2021/1157 E. 2021/1059 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Dava dilekçesinde davacı sıfatıyla gösterilen kişi/şirket ile vekaletnameyi veren kişi arasında uyumsuzluk varsa ve vekilin davayı takip yetkisi bu nedenle tartışmalıysa, bu eksikliğin giderilmesi için ilk derece kararı kaldırılıp dosya yeniden inceleme üzere mahkemesine gönderilir; ancak dava açma süresi kısa (TTK 82/7'de 15 gün) olan davalarda bu eksikliğin giderilmesi süre şartını etkilemeksizin değerlendirilir.
zayi belgesidava takip yetkisivekaletnamehusumetticari defterlerin ziyaıbasiretli tacir
-
İntifa hakkı terkin edilmeden intifa/yatırım bedeli talep edilemez
2019/882 E. 2021/903 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesi kapsamında bir taşınmaz üzerinde intifa hakkı tesis edilip bu hak karşılığında bedel ödenmişse, sözleşmenin sona ermesi üzerine kullanılmayan süreye isabet eden intifa bedeli ile buna bağlı sabit yatırım bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilmesi, intifa hakkının tapudan terkin edilmiş olması koşuluna bağlıdır; intifa tapuda terkin edilmediği sürece taşınmaz maliki olan davalının sebepsiz zenginleştiğinden söz edilemez ve bu talepler yönünden verilecek ret kararı, işin esasına ilişkin olmayıp dava şartı…
sebepsiz zenginleşmeintifa hakkının terkinidava şartıcari hesap alacağıticari defterlerin delil niteliğimaktu vekalet ücreti
-
Zayi belgesi davası hasımsız açılır, hasımlı açılmışsa usulden reddedilir
2021/923 E. 2021/917 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari defterlerin zıyaı nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebi HMK m.382/2-(e) kapsamında çekişmesiz yargı işi olduğundan, bu davanın hasımsız olarak açılması gerekir; hasım gösterilerek açılan zayi belgesi davası usulden reddedilir. Defterlerin üçüncü kişide (örn. muhasebecide) bulunduğunun ileri sürülmesi, zayi belgesi koşullarını oluşturmaz; bu durumda ilgili kişiye karşı istirdat davası açılabilir.
zayi belgesiçekişmesiz yargı işihasımsız davaistirdat davasıpasif husumet
-
Ödeme kaydedici cihazın çalışan tarafından kaybedilmesi zayi belgesi koşullarını taşımaz
2021/696 E. 2021/916 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için zıyaın, tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen meydana gelen, iradi olmayan bir afet veya hırsızlık nedenine dayanması gerekir; tacirin çalışanı tarafından bir cihazın kaybedilmesi, TTK 18/2'deki basiretli tacir yükümlülüğü gereği tacire izafe edileceğinden bu tür bir zayi hali TTK 82/7 kapsamına girmez. Pos cihazı gibi elektronik ortamda başkaca elde edilemeyecek bilgi içeren belgeler için zayi belgesi istenebilmesi kural olarak mümkün olsa da, diğer koşulların (zıyaın irade dışı bir sebebe…
zayi belgesiödeme kaydedici cihazbasiretli tacirmücbir sebepticari defter ve belgelerin saklanması
-
İntifa hakkı terkin edilmeden yatırım bedeli iadesi talep edilebilir
2020/1556 E. 2021/683 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik ve işleticilik sözleşmesi kapsamında ödenen bedellerin sözleşme süresinin erken sona ermesi nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi talep edildiğinde, öncelikle sözleşmede kararlaştırılan sürenin fiilen dolup dolmadığı ve sözleşmenin bu süreden önce feshedilip feshedilmediği belirlenmelidir; süre dolmadan fesih gerçekleşmemişse, o süreye ilişkin yatırım bedelinin erken sona erme nedeniyle iadesi talep edilemez. Ayrıca, ödenen bedelin intifa hakkı bedeli mi yoksa sözleşmeyle ilişkili ayrı bir nakdi yardım/gayrimaddi hak bedeli mi…
sebepsiz zenginleşmeintifa hakkıbayilik ve işleticilik sözleşmesidenkleştirici adaletyatırım bedeli iadesigayrimaddi haklar bedelibayilik (acente-kıyas)
-
Görev dava şartı re'sen gözetilir; süresinde ileri sürülmeyen yetki itirazı BAM'da incelenmez
2021/580 E. 2021/617 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Mahkemenin görevli olması bir dava şartı olup mahkemece re'sen gözetilir; taraflarca istinaf edilmeyen görevsizlik/dava şartı yokluğu kararı bu haliyle kesinleşir. Yetki konusunda kesin yetki kuralı bulunmayan hallerde yetki itirazı ilk itirazlardan olup dava dilekçesinin tebliğinden itibaren süresi içinde ileri sürülmezse, sonradan istinaf aşamasında yetkili mahkeme konusunda talepte bulunulması dinlenmez; ayrıca yetki itirazının değerlendirilmesi görevli mahkemeye aittir.
dava şartıgörevyetki ilk itirazıticari işletme devriitirazın iptali
-
CMR sigorta rücu davasında broker aleyhine husumet ve HMK 124
2020/1054 E. 2021/534 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırılmasına aracılık eden broker, kanun gereği sigorta şirketini temsil yetkisine sahip olmadığından, teminatı üstlenen sigorta şirketi yerine brokere karşı açılan tazminat davasında brokerin pasif husumeti bulunmaz. Ancak davacı tarafça, teminatı üstlenen sigorta şirketinin de davaya dahil edilmesi yönünde bir talep ileri sürülmüşse, bu talep HMK 124/3-4 maddesi kapsamında taraf değişikliği talebi olarak değerlendirilmelidir; davalının hatalı gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığı ve dürüstlük…
sigorta brokeripasif husumettaraf değişikliğiacenteCMR sigortasırücuen tazminat
-
Görevsizlik kararına karşı istinaf: her iki tarafın tacir sıfatı
2020/1084 E. 2021/539 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir kişinin tacir mi esnaf mı olduğunun belirlenmesinde ticaret siciline kayıt şart değildir; kayıt tacir sıfatının sonucudur, koşulu değildir. İş hacmi bakımından esnaf ölçüsünü aşan bir kimsenin, art arda iki hesap döneminde ilgili yasal hadleri %20'den fazla aşması halinde, defter tutma yükümlülüğünü fiilen yerine getirmemiş olsa da bilanço esasına göre defter tutması gereken (I. sınıf) tacir sayılması gerekir; bu durumda satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta her iki tarafın da tacir olması nedeniyle ticaret mahkemesi görevlidir.