Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2183 karar (agac.json bildirimi: 1111)
Alt başlıklar:
Ticari defterler ve zayi belgesi 152Ticaret sicili 30Tacir sıfatı ve hükümleri 157Ticaret unvanı ve işletme adı 14Cari hesap 30Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 85Hak düşürücü süre 119Zamanaşımı 20Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133
-
Bayilik sözleşmesinin haklı feshinde kar mahrumiyeti ve cezai şart
2021/1886 E. 2024/685 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesinde öngörülen derhal fesih sebeplerinin (satışlarda olağanüstü düşüş, uzun süreli mal almama, borçların vadesinde ödenmemesi) gerçekleşmesi halinde sözleşmeyi fesheden taraf haklı fesih hakkını kullanmış sayılır. Sözleşmede kararlaştırılan, iade edilmeyen mallar için imalat bedeli üzerinden tazminat, kar mahrumiyeti ve cezai şart hükümleri birbirinden bağımsız ve birlikte talep edilebilir niteliktedir; kar mahrumiyeti süresinin hesabında sözleşme süresinin tamamı değil, alacaklının aynı bölgede yeni bir bayilik/iş ilişkisi kurabilmesi…
bayilik sözleşmesihaklı fesihkar mahrumiyeticezai şartifaya ekli cezai şartispat yükübayilik (acente-kıyas)
-
Bayilik sözleşmesinin haksız feshinde kâr mahrumiyeti ve cezai şart talebi
2021/1898 E. 2024/690 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesinde sağlayıcı tarafından belirlenen azami/tavsiye satış fiyatı, sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmediği sürece Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesine aykırılık oluşturmaz; iskonto ayrımcılığı iddiası delille ispatlanmadıkça bayinin bu nedenle yaptığı süresinden önce fesih haksız fesih sayılır. Haksız fesih halinde, sözleşmede kâr mahrumiyeti tazminatına ilişkin düzenleme varsa, mahrumiyet süresi fesihten sözleşme sonuna kadar değil, davacının aynı bölgede benzer bir bayilik kurabilmesi için gerekli makul süre esas…
bayilik sözleşmesihaksız fesihkâr mahrumiyeti (müspet zarar)cezai şartRekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4azami satış fiyatı / tavsiye fiyatbayilik (acente-kıyas)
-
Bayilik sözleşmesinde mahsup ve teminat hükümlerinin uygulanması
2021/2238 E. 2024/675 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesinde, sözleşmenin feshi/sona ermesi halinde hesap mutabakatı yapılıncaya kadar tarafın prim ödememe ve teminatı iade etmeme hakkının bulunduğu ve taraflar arasındaki alacakların takas/mahsup edilebileceği kararlaştırılmışsa, tarafların yazışmalarından (e-posta gibi) hesap mutabakatının takipten önce fiilen tamamlandığı anlaşıldığında, bu mutabakat esas alınarak bakiye alacak belirlenir; borçlunun ticari defter ve kayıtlarına dayanan borç miktarına karşı diğer taraf delil sunmamışsa bu miktar esas alınır. Dava tarihinden sonra yapılan…
itirazın iptalibayilik sözleşmesitakas ve mahsuphesap mutabakatıteminatın iadesiticari defter ve kayıtların delil niteliğibayilik (acente-kıyas)
-
Eksik inceleme nedeniyle kaldırma: ihale dosyası ve hakedişler getirtilmeden hüküm kurulamaz
2021/2301 E. 2024/678 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir miktar para alacağına ilişkin icra takibine itirazın iptali davasında yetkili icra dairesi, TBK 89 gereği alacaklının ikametgahındaki icra dairesidir. Cari hesap alacağına dayalı itirazın iptali davasında, taraflar arasındaki ticari ilişkinin niteliği (örneğin bir ihale/alt yüklenicilik ilişkisi kapsamında edim ifası) ve buna bağlı fatura alacaklarının doğruluğu tartışmalıysa; ilgili tüm faturalar, sözleşme, ihale dosyası ve hakedişler gibi delillerin getirtilip incelenmeden, sadece taraf defterlerindeki kayıt farklılığına bakılarak hüküm kurulması…
itirazın iptalicari hesap alacağıyetkili icra dairesiticari defter ve kayıtların delil niteliğieksik incelemebilirkişi incelemesi
-
Açık hesap alacağında ispat yükü, takas defi ve kar kaybı/denkleştirme hesabı
2021/1803 E. 2024/691 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Açık hesap alacağına dayalı itirazın iptali davasında, taraf ticari defterleri arasında fark bulunması halinde, davalının kendi lehine olmayan (aleyhine) ticari defter kayıtlarında görünenden daha yüksek bir alacak iddia eden davacı, bu farkı ispat etmekle yükümlüdür; istinabe talebinin yabancı adli makamlarca yerine getirilememesi ispat yükünü karşı tarafa çevirmez. Sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan kar kaybı talepleri, başlanmış işlerin tamamlanmamasına ilişkin özel hükümler (TTK 121/4) kapsamına girmiyorsa, genel borçlar hukuku ilkeleri (TBK…
itirazın iptalitakas def'iticari defter kaydının ispat gücüistinabedenkleştirme tazminatıkar kaybıbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defterlerini ibraz etmeyen tarafın aleyhine karar verilmesi
2021/2011 E. 2024/683 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davalarda mahkemenin ticari defterlerin ibrazına karar vermesi halinde, tarafın usulüne uygun ihtarata rağmen defterlerini ibrazdan kaçınması, karşı tarafın usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların onun aleyhine delil olarak dikkate alınmasına yol açar; ibraz edilmeyen defterlerin varsayımsal içeriği ispat yükünü tersine çeviremez. Ayrıca tebligatın davalının ticaret sicilinde kayıtlı adresine yapılmış ve o adreste usulüne uygun tebliğ gerçekleşmiş olması halinde, davalının farklı bir adres öne sürerek tebligatın usulsüzlüğünü…
ticari defter delilidefter ibrazından kaçınmausulsüz tebligat iddiasıbasit yargılama usulüitirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Yabancı mahkeme yetki şartının belirlilik şartı taşımaması
2022/2200 E. 2024/629 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yabancı devlet mahkemesini yetkili kılan bir yetki sözleşmesinin MÖHUK 47 kapsamında geçerli olabilmesi için, yetkili kılınan mahkemenin ismen belirtilmiş olması, yani 'belirli' olması gerekir. Sözleşmede sadece bir ülkenin mahkemelerinin (örn. 'İngiliz mahkemeleri') yetkili kılınması, yetkili mahkemenin somut olarak belirlenmesine imkan vermediğinden geçerli bir yetki şartı oluşturmaz; bu durumda yetki itirazı reddedilerek davanın esasının incelenmesi gerekir.
yetki sözleşmesimünhasır yetkiMÖHUK 47yabancı mahkeme yetkisibelirlilik şartıdenkleştirme tazminatı
-
Eksik araştırma nedeniyle bayilik alacağı davasında kaldırma
2021/1639 E. 2024/605 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bayilik ilişkisinden kaynaklanan alacak davalarında, taraflar arasında birden fazla protokol/sözleşme mevcutsa ve sonraki protokol hükümleri önceki protokolün fiyatlandırma hükmüne ekleme yapıyorsa, bu hükümlerin birbirine etkisi birlikte değerlendirilmeden ve yalnızca davacı tarafın ticari defter kayıtlarına dayanan, davalı kayıtlarıyla karşılaştırma içermeyen ve sözleşmede referans alınan fiyat kaynağının (örn. ... çıkış fiyatları) getirtilmediği bir bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulamaz; bu eksiklikler önemli delillerin…
itirazın iptalibayilik sözleşmesiek protokolticari defter kayıtlarıbilirkişi incelemesieksik araştırmabayilik (acente-kıyas)
-
Bayilik sözleşmesi teminatı ipotekte borç sona ermeden fek talebi
2021/1148 E. 2024/618 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir kişinin şahsen sorumlu olmadığı bir borç için taşınmazı üzerine ipotek tesis edilebilir (TMK 881/2); teminat olarak verilen ipoteğin dayandığı sözleşmenin süresinin sona ermesi veya ipotek verenin ortaklıktan ayrılması, sözleşmede aksi öngörülmüşse ipoteği kendiliğinden sona erdirmez. İpotek, alacaklıya verilen ayni teminat niteliğinde olduğundan, lehine ipotek verilen borçlu aleyhindeki icra takibi kesinleşip borç ödenmediği sürece ipoteğin fekki istenemez (TMK 883). Ayrıca icra takibinde yalnızca asıl alacağın depo edilmesi, ipotek limiti…
ipoteğin fekkiüst sınır ipoteği (FBK)başkasının borcu için ipotek (TMK 881/2)ipoteğin sona ermesi (TMK 883)ferî alacaklarasıl alacak-ferî alacak ayrımıbayilik (acente-kıyas)
-
Tadilat sırasında imha edilen ticari defterler için zayi belgesi talebi
2024/613 E. 2024/587 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için tacirin ticari defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve ziyaın tacirin iradesi dışında, önlenmesi mümkün olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekir. Defterlerin, işyerinde yapılan tadilat sırasında üçüncü kişilerin atıklarıyla birlikte yanlışlıkla imha edildiği iddiası, aksine tacirin defterlerin korunmasında gerekli özeni göstermediğini ortaya koyduğundan, bu tür bir ziya harici bir etkenle gerçekleşmiş olsa da önlenemez nitelikte kabul edilemez ve zayi…
zayi belgesiticari defterlerin zıyaıgerekli dikkat ve özenTTK 82/7
-
Peştemaliye sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali; husumette direnme
2023/2456 E. 2024/585 K. ·
İtirazın iptalidirenme
Bir ticari işletmenin devrine ilişkin sözleşmede belirlenen bedel, taşınmazın kiralanmasından bağımsız olarak işletmenin ünü ve manevi değerine karşılık ödenen peştemaliye (işletme değeri) niteliğindedir; TTK 11/3 uyarınca aksi öngörülmedikçe işletme devri sözleşmesinin işletme değerini de kapsadığı kabul edilir. Sözleşmenin tarafı olan ve altını imzalayan gerçek kişi, sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince bu bedelden şahsen sorumludur; sözleşmede dava dışı bir şirketin kaşesi bulunmadıkça husumet itirazı kabul edilmez. Ödeme belgesinde bakiye…
peştemaliyeticari işletme devrihusumetsözleşmelerin nispiliğitemerrüticra inkâr tazminatı
-
Fatura muhteviyatı malın teslimi ispatlanamazsa alacak talebi reddedilir
2021/1927 E. 2024/559 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım sözleşmesine dayalı alacak davalarında, fatura muhteviyatı malın davalıya teslim edildiğinin sevk irsaliyesi veya başka yazılı delille ispatlanamadığı faturalar bakımından alacak talebi reddedilir. Buna karşılık, işletme sahibinin yakınının (örneğin oğlunun) imzasıyla teslim alınan mallara ait faturaların işletme tarafından ticari defterlere kayıt edilmiş olması, o kişinin mal teslim almaya yetkili olduğunun kabulü için yeterli kabul edilir.
itirazın iptaliaçık hesap alacağısevk irsaliyesiticari defter kaydıispat yükütemsil yetkisi
-
Acentenin taşıyanı temsilen pasif husumeti ve husumet ehliyeti
2023/2431 E. 2024/567 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Konşimentoyu taşıyan adına imzalayan başka bir acente bulunmasa da, davada husumet yöneltilen acente taşımaya aracılık ettiğini kabul etmiş ve acentelik ilişkisini ispatlayan belgeleri sunmuşsa, TTK 1238/1 ve 1191 uyarınca taşıyan sıfatını haiz tarafa izafeten pasif husumet ehliyetine sahiptir; bu durumda davanın husumet yokluğundan reddine karar verilemez.
pasif husumet ehliyetiacentetaşıyan sıfatıkonşimentoTTK 105TTK 1238
-
Bayilik sözleşmesi kapsamında tesis edilen intifa hakkının Rekabet Kurulu kararıyla süresinden önce sona ermesi
2021/1936 E. 2024/538 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesi kapsamında tesis edilen intifa hakkının, Rekabet Kurulu düzenlemeleri gereğince öngörülen süreden önce sona ermesi halinde, bayiin sözleşme süresinin sonuna kadar devam edeceği inancıyla peşin ödediği intifa bedelinin, intifadan yararlanılamayan süreye karşılık gelen kısmı, alıcının iyiniyetli olması ve sözleşme devam ettiği sürece intifadan yararlanmış olması nedeniyle kıstelyevm usulüyle (güncellenmeksizin) hesaplanarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade edilir. Aynı şekilde, sözleşme kapsamında yapılan ve halen alıcı…
sebepsiz zenginleşmeintifa hakkıkıstelyevmrekabet hukukudikey anlaşmayetki sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
Fatura bedeline itiraz eden tarafın iade/fiyat farkı anlaşmasını yazılı delille ispatlaması gerekir
2021/2073 E. 2024/539 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir tarafın, faturada yazılı bedelin sonradan iade veya fiyat farkı faturası düzenlenmesi suretiyle azaltılması hususunda karşı tarafla anlaştığını iddia etmesi halinde, bu anlaşmayı HMK m.200 uyarınca yazılı delille ispat yükü kendisine aittir; taraflar arasındaki ticari defter kayıtlarında faturaların ve ödemelerin uyumlu şekilde yer alması, faturada yazılı tutarların taraflarca kabul edildiğini gösterir ve bu durumda yazılı ispat delili sunulmadıkça sonradan düzenlenen iade/fiyat farkı faturası esas alınamaz.
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari deftercari hesap ekstresiyazılı delil ile ispatfiyat farkı faturası
-
Geçici tescil talebinin reddi halinde ihtiyati tedbirle geçici tescile karar verilebilir
2023/2400 E. 2024/500 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticaret sicil müdürlüğünce geçici tescil talebinin reddedilmesi ve bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurulmuş olması halinde, uyuşmazlığa bakan mahkeme, uyuşmazlık kesin olarak çözümleninceye kadar TTK 32/4 kapsamındaki geçici tescile, sicil müdürlüğünün münhasır yetkisi bulunduğu gerekçesiyle ihtiyati tedbir yoluyla karar veremeyeceği kabul edilemez; zira yargılama sonucuna göre resen silinecek nitelikteki bir geçici tescil, hüküm sonucunu önceden elde eder mahiyette olmayıp ihtiyati tedbirin koruyucu-önleyici amacına uygundur. Ayrıca, belediye…
geçici tescilihtiyati tedbirgeçici hukuki korumaticaret siciligenel kurul kararının tesciliyaklaşık ispat
-
Yıllık asgari alım taahhüdüne aykırılıkta cezai şart ve kefalet geçersizliği
2021/1446 E. 2024/460 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesine bağlı ek protokolde, taahhüt edilen yıllık asgari alım miktarının gerçekleştirilememesi halinde ihtar ve ihbara gerek kalmadan yıl sonunda tahakkuk edeceği açıkça kararlaştırılmışsa, alacaklının sonraki dönemlerde ihtirazi kayıt koymadan mal vermeye devam etmesi cezai şart hakkını ortadan kaldırmaz; TBK 179 uyarınca ihtirazi kayıt aranması, sözleşmede taraflarca aksi kararlaştırılmışsa uygulanmaz. Ayrıca kefalet sözleşmesinde kefilin sorumlu olduğu azami miktar ve kefalet tarihi belirtilmemişse, sözleşme TBK'nın 583 ve 584.…
cezai şartbayilik sözleşmesiek protokolmüteselsil kefaletkefaletin şekil şartlarıihtirazi kayıtbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defter kayıtları ve fatura itiraz süresi ile alacak tespiti
2021/1608 E. 2024/474 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari defter kayıtlarında bir tarafın alacağını gösteren ve diğer tarafın defterlerinde karşılığı bulunmayan kayıtlar, karşı tarafın alacağından düşülemez. Bir tarafça düzenlenen faturaya, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itiraz edilmemesi ve bu faturanın karşı tarafça kendi ticari defterlerine kaydedilmesi halinde, sonradan (özellikle takip tarihinde) düzenlenen iade faturaları faturayı geçersiz kılmaz ve borçlu lehine sonuç doğurmaz. TTK 1530 maddesindeki ihtarsız temerrüt ve buna bağlı işlemiş faiz hakkı, ancak mal ve hizmet tedariki…
itirazın iptaliticari defter kaydıfatura itiraz süresiTTK 1530temerrütiade faturası
-
Bayilik sözleşmesinden kaynaklı icra takibine menfi tespit davası
2021/1910 E. 2024/443 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Süreli bir sözleşmenin sona erme tarihinden sonra taraflarca fiilen hiçbir edim ifa edilmemesi, ihtarda bulunulmaması ve sessiz kalınması, sözleşmenin tarafların ortak iradesiyle sona erdiğinin ispatı olarak kabul edilir. Bu durumda, sözleşmenin feshinde karşı tarafın haksız olduğunu ispat yükü, cezai şart ve tazminat talep eden tarafa aittir; bu ispat sağlanamazsa cezai şart ve tazminat talebi yerinde değildir. Ariyet olarak verilen bir malın bedeli talep edildiğinde, sözleşme süresinden önce sona ermişse, malın bedeli sözleşmenin fiilen işlediği…
menfi tespitbayilik sözleşmesicezai şartcari hesap alacağıariyetispat yükübayilik (acente-kıyas)
-
Distribütörlük sözleşmesinde asgari alım taahhüdüne dayalı kâr kaybı talebi reddedildi
2021/1460 E. 2024/447 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sürekli borç ilişkisi niteliğindeki distribütörlük/tek satıcılık sözleşmelerinde, sözleşme sözleşmede öngörülen usule (örn. süre sonunda ihbar) uygun olarak ve kusursuz biçimde sona erdirilmişse, karşı taraf müspet zarar (kâr kaybı) talep edemez; kâr kaybı talebi, ancak karşı tarafın borca aykırı davranışı nedeniyle sözleşmenin haklı sebeple feshedilmesi veya karşı tarafça haksız feshedilmesi halinde ileri sürülebilir. Ayrıca, asgari alım taahhüdüne uyulmamasına karşın süresi içinde ihtar çekmeyen ve tanınan fesih hakkını kullanmayan taraf, karşı…
distribütörlük sözleşmesiasgari alım taahhüdümüspet zararkâr kaybıhaklı güvençelişkili davranış yasağıbayilik (acente-kıyas)
-
Fazla ödenen elektrik hizmet bedelinin sebepsiz zenginleşme nedeniyle iadesi
2024/404 E. 2024/396 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında başlangıçta belirli miktarda hizmet sunumu konusunda anlaşılmış olsa da, sonradan taraflardan biri talebini azaltmış ve karşı taraf da buna uygun olarak azaltılmış miktar üzerinden işlem yapmışsa (fatura düzenlemek gibi), bu durum sözleşme şartlarının tarafların ortak iradesiyle değiştirildiğini gösterir. Bu halde başlangıçta ödenmiş olup azaltılan hizmet miktarına tekabül etmeyen fazla bedelin, hizmeti sunan taraf nezdinde kalması sebepsiz zenginleşme teşkil eder ve iadesi gerekir. Tarafların ticari defter kayıtlarının bu bakiye…
sebepsiz zenginleşmeitirazın iptaliticari defter kaydıavans faiziicra inkar tazminatısözleşme şartlarının değiştirilmesi
-
Fatura konusu malın teslimini ispat yükü satıcıya aittir
2021/1868 E. 2024/388 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya aittir; alıcı teslim olgusunu inkâr ediyorsa satıcı, faturaya konu malların alıcıya teslim edildiğini uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille ispatlamak zorundadır. Faturaların alıcının ticari defterlerinde ve vergi dairesine verilen beyannamelerde kayıtlı olmaması, irsaliyelerde teslim alan imzasının bulunmaması ve içeriği belirsiz kargo faturalarının teslimi ispata yetmemesi hâlinde satıcı ispat yükünü yerine getirememiş sayılır. İspatlanan fatura bedeli yönünden ise alıcının yaptığı…
itirazın iptaliispat yüküfaturaticari defter incelemesiirsaliyeli faturacari hesap
-
Bayilik sözleşmesinin haksız feshinde cezai şart ve ifaya ekli ceza tenkisi
2021/1394 E. 2024/381 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinde peşin satış esas alınmış ve vadeli satış ancak ayrıca mutabakat sağlanması halinde mümkün kılınmışsa, bayinin sürekli ve yüklü miktarda borçlu kalması halinde tedarikçinin vadeli ürün tedarikini kesmesi haklıdır ve bu durumda bayinin sözleşmeyi feshi haksız fesih niteliğindedir. Sözleşmenin haksız feshi halinde, fesih cezai şartı talep edilebilir hale gelir. Yıllık asgari alım taahhüdüne bağlı eksik alım cezası ifaya ekli cezai şart niteliğinde olup, sözleşmenin ilk yılı dolmadan feshedilmesi halinde bu ceza tümden reddedilemez;…
cezai şartifaya ekli cezai şartfesih cezai şartıtenkisekonomik mahvvadeli satışbayilik (acente-kıyas)
-
İtirazın iptali davasında Yargıtay bozma ilamına uyularak cari hesap ilişkisi üzerinden yeniden hüküm
2023/2313 E. 2024/371 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davasında inceleme, takip talebinde alacağın dayanağı olarak gösterilen husus esas alınarak yapılır; takip talebinde alacak açıkça 'cari hesap alacağı' olarak gösterilmiş ve borcun sebebi olarak taraflar arası ticari ilişkiden doğan cari hesap bakiyesine ilişkin ihtarname belirtilmişse, inceleme sadece münferit faturaların ödenip ödenmediğiyle sınırlı tutulamaz; taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi, ticari defter kayıtları ve tüm belgeler birlikte değerlendirilerek alacağın varlığı ve miktarı belirlenmelidir.
itirazın iptalitakibe bağlılık ilkesicari hesap alacağıicra inkar tazminatıticari defter kayıtlarıbozma ilamına uyma
-
Ticari defterlere itirazsız işlenen faturanın bedelini kabul etmiş sayılma
2020/705 E. 2024/358 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir tarafın düzenlediği faturanın karşı tarafça ticari defterlere ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin işlenmesi, o faturada gösterilen bedel ve hesaplama esasının (tarife, miktar) kabul edildiği anlamına gelir ve borçluyu bağlayıcı hale getirir; bu durumda faturaya süresinde itiraz edilmemiş olması, alacağın esası yönünden borçlu aleyhine sonuç doğurur. Aynı işlem/ilişkiye (örneğin aynı konteyner) dair birden fazla fatura söz konusu olduğunda, bunlardan bir kısmının itirazsız kabul edilmiş olması, aynı esasa dayanan ve defterde kayıtlı olmayan diğer…
itirazın iptalidemuraj (bekleme ücreti)ticari defter kaydının ispat gücütaşıma işleri organizatörüicra inkar tazminatılikit alacak
-
Acentenin sona erdirme talebi fesih iradesi sayılırsa haksız fesih tazminatı istenemez
2021/888 E. 2024/335 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşme tarafının, sözleşmeyi belirli bir tarih itibariyle sona erdirme talebini açık biçimde içeren beyanı (örneğin e-posta), muhatabın zihninde tereddüde yer bırakmayacak şekilde fesih iradesini yansıtıyorsa fesih beyanı olarak kabul edilir; karşı tarafın bu beyana uygun davranarak bir süre sonra işlemleri sonlandırması, feshin geri alındığı anlamına gelmez. Fesih hakkını kullananın, karşı taraf feshin geçersizliğini ileri sürüp sözleşmeye devam iradesini açıkça göstermedikçe bu beyanla bağlı olduğu kabul edilir. Acentelik sözleşmesini haklı neden…
acentelik sözleşmesifesih iradesiyenilik doğuran hakdenkleştirme/portföy tazminatıhaksız fesihbasiretli tacir
-
Bayilik hakediş alacağında ceza/kesinti faturalarının mahsubu ile itirazın iptali talebinin reddi
2021/1408 E. 2024/354 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik/acentelik ilişkisinde taraflar arasındaki hakediş alacağı hesaplanırken, bayinin ticari defterlerinde kayıtlı olmayan ancak e-arşiv/e-fatura niteliğindeki ceza veya kesinti faturalarına yasal süresinde itiraz edilmemişse, bu faturalar da geçerli kabul edilerek alacaktan mahsup edilir; e-faturanın niteliği gereği tebliğ alınamama iddiası bu sonucu değiştirmez.
itirazın iptalibayilik sözleşmesihakediş alacağıe-arşiv faturaticari defter kaydımahsupbayilik (acente-kıyas)
-
Usulsüz kesin süre ile ticari defter ibrazı kaçınma sonucu doğurmaz
2021/1669 E. 2024/352 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İtirazın iptali davasında, fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacıda olup, ticari defterlerin ibrazına ilişkin kesin süre verilirken incelemenin hangi yıllara ait defterler üzerinde yapılacağının ve ibraz etmemenin hukuki sonuçlarının usulüne uygun şekilde açıklanmaması halinde, bu usulsüz ara kararına dayanılarak defter ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilemez; ayrıca ticari defterlere dayanan tarafın vergi dairesi bildirimlerine de dolaylı olarak dayandığı kabul edilmeli ve ilgili BA/BS formları resen…
itirazın iptaliticari defter ibrazıispat yükükesin süreBA/BS formu
-
Usulsüz tebligat nedeniyle taraf teşkili sağlanmadan verilen kararın kaldırılması
2021/1521 E. 2024/351 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tüzel kişi davalının ticaret sicilinde kayıtlı doğru adresi bilinmesine rağmen dava dilekçesinde gösterilen hatalı/mevcut olmayan bir adrese Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi usulüyle tebligat çıkarılması, davalının bilinen adresi ile sicil kaydındaki adresten farklı olduğundan usulsüz tebligat teşkil eder. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olduğundan, usulsüz tebligat nedeniyle taraf teşkili sağlanmadan verilen karar hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olup, esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılması ve davanın taraf…
usulsüz tebligatTebligat Kanunu 35. maddetaraf teşkilihukuki dinlenilme hakkıkamu düzeniticaret sicili adresi
-
Bayilik sözleşmesi sona ermesinde iade edilmeyen ariyet mallarının bedeli ve cari hesap alacağı
2021/1533 E. 2024/303 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesi kapsamında ariyet olarak teslim edilen malların (soğutucu/dolap) sözleşme sona erdiğinde iade edilmemesi halinde, bu malların üçüncü kişilerdeki (müşterilerdeki) varlığına ilişkin iddiasını ispat yükü bunu ileri süren tarafa aittir; teslim belgesi veya eşdeğer delil sunulamazsa ariyet sözleşmesinde belirlenen birim fiyatlar üzerinden bedel talep edilebilir. Cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacak miktarının belirlenmesinde, tarafların ticari defterlerindeki karşılıklı fatura kayıtları esas alınır; bir tarafın defterinde kayıtlı…
ariyet sözleşmesibayilik sözleşmesicari hesap alacağıispat yüküticari defter kaydıilave hizmet bedelibayilik (acente-kıyas)