Geçici tescil talebinin reddi halinde ihtiyati tedbirle geçici tescile karar verilebilir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2400

KARAR NO 2024/500

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/11/2023 (Ara Karar)

NUMARASI 2023/714 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/04/2024

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 07/11/2023 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA VE TALEP; Davacı vekili; davacı şirketin olağanüstü genel kurul toplantısının 20.06.2023 tarihinde yapıldığını ve tutanağın İstanbul ... Noterliğinin 19.09.2023 tarih ve ... yev numarasıyla tasdik edildiğini, müvekkili şirket tarafından ilgili tüm evraklar ile 19.09.2023 tarihinde İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne tescil talebinde bulunulduğunu, tescil başvuru dosyasının ilk olarak 20.09.2023 tarihinde iade edildiğini, iade üzerine müvekkili şirket tarafından 27.09.2023 tarihinde başvuru yapıldığını, genel kurulun tescili aksi halde tescilin gecikmesi durumunda müvekkili şirketin maruz kalacağı telafisi zor zararlardan ve ticari faaliyetlerini sürdürmesinin gerekliliğinden bahsedilerek olağanüstü genel kurulun geçici tescili, reddi halinde gerekçeli ret kararının ve sunulan tüm belgelerin asıllarının iadesinin talep edildiği, tescil başvurusunun ilk ret gerekçesi olarak “genel kurulda, İBB’yi temsil etmeye ilişkin meclis kararı ibraz edilmesi gerektiği” gösterildiğini, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından ret kararının dayanağını oluşturan düzenleyici işlemin hukuka aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin 20.06.2023 tarihli olağanüstü genel kurul kararının, mahkemenin vereceği nihai kararın kesinleşmesine kadar ihtiyari tedbir talebinin kabulü ile geçici olarak tescil ve ilanına karar verilmesini,20.06.2023 tarihli müvekkili şirket olağanüstü genel kurul kararının ticaret siciline tesciline ve ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece; uyuşmazlığı esastan çözecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceği gibi TTK'nın 32/4. maddesindeki geçici tescile ise sadece sicil müdürlüğü karar verebilecek olup mahkemenin verebileceği bir geçici hukuki koruma kararı olarak değerlendirilemeyeceğinden ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davacı vekili; İBB’nin oy birliği ile alınan, 15.12.2022 tarihli 1587 numaralı kararında, şirketin sermaye artırılması yoluna gitmesini zaruri kılan hususlar açıklandığı, tarımsal faaliyetleri teşvik etmek ve sürdürülebilir tarımsal faaliyetleri devam ettirmek için sermayesinin tamamı, İBB iştiraki olan .... AŞ'ye ait olmak üzere bir lisanslı deponun kurulmasının ihtiyaç olduğu, orta ve küçük ölçekli çiftçiler için elzem olan tahıl depolama hizmetinin ve İstanbul halkı için ekmek arzı güvenliğinin sağlanması ve hububat hasat dönemlerinde avantajlı fiyat ile satın alma yaparak ekmek üretim maliyetindeki en büyük maliyet kaleminin sabitlenmesi amacıyla, sermayesinin tamamı ... AŞ'ye ait, tarım ürünleri lisanslı depoculuk faaliyeti yürütmek üzere, ...

AŞ kurulmasına karar verildiğini, yükümlülüklerin tam ve gereği gibi ifa edilebilmesi için sermaye artışına gidilmesi gerektiğini, olağanüstü genel kurulun tescil ve ilan edilmemesi sebebiyle ihtiyaç olunan finansman sağlanamayacağı ve telafisi mümkün olmayan zararlar yaşanacağını, müvekkil şirkete ait tarım ürünleri lisanslı depoculuk faaliyeti yürütmek üzere, ... AŞ kurulması projesindeki yükümlülüklerini ifa edememenin yanı sıra finans kuruluşlarıyla yapılacak işlemlerde veya kamu kurumlarıyla yürütülen ihale süreçlerinde, Kamu kurum/kuruluşlarına karşı yükümlülüklerin ifasında ve bilcümle mali ve/veya ticari hususlarda problem yaşayacak, şirket telafisi mümkün olmayan zararlar ile karşı karşıya kalacağını ileri sürerek, ara kararın kaldırılarak genel kurul kararının ticaret siciline geçici olarak tescil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı şirketin olağanüstü genel kurul kararının tescili başvurusu İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından 03.07.2023 tarihli yazı ile "tek pay sahibi adına genel kurula katılan kişinin yetkilendirildiğine ilişkin Meclis Kararı ibraz edilmesi gerektiği" bildirilerek ret edilmiştir.Öncelikle; çözümü gereken husus geçici tescil talebinin reddi halinde ihtiyati tedbir kararı verilip verilmeyeceği noktasındadır. Tescil talebinin reddi nedeniyle; sicil kararına itiraz davası açılmış olup uyuşmazlık yargıya intikal etmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 32/f.4’te, "Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil edilir.

Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem yapılır." denilmiştir. Ancak geçici tescil talebinin ancak sicil müdürlüğünden talep edilebileceği ve geçici tescil talebinin kabul edilmesi halinde ise, üç ay içinde geçici tescil nedenine ilişkin dava açılması gerektiği açıkça düzenlenmiştir. Davalı sicilin tescil işlemlerini itiraz üzerine inceleyerek doğru işlemin yapılmasına karar verilmesine karar verebilen yargı merciinin geçici tescil talebi hususunda karar verme yetkisi olmadığı düşünülemez. Asıl uyuşmazlığa bakan mahkemenin uyuşmazlık konusu kesin olarak çözümleninceye kadar, sicile geçici tescil hususunda sicile takdir hakkı vermeyen bir dil ile yazılan TTK 32/4.madde hükmüne göre geçici tescil işleminin davalı sicil tarafından yapılmasına karar verilmesi cümlesinde geçici hukuki himaye kapsamında ihtiyati tedbir yolu ile geçici tescile karar verebilmesine engel bulunmamaktadır.

(Emsal nitelikte Yargıtay 11 HD'nin 2014/16686 Esas, 2015/1927 Karar sayılı 16.2.2015 tarihli emsal ilamı) Emsal Yargıtay kararı gereği Dairemizce de mevcut uygulamamızdan dönülmesi gereği doğmuştur. Kaldı ki yargılama sonucunda verilecek kararın neticesine göre geçici tescil edilen kayıt sicil tarafından resen silineceği öngörüldüğüne göre hüküm sonucu elde eder şekilde ihtiyati tedbir kararı verildiği de kabul edilemeyecektir. 5393 sayılı Belediye Kanunu'un 37. maddesinde belediye başkanı; belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek yetkisinin bulunduğu, (p) bendinde ise; kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi ve belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkiler kullanmanın, belediye başkanının görev ve yetkisinde olduğu düzenlenmiştir.

Belediye tüzel kişiliği adına vekalet vermek de başkanın yetkisindedir. Belediye Meclisine verilmiş yetkiler dışında kalan hususlarda yetkili bulunan başkanın bağlı şirketin genel kurulunda temsili sağlanmak üzere temsilci atayamayacağını kabul yasal düzenlemelere aykırı olacaktır. Aynı konuda benzer şekilde pek çok yargı kararı bulunmaktadır. (İzmir BAM 2020/665-888 karar sayılı ilamını onayan Yargıtay 11.HD nin 2020/7507 esas 2022/2066 karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 12 HD'nin 2019/2358 esas 2020/621 karar sayılı ilamını onayan Yargıtay 11 HD nin 2020/6306 esas, 2021/5301 karar sayılı ilamları )Açıklanan nedenlerle, kesin tescil ve geçici tescilin, 6102 sayılı TTK’da ayrı ayrı düzenlenmiş olsa da;

her iki müessesenin hukuki sonuçlarının aynı olduğunun kabul edilemeyeceği, uyuşmazlık mahkeme kararı ile sonuçlanıncaya kadar, karar sonucunda ortadan kalkacak bir geçici tescilin ihtiyati tedbirin şartlarını taşıdığı, geçici hukuki koruma kararının koruyucu ve önleyici amacına uyduğu, geçici tescilin hüküm ile ortadan kalkacağı gözetildiğinde hüküm sonucunun elde edilmesi olarak kabul edilemeyeceği gözetildiğinde talebinde haklılığı konusunda yaklaşık ispatı sağlayan, davacı şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ara kararın kaldırılmasına, yeniden ara karar verilerek, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/714 Esas sayılı 07/11/2023 tarihli ara kararın HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA"İhtiyati tedbir talebinin kabulü ile; davacı ... Tic. AŞ'nin 20.06.2023 tarihli genel kurul kararının geçici olarak ticaret siciline tescil ve ilanı için HMK 389 vd. maddeleri uyarınca İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE, somut durum itibariyle teminat alınmasına yer olmadığına,

Kararın infazına ve tebliğine yönelik işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,HMK 393(1) maddesi uyarınca Dairemiz kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının ihtiyati tedbir talep eden davacı şirkete bildirilmesine,Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/04/2024