6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Beğenme koşuluyla satış iddiasının ispatlanamaması, itirazın iptali

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1952 E. 2022/96 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Gerekçe özeti

Ticari satımda, satılanın beğenme koşuluyla satıldığı iddiası, bunu kanıtlayan delil bulunmadığı, alıcının faturayı itirazsız defterlerine kayıt ettiği ve satılanın tesliminden itibaren makul süreyi aşan bir sürede beğenmediğine ilişkin satıcıya bildirimde bulunmadığı hallerde kabul edilmez; bu durumda alacak likit sayılarak itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilebilir. Ayrıca zorunlu ticari arabuluculuk dava şartı, TTK 5/A maddesinin yürürlük tarihinden (01.01.2019) önce açılan davalarda uygulanmaz.

Ele alınan sorunlar

Zorunlu arabuluculuk dava şartının uygulanabilirliği → ret

İddia: Davacı tarafça dava açılmadan arabulucuya başvurulmadığından davanın usulden reddi gerektiği ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa ilişkin TTK'nın 7155 sayılı yasa ile değişik 5/A maddesi 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dava, bu yürürlük tarihinden önce açıldığından zorunlu arabuluculuğa tabi değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Satışın beğenme koşuluyla satış niteliğinde olup olmadığı → ret

İddia: Davalı, taraflar arasında beğenme koşuluyla satış sözleşmesi kurulduğunu, cihazın kurulum ve montajının yapılmamasının da bunu gösterdiğini, beğenme ve sipariş onay şartlarının henüz gerçekleşmediğini, ürünlerin davacıya iade edildiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı tarafından düzenlenen faturaya konu malların davalıya satışı yapılıp teslim edilmiş, fatura itiraz edilmeden davalı ticari defterlerine kaydedilmiş, ancak bedeli ödenmemiştir. Davalının düzenlediği iade faturasının davacı ticari defterlerinde kaydı bulunmamakta, iade edilmek istenen mallar davacı tarafından kabul edilmediğinden davalı uhdesinde kalmıştır. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davalı, satışın beğenme koşuluyla satış niteliğinde olduğunu kanıtlayan bir delil sunmamıştır. Malların satış ve tesliminden itibaren iade faturasının düzenlendiği tarihe kadar geçen ve makul süreyi fazlasıyla aşan 4 aylık sürede satılanın beğenilmediğine yönelik davacı satıcıya bildirim yapılmamış olması ve davacının satış faturasının benimsenerek davalı ticari defterlerine kaydedilmesi birlikte değerlendirildiğinde, satışın beğenme koşuluyla satış niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit olup olmadığı → ret

İddia: Davalı, alacağın likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalının ayıp iddiası bulunmamaktadır. Davalı, kendisine satışı yapılan malların bedelinden sorumlu olup, itirazın iptaline ve satım faturasına dayalı alacağın likit olduğu gözetilerek icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Beğenme koşuluyla satış iddiasının ispat yükü davalıda olduğu ve makul süre aşımı ile faturanın itirazsız deftere kaydının bu iddiayı çürüttüğü yönündeki değerlendirme, benzer ticari satım uyuşmazlıklarında yol gösterici niteliktedir. Ayrıca TTK 5/A'nın yürürlük tarihinden önce açılan davalarda zorunlu arabuluculuğun uygulanmayacağına ilişkin tespit zamansal uygulama açısından emsal değer taşımaktadır.

Usul tespitleri

Dava şartı
TTK 5/A maddesinde düzenlenen zorunlu ticari arabuluculuk dava şartı, maddenin yürürlük tarihi olan 01.01.2019 öncesinde açılan davalara uygulanmaz.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali beğenme koşuluyla satış zorunlu arabuluculuk icra inkar tazminatı ticari defter kaydı likit alacak

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 5/A · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 249

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1952

KARAR NO 2022/96

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/07/2019

NUMARASI 2019/3 Esas 2019/831 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/01/2022

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilince ticari satım nedeniyle cari hesap alacağının tahsili amacıyla davalı hakkında Büyükçekmece İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu, müvekkilinin davalıya mal satışı sonucu alacağın doğduğunu, davalının borcu ödemediğini belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; dava şartı olan arabuluculuk şartının yerine getirilmemesi nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, dava konusu ürünlerin tesliminin beğenme koşuluyla satış olarak yapıldığını, müvekkilinin ise iade faturası düzenleyerek ürünleri iade ettiğini, dolayısıyla kabul etmediğini, bu halde taraflar arasında bir satış sözleşmesi kurulduğundan bahsedilemeyeceğini, müvekkili tarafından hiç bir zaman beğenme iradesi açıklanmadığını, dolayısıyla sözleşme kurulmadığını, müvekkili tarafından ödeme yapılmadığı gibi ürünlerin de kullanılmadığını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; yasada satım sözleşmesi ani edimli bir sözleşme olarak düzenlenmiş olup, kural olarak alıcı ve satıcının edimlerini aynı anda ifa edeceğinin düzenlendiği, davalı savunmasının aksine satılanın beğenme koşulu ile alındığına ilişkin herhangi bir kanıt sunulmadığı gibi, satılanın en geç 01.07.2018 tarihinde teslim edilmesine rağmen takip tarihi olan 01.11.2018 tarihine kadar davalı tarafından herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, davalı tarafından savunulan iade faturasının 26.10.2018 tarihli olduğu, bu durumda satım sözleşmesinin ani edimli olduğuna ilişkin karineden ayrılmayı gerektirir hiçbir delil sunulmaması, muayene ve gözden geçirme için TT''nın 23. maddesinde belirtilen sürelerin çok fazla aşılması, gözden geçirme için gerekli sürenin teslim tarihine göre uzun olması karşısında, satımın beğenme koşulu ile satım olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili;davacı tarafça dava açılmadan arabulucuya başvurulmadığından davanın usulden reddinin gerektiğini, taraflar arasında beğenme koşuluyla satış sözleşmesi kurulduğunu, müvekkiline gönderilen cihazın kurulum ve montajının yapılmamasının da bunu gösterdiğini, henüz beğenme ve sipariş onay şartlarının gerçekleşmediğini, ürünlerin davacıya iade edildiğini, taraflarca ayıp hükümlerine dayanılmamışken bilirkişi raporunda ayıp hükümlerinden bahsedildiğini, bu nedenle raporun hükme esas alınamayacağını, gerekçeli karar ile bilirkişi raporunun çeliştiğini,alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa ilişkin 6102 sayılı TTK'nın 7155 sayılı yasa ile değişik 5/A maddesi 01.01.2019 tarihinde yürürlüğü girmiş olup, işbu dava ise yasanın yürürlük tarihi öncesinde açıldığından, zorunlu arabuluculuğa tabi değildir. Somut olayda; davacı tarafından düzenlenen 27.06.2018 tarih ve 7.479,09-TL tutarlı fatura konusu malların davalıya satışının yapılarak teslim edildiği,faturanın itiraz edilmeden davalı ticari defterlerine kaydedildiği, ancak bedelinin ödenmediği, davalı tarafından düzenlenen 26.10.2018 tarihli iade faturasının davacı ticari defterlerinde kaydının bulunmadığı, iade edilmek istenen malların da davacı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle davalı uhdesinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davalı tarafça satışın TBK'nın 249 ve devamı maddelerinde düzenlenen beğenme koşuluyla satış niteliğinde olduğu ileri sürülmüşse de bu hususu kanıtlayan bir delil sunulmamıştır.Fatura konusu malların satış ve tesliminden itibaren iade faturasının düzenlendiği 26.10.2018 tarihine kadar geçen ve makul süreyi fazlasıyla aşan 4 aylık sürede satılanın beğenilmediğine yönelik olarak davacı satıcıya bildirim yapılmamış olması ve davacının satış faturasının benimsenerek davalı ticari defterlerine kaydedilmesi değerlendirildiğinde satışın beğenme koşuluyla satış niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır.Davalının ayıp iddiası yoktur.Bu nedenle davalı, kendisine satışı yapılan malların bedelinden sorumlu olup,itirazın iptaline ve satım faturasına dayalı alacağın likit olduğu gözetilerek icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 510,89-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 172,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 338,74-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 45,90-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/01/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/235140 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.