Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
133 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
İcra dairesinin yetkisine itiraz mahkeme yetkisizlik kararından bağımsız incelenir
2021/1060 E. 2024/1029 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında hem icra dairesinin hem mahkemenin yetkisine itiraz edilmişse önce icra dairesinin yetkisine itiraz incelenir; mahkemenin yetkisizlik kararının temyiz edilmeksizin kesinleşmesi icra dairesinin yetkisini kabul anlamına gelmez ve icra dairesi yetkisi bu kesinleşmiş karardan bağımsız değerlendirilir. Sözleşmede fiyat güncellemesinin mutabakatla yapılacağı kararlaştırılmış ve mutabakat şekli belirlenmemişse, taraflar arasında faturalara itiraz edilmeksizin sürdürülen ticari ilişki sözlü mutabakatın oluştuğunu gösterir; basiretli…
itirazın iptalicari hesapicra dairesinin yetkisiyetkisizlik kararının kesinleşmesimutabakatbasiretli tacir
-
Tüzel kişiliği sona eren davacı şirket için taraf ehliyeti eksikliği
2023/1947 E. 2024/772 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tacirin ikincil kopyalarının Gelir İdaresi Başkanlığı nezdinde sisteme yüklenerek yedeklendiğinin müzekkere cevabıyla sabit olduğu dönemler için, tacirin bu döneme ilişkin defter ve beratlar yönünden basiretsiz davrandığı ve gerekli önlemleri almadığı sonucuna varılamaz; bu durumda zayi belgesi verilmesi gerekir. Ayrıca taraf ehliyeti dava şartı olduğundan, tüzel kişiliği tasfiye sonucu sona ererek sicilden terkin edilen davacı şirket için mahkemenin ihya için süre vermeden ve ihya davası açılırsa bekletici mesele yapmadan karar vermesi hukuka aykırıdır.
zayi belgesitaraf ehliyetitüzel kişiliğin sona ermesitasfiye ve ticaret sicilinden terkinihya davasıbekletici mesele
-
Acente aleyhine doğrudan dava açılamaması ve pasif husumet yokluğu
2024/375 E. 2024/738 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşmenin acente/mümessil sıfatıyla dava dışı asıl müvekkil (satıcı) nam ve hesabına imzalandığı, faturaların ve ödemelerin asıl müvekkile yapıldığı durumlarda acente, sözleşmenin tarafı olmadığından taraf sıfatı kazanamaz. TTK 105/2 uyarınca acentelikte bulunulan veya akdedilen sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda acente aleyhine doğrudan dava açılamaz; dava, acenteye izafeten dava dışı asıl müvekkile (satıcıya) yöneltilmelidir. Acenteye yönelik kişisel bir kusur ileri sürülüp kanıtlanmadan doğrudan acenteye açılan dava, pasif husumet yokluğu…
acentepasif husumettaraf sıfatıizafeten davaaynen ifamüspet zarar
-
Yabancı mahkeme yetki şartının belirlilik şartı taşımaması
2022/2200 E. 2024/629 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yabancı devlet mahkemesini yetkili kılan bir yetki sözleşmesinin MÖHUK 47 kapsamında geçerli olabilmesi için, yetkili kılınan mahkemenin ismen belirtilmiş olması, yani 'belirli' olması gerekir. Sözleşmede sadece bir ülkenin mahkemelerinin (örn. 'İngiliz mahkemeleri') yetkili kılınması, yetkili mahkemenin somut olarak belirlenmesine imkan vermediğinden geçerli bir yetki şartı oluşturmaz; bu durumda yetki itirazı reddedilerek davanın esasının incelenmesi gerekir.
yetki sözleşmesimünhasır yetkiMÖHUK 47yabancı mahkeme yetkisibelirlilik şartıdenkleştirme tazminatı
-
Peştemaliye sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali; husumette direnme
2023/2456 E. 2024/585 K. ·
İtirazın iptalidirenme
Bir ticari işletmenin devrine ilişkin sözleşmede belirlenen bedel, taşınmazın kiralanmasından bağımsız olarak işletmenin ünü ve manevi değerine karşılık ödenen peştemaliye (işletme değeri) niteliğindedir; TTK 11/3 uyarınca aksi öngörülmedikçe işletme devri sözleşmesinin işletme değerini de kapsadığı kabul edilir. Sözleşmenin tarafı olan ve altını imzalayan gerçek kişi, sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince bu bedelden şahsen sorumludur; sözleşmede dava dışı bir şirketin kaşesi bulunmadıkça husumet itirazı kabul edilmez. Ödeme belgesinde bakiye…
peştemaliyeticari işletme devrihusumetsözleşmelerin nispiliğitemerrüticra inkâr tazminatı
-
Acentenin taşıyanı temsilen pasif husumeti ve husumet ehliyeti
2023/2431 E. 2024/567 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Konşimentoyu taşıyan adına imzalayan başka bir acente bulunmasa da, davada husumet yöneltilen acente taşımaya aracılık ettiğini kabul etmiş ve acentelik ilişkisini ispatlayan belgeleri sunmuşsa, TTK 1238/1 ve 1191 uyarınca taşıyan sıfatını haiz tarafa izafeten pasif husumet ehliyetine sahiptir; bu durumda davanın husumet yokluğundan reddine karar verilemez.
pasif husumet ehliyetiacentetaşıyan sıfatıkonşimentoTTK 105TTK 1238
-
Usulsüz tebligat nedeniyle taraf teşkili sağlanmadan verilen kararın kaldırılması
2021/1521 E. 2024/351 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tüzel kişi davalının ticaret sicilinde kayıtlı doğru adresi bilinmesine rağmen dava dilekçesinde gösterilen hatalı/mevcut olmayan bir adrese Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi usulüyle tebligat çıkarılması, davalının bilinen adresi ile sicil kaydındaki adresten farklı olduğundan usulsüz tebligat teşkil eder. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olduğundan, usulsüz tebligat nedeniyle taraf teşkili sağlanmadan verilen karar hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olup, esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılması ve davanın taraf…
usulsüz tebligatTebligat Kanunu 35. maddetaraf teşkilihukuki dinlenilme hakkıkamu düzeniticaret sicili adresi
-
Belediye ortağı şirkette temsilci atama yetkisi belediye başkanınındır
2024/267 E. 2024/280 K. ·
Ticaret sicil işlemine itirazdiğer
Belediyenin ortak olduğu bir şirketin genel kurulunda belediyeyi temsil edecek kişinin atanması, belediye meclisinin açıkça yetkilendirildiği bir husus değilse, belediye başkanının genel yetkisi kapsamında kalır; ticaret sicil müdürlüğünün bir bakanlık genelgesine dayanarak belediye meclis kararı arama uygulaması, meclise açık bir yetki verilmediği hallerde yasal düzenlemeye aykırıdır ve tescil talebinin bu gerekçeyle reddi hukuka uygun değildir. Ayrıca, ihtiyati tedbir kararı önceki bir istinaf kararıyla kabul edilmiş ve kesinleşmeye kadar HMK 397(2)…
Ticaret sicil memurunun kararına itirazNormlar hiyerarşisiBelediye meclisi yetkisiBelediye başkanının temsil yetkisiİhtiyati tedbirHukuki yarar
-
Tek satıcının geçmiş borcunu ödememesi denkleştirme hakkını kaybettirir
2021/492 E. 2023/1963 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tek satıcılık sözleşmesinde, sözleşme kapsamındaki geçmiş dönem borçlarını talep edilmesine rağmen ödemeyen tek satıcıya karşı tedarikçinin mal tedarikini durdurup sözleşmeye fiilen son vermesi haklıdır; bu durumda sözleşmenin sona ermesinde tek satıcı kusurlu sayılır ve TTK 122/3 uyarınca kusurlu tarafın denkleştirme (portföy) tazminatı isteme hakkı bulunmaz.
tek satıcılık sözleşmesidenkleştirme (portföy) tazminatıacentelikkusuraktif husumet ehliyetihakkaniyetbayilik (acente-kıyas)
-
Cezai şartın fahiş olması nedeniyle tenkis edilmeden hüküm kurulması hatası
2021/532 E. 2023/1864 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinde öngörülen cezai şartın tahsili talep edildiğinde, hakim BK 161 (TBK m.182) uyarınca cezai şartın fahiş olup olmadığını resen değerlendirmek ve gerekirse tenkis etmekle yükümlüdür; bu değerlendirme tarafların iktisadi durumu, ödeme kabiliyeti, sağlanan menfaat, kusur derecesi ve borca aykırılığın ağırlığı ile feshin gerçekleştiği tarihteki ekonomik koşullar esas alınarak yapılır. Aynı sözleşmeye dayalı önceki kısmi davada tenkis yapılmamış olması, sonraki ek davada bu hususun kesinleştiği anlamına gelmez; kısmi davada kesinleşen…
cezai şarttenkiskısmi dava-ek dava ilişkisiderdestlikzamanaşımı def'ikar mahrumiyetibayilik (acente-kıyas)
-
Yazılım/teknoloji desteği sağlayan şirkete pasif husumet yokluğu
2023/1951 E. 2023/1786 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir hizmet sözleşmesine konu platform/uygulamayı bizzat sunmayan, ancak sözleşmenin tarafı olan şirkete yazılım, teknoloji desteği ve pazarlama hizmeti veren şirket, bu ilişkinin doğrudan tarafı değildir; söz konusu şirketin acente/temsilci olduğu ispat edilse dahi, acenteye ancak kendi kusuruyla verdiği zarar nedeniyle doğrudan dava açılabilir, acente sıfatıyla temsil edilen müvekkil aleyhine değil bizzat acente aleyhine açılan ve müvekkille yapılan sözleşmenin feshinden kaynaklanan bir tazminat talebinde acenteye pasif husumet yöneltilemez.
pasif husumetacentehizmet sözleşmesinin feshiaracılıkhusumet
-
Kiralanan araca veresiye akaryakıt alımından işleteni sorumlu tutma
2021/193 E. 2023/1327 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kiralanan bir aracın sevk ve idaresi kendisine teslim edilen şoförün, o araca ilişkin akaryakıt alımı gibi olağan işletme işlemlerinde bulunması halinde, bu işlemlerden dolayı borç altına giren taraf şoförün resmi çalışanı olduğu kişi değil, işlemin gerçekleştiği sırada aracı fiilen işleten ve adına hareket edilen kişidir. Araç sahibi ile işleten arasındaki kira sözleşmesinde masrafların araç sahibine ait olduğu yönünde hüküm bulunması, sözleşmenin nispiliği ilkesi gereği üçüncü kişi konumundaki alacaklıyı bağlamaz; yakıt gideri araca ilişkin bir masraf…
ticari vekil (TBK 551)temsil yetkisisözleşmenin nispiliği ilkesipasif husumetborç ikrarıişletme gideri
-
Satım sözleşmesinde geç teslim, ayıp ve ağır kusur tazminatı
2023/188 E. 2023/1061 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Satım sözleşmesinde satıcının sorumluluğunu sınırlayan hükümler (gecikme cezası tavanı, dolaylı zarar sorumsuzluğu), satıcının ağır kusuru (hileye yakın, kasta yakın nitelikte tam bir aldırmazlık) ispatlanmadıkça geçerlidir; sektörel yoğunluk gibi öngörülebilir genel koşullar nedeniyle oluşan gecikme ağır kusur oluşturmaz. Buna karşılık, tespit edilen bir üretim/imalat hatasının süresinde giderilmeyip tekrar tekrar arızaya yol açması satıcının ağır kusurunu oluşturabilir. Garanti süresi içinde bedeli ödenip servis hizmeti verilmemesi nedeniyle oluşan…
eser-satım karma sözleşmeağır kusursorumsuzluk anlaşmasıgecikme cezasıkısmi davaıslah
-
Gerçek kişi tacirin aldığı motosiklette görevli mahkeme sorunu
2023/1313 E. 2023/1000 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Gerçek kişi tacirin, ticari işletmesinin unvanı ve iş adresi kullanılarak yapılan bir alışverişte, işlemin ticari işletmesiyle ilgisi olmadığına dair açık bir beyanda bulunulmadıysa, TTK 19/1'deki karine gereği işlem ticari iş sayılır; taraflardan biri tacir olduğundan dava nispi ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir; bu durumda taraflardan birinin tüketici sıfatı bulunmadığından uyuşmazlık Tüketici Mahkemelerinde görülemez.
nispi ticari davaTTK 19 karinesitacir sıfatıgörevli mahkemetüketici işlemi
-
Rekabet Kurulu kararı nedeniyle geçersiz kalan bayilik sözleşmesinde iade talebi
2023/488 E. 2023/818 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında muafiyet süresi (18.09.2010) sonrasında geçersiz hale gelen bayilik/intifa sözleşmeleri çerçevesinde ifada bulunan tarafın edimlerinin geri istenmesi BK/TBK'nın sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabidir; ancak dağıtıcı tarafından yapılan ödemenin hangi süreye (bayilik sözleşmesi süresi mi, intifa hakkı süresi mi) bağlı olarak verildiği faturalar, protokol hükümleri ve muhasebe kayıtları üzerinden tespit edilmeli, bu tespite göre iade yükümlülüğünün kapsamı belirlenmelidir. Bir alacağın hem doğrudan alacak…
denkleştirici adalet ilkesisebepsiz zenginleşmepeşin satış teşvik primiintifa hakkıbayilik sözleşmesizorunlu takip arkadaşlığıbayilik (acente-kıyas)
-
Kargo acentelik sözleşmesinin muvazaalı olması ve görev şartı
2023/979 E. 2023/765 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kargo şirketleri ile çalışanları arasında imzalanan acentelik sözleşmesinde, demirbaş/araç mülkiyetinin, kiracılık sıfatının, taşıma ücretlerinin belirlenmesinin ve personel giderlerine ilişkin sorumluluğun esas olarak kargo şirketinde kalması gibi düzenlemeler TTK 102/1'de öngörülen bağımsızlık unsurunun bulunmadığını gösteriyorsa, sözleşme muvazaalı kabul edilir ve taraflar arasındaki ilişki işçi-işveren ilişkisi olarak değerlendirilir; bu durumda görev dava şartı noksanlığı nedeniyle dava usulden reddedilir ve görevli iş mahkemesine gönderilir.
acentelik sözleşmesimuvazaagörev dava şartıbağımsızlık unsuruişçi-işveren ilişkisiaracı acente
-
Gizli ayıplı araç satışında belirsiz alacak davası ve husumet
2023/535 E. 2023/710 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Zararın miktarının yargılama sırasında yapılacak bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesi gerektiği durumlarda, dava dışı üçüncü bir kişi tarafından düzenlenen faturanın davalılar bakımından bağlayıcı olmaması nedeniyle belirsiz alacak davası açılabilir. Satış sırasında garanti verilmeyen, yaşı ve kilometresi ileri düzeyde olan bir aracın satıcısı, satıştan sonra ortaya çıkan arızalardan gizli ayıp gerekçesiyle sorumlu tutulamaz; ayıptan sorumluluk davacının akidi olan satıcıya yöneltilebilir, satış sözleşmesine taraf olmayan satış danışmanı/acente…
belirsiz alacak davasıgizli ayıphukuki yararpasif husumetayıptan sorumlulukeksper raporu
-
Yabancı alacaklının vergi dairesi adresi TBK 89 anlamında işyeri sayılmaz
2022/2206 E. 2023/646 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yabancılık unsuru taşıyan bir taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacağa ilişkin icra takibine dayalı itirazın iptali davasında, icra dairesinin yetkisi mahkemenin yetkisinden önce incelenmesi gereken bir dava şartıdır. Alacaklının Türkiye'de yalnızca vergi hukuku anlamında dar mükellefiyet nedeniyle bildirdiği adres, TTK m.40/4'teki şube tescili şartlarını taşımadığından TBK m.89 uyarınca yerleşim yeri/işyeri sayılamaz ve bu adrese göre icra dairesi yetkilendirilemez; yetkili icra dairesi, sözleşmenin ifa yeri (tahliye limanı) veya borçlunun yerleşim…
itirazın iptaliicra dairesinin yetkisidava şartıdemurajyabancılık unsuruMÖHUK
-
Ticari satımda fatura alacağına dayalı itirazın iptali davasında yetki ve ispat
2020/1528 E. 2023/523 K. ·
İtirazın iptalidiğer
Ticari satımdan kaynaklanan para alacaklarında, aksine anlaşma bulunmadıkça yetkili icra dairesi ve mahkeme, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeridir. İtirazın iptali davasında, davalının ticari ilişkiyi ve borcun varlığını inkar etmesi halinde, fatura konusu malın teslim edildiğini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, davacı defter kayıtları ve fatura tek başına yeterli değildir; sevk irsaliyesi, kargo teslim tutanağı, tutanaktaki kaşe/imza ve teslim alan kişinin davalı işyerinde sigortalı çalışan olduğuna dair SGK kaydı gibi destekleyici…
itirazın iptaliyetkili icra dairesiözel dava şartıpara borçlarının ifa yeriispat yüküticari defter kaydı
-
Bayilik sözleşmesinde tüp bedeli talebinde teslim ispatı yükü davacıdadır
2020/572 E. 2023/215 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinde, bayinin sözleşmede öngörülen periyodik mal alım yükümlülüğüne uzun süre uymaması ve işyerinde rakip marka ürün bulundurması, satıcı tarafından yapılacak feshin haklı olduğunu gösterir ve cezai şart talebini haklı kılar. Buna karşılık, satıcının mülkiyetinde olup bayiye emaneten teslim edildiği ileri sürülen malların (tüplerin) iade edilmediğine dayalı bedel talebinde, malların teslim edildiğinin ve iade edilmediğinin ispat yükü davacı/satıcı üzerindedir; sözleşmede davacı kayıtlarının kesin delil sayılacağına dair hüküm bulunması,…
bayilik sözleşmesihaklı fesihcezai şartTBK m.182/sonkesin delil sözleşmesiispat yükübayilik (acente-kıyas)
-
Kambiyo vasfı olmayan senette tacir sıfatı ve görevli mahkeme
2022/1930 E. 2022/1730 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kambiyo vasfı bulunmayan bir senede bağlanan ticari satım ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, tarafların ticaret siciline kayıtlı olmaması veya vergi mükellefi olmaması, tek başlı tacir sıfatını ortadan kaldırmaz; senet tutarının verildiği yıl itibarıyla VUK'ta öngörülen bilanço esasına göre defter tutma haddini aşması, ilgili tarafın tacir sayılması için yeterlidir. Her iki tarafın da tacir olduğu tespit edildiğinde dava nispi ticari dava niteliğini taşır ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; salt ticaret sicil kaydının bulunmaması…
menfi tespit davasıkambiyo senedi vasfıgörev (dava şartı)nispi ticari davatacir sıfatıbilanço esasına göre defter tutma haddi
-
Alacak davasında itirazın iptali için öngörülen 1 yıllık sürenin uygulanamayacağı
2022/2197 E. 2022/1641 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İlamsız icra takibine itiraz edilmesi halinde alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davası açabileceği gibi, bu süreyi geçirmiş olsa da genel hükümler dairesinde alacak davası açma hakkını her zaman kullanabilir; itirazın iptalini talep etmek zorunlu değildir. Alacak davasına, itirazın iptali davasına özgü 1 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanması hukuka aykırıdır.
itirazın iptalihak düşürücü süregenel hükümler dairesinde alacak davasıilamsız icra takibiacentelik/bayilik sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
İç yönergeye dayalı yönetim kurulu kararının tescil işlemine ortakların itirazı
2022/2129 E. 2022/1560 K. ·
Ticaret sicil işlemine itirazkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticaret sicil müdürlüğünün tescil, değişiklik veya silinme kararlarına karşı TTK 34 uyarınca itiraz/dava açma hakkı yalnızca 'ilgililer'e aittir; şirket ortakları ve organ olarak hareket etmeyen yönetim kurulu üyeleri bu kapsama girmez. TTK m. 390/1 uyarınca yönetim kurulu karar nisabı ancak esas sözleşmede yer alan bir hükümle ağırlaştırılabilir; iç yönerge, dayanağını esas sözleşmedeki yetki devrinden alır ve yönetime ilişkin yetki devri/yetkilendirme şekli dışında esas sözleşmede düzenlenmesi gereken hususları (örn. karar nisabının ağırlaştırılması)…
Ticaret sicil memurunun kararına itirazTTK 34 'ilgililer' kavramıYönetim kurulu karar nisabıİç yönergeEsas sözleşmeTescilin terkini
-
Üst sınır ipoteğinde borçlu sorumluluğu ve hukuki yarar dava şartı
2021/954 E. 2022/1089 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Üst sınır (azami meblağ) ipoteğinde, ipotek akit tablosunda doğmuş ve doğacak tüm borçlar sınırlamaya tabi tutulmaksızın teminat altına alınmışsa, ipotek veren tarafından sonradan gönderilen ve ileride doğacak borçların kabul edilmeyeceğine dair tek yanlı ihtarname ipoteği sona erdirmez; ipotek veren, borçlunun bankaya olan tüm borcundan ipotek limitine kadar sorumlu olmaya devam eder. KGF destekli kredilerde, ilgili Bakanlar Kurulu Kararı ve banka-KGF protokolü uyarınca temerrüt sonrası takip yetkisi kredi veren bankaya ait olduğundan, banka KGF'den…
üst sınır (azami meblağ) ipoteğimenfi tespit davasıhukuki yararkonusuz kalmaKGF kefaletigenel işlem koşulu
-
Tacir-esnaf ayrımında ticaret sicili kaydı tek ölçüt değildir
2022/1185 E. 2022/979 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ticaret sicilinde tacir kaydının bulunmaması veya esnaf sicilinde kayıtlı olunması, tek başına kişinin tacir olmadığını göstermez; işletme hesabına göre defter tutmak veya vergi mükellefiyeti de tacir-esnaf ayrımında kesin ölçüt değildir. TTK 11(1) uyarınca esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedefleyen, devamlı ve bağımsız faaliyet gösteren işletme sahibi tacir sayılır; bilanço esasına göre defter tutulması ve faaliyetin niteliği ve hacmi bu değerlendirmede belirleyicidir. Satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta her…
-
Gerçek kişi tacirin ticaret sicilinden terkininde ihya davasında hukuki yarar yokluğu
2022/1142 E. 2022/921 K. ·
Şirketin ihyasıistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticaret sicilinden terkin edilmiş olsa da gerçek kişi tacirin hak ve dava ehliyeti devam ettiğinden, aleyhine doğrudan dava açılabilir; bu nedenle gerçek kişi tacirin ihyası için açılan davada hukuki yarar bulunmaz. Tüzel kişiliklere özgü TTK 547 hükmü gerçek kişi tacirlere uygulanamaz.
hukuki yarardava şartıticaret sicilinden terkingerçek kişi tacirihya davasıtacir
-
Emlak komisyonculuğunda tüketici sıfatı taşıyan davalıya karşı görev
2022/1062 E. 2022/852 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflardan birinin ticari veya mesleki amaçla hareket eden emlak komisyoncusu, diğerinin ise satın aldığı meskeni ticari/mesleki amaç gütmeksizin edinen tüketici olduğu tellallık (komisyonculuk) sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda, 6502 sayılı TKHK'nın 3, 73 ve 83/2. maddeleri gereğince işlem tüketici işlemi sayılır ve davacının tacir olması ile TTK 19 uyarınca işlemin kendisi bakımından ticari iş niteliği taşıması, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olmasını engellemez.
tellallık (komisyonculuk) sözleşmesitüketici işlemigörevdava şartıkamu düzeniusulden ret
-
Acenteye rücuen tazminat davasında pasif husumet yokluğu
2021/2012 E. 2022/756 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Deniz taşımasına ilişkin konşimentoyu, taşıyan adına acentesi sıfatıyla imzalayan ve navlun faturasını bu konşimentoya atfen düzenleyen kişi, taşıyan olarak değil acente olarak nitelendirilir. TTK'nın 105/2. maddesi uyarınca acenteye karşı doğrudan dava açılamaz; dava ancak taşıyana izafeten (taşıyan adına) açılabilir. Acentenin kişisel kusuru ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle acenteye karşı açılan rücuen tazminat davası pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
acentepasif husumetkonşimentorücuen tazminattaşıyana izafeten davasigorta halefiyeti
-
Görev tespitinde her iki tarafın da tacir olması gerekliliği
2022/762 E. 2022/739 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Satım sözleşmesinden kaynaklanan bir uyuşmazlığın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için taraflardan her ikisinin de tacir olması gerekir. Gerçek kişinin ticaret sicilinde tacir kaydının bulunmaması, onun tacir olmadığı veya esnaf olduğu anlamına gelmez; VUK uyarınca bilanço esasına göre defter tutan gerçek kişi, birinci sınıf tacir sayılır ve bu durum vergi dairesi kayıtlarıyla ispatlanabilir. Davalının anonim şirket olarak tacir olduğu sabitse ve davacının da bilanço esasına göre defter tutması nedeniyle tacir olduğu tespit edilmişse, taraflar…
nispi ticari davamutlak ticari davatacirbilanço esasına göre defter tutmagöreve ilişkin dava şartıgerçek kişi tacir
-
Bayilik sözleşmesinde ipotek borçlusunun şahsi değil ayni sorumluluğu
2019/2093 E. 2022/469 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinde bayinin aldığı malların bedelini zamanında ödeme yükümlülüğünün ihlali, sözleşmede öngörülen temerrüt hükümleri çerçevesinde şirkete haklı fesih hakkı verir; bu durumda sözleşmede ayrıca düzenlenmiş bulunan cezai şart, kar mahrumiyeti talebinden bağımsız ve ondan ayrı bir talep olarak istenebilir. Buna karşılık, bayiye teslim edilen malların (tüplerin) iadesine ilişkin ticari teamül gereği (dolu mal karşılığı boş kap teslimi) bu malların bayi zimmetinde kaldığının kabul edilebilmesi için somut delil (sevk irsaliyesi vb.) gerekir;…
haklı fesihtemerrütcezai şartkar mahrumiyetimenfi tespitipotekbayilik (acente-kıyas)