6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Eksik inceleme nedeniyle kaldırma: ihale dosyası ve hakedişler getirtilmeden hüküm kurulamaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2301 E. 2024/678 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali

Davacının nitelemesi: Cari Hesap Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir miktar para alacağına ilişkin icra takibine itirazın iptali davasında yetkili icra dairesi, TBK 89 gereği alacaklının ikametgahındaki icra dairesidir. Cari hesap alacağına dayalı itirazın iptali davasında, taraflar arasındaki ticari ilişkinin niteliği (örneğin bir ihale/alt yüklenicilik ilişkisi kapsamında edim ifası) ve buna bağlı fatura alacaklarının doğruluğu tartışmalıysa; ilgili tüm faturalar, sözleşme, ihale dosyası ve hakedişler gibi delillerin getirtilip incelenmeden, sadece taraf defterlerindeki kayıt farklılığına bakılarak hüküm kurulması eksik incelemedir ve bu nedenle karar kaldırılır.

Ele alınan sorunlar

İcra dairesinin yetkisi → ret

İddia: Davalı vekili, borçlunun yerleşim yeri olan Tekirdağ İcra Dairelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava bir miktar para alacağına ilişkin olduğundan, TBK'nın 89. maddesi gereğince alacaklının ikametgahında bulunan icra daireleri yetkilidir. Bu nedenle davalının yetkiye yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Cari hesap alacağının ispatı ve eksik inceleme → kabul

İddia: Davalı vekili, ihale konusu işin tamamının malzeme ve işçilik olarak müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, kestiği faturaların davacı tarafından kayıtlara alınmadığını, davacının fazla ödeme iddiasının yerinde olmadığını, tek başına davacı defterlerine dayanılarak karar verilemeyeceğini ve tarafların defter kayıtlarının birbiriyle uyumlu olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Tarafların ticari defterlerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, davalı tarafından düzenlenen 30/11/2016 tarihli fatura haricindeki tüm faturaların davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından yapılan ödemelerin ise davalının defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların defterleri arasındaki farklılığın anılan faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davalı, ihale konusu iş nedeniyle davacıdan alacaklı olduğunu, kestiği faturaların ihaleye konu işle ilgili olduğunu ve belediye hakedişlerinin bunu doğrulayacağını iddia etmektedir. Davalı tarafından düzenlenen tüm faturalar dosyaya kazandırılmadan, davalının beyanlarında belirtilen ihale dosyası, sözleşme ve hakedişler getirtilmeden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin ne şekilde gerçekleştiği açıklığa kavuşturulmadan sonuca gidilmesi doğru olmamıştır. Öncelikle davalı tarafından düzenlenen faturaların ibrazı sağlanıp, ilgili belediyeden ihale dosyası ve hakedişler getirtildikten sonra, davalı tarafından düzenlenip de davacının defterlerinde kayıtlı olan faturaların ihaleye konu işle ilgili olup olmadığı, davalının davacıya karşı ihale kapsamında edim yüklenip yüklenmediği, yüklenmiş olması halinde edimini yerine getirip getirmediği, ihtilaflı faturayı düzenlemekte haklı olup olmadığı araştırılarak sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile itirazın iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Cari hesap alacağına dayalı itirazın iptali davalarında, tarafların ticari ilişkisinin niteliğini (örn. ihale/alt yüklenici ilişkisi) açıklığa kavuşturacak delillerin (sözleşme, ihale dosyası, hakediş) getirtilmeden, salt defter kayıtları karşılaştırmasıyla sonuca gidilmesinin eksik inceleme sayılacağı ve kaldırma sebebi oluşturacağı yönündeki tespiti nedeniyle emsal değer taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Bir miktar para alacağına ilişkin davalarda, TBK'nın 89. maddesi gereğince alacaklının ikametgahında bulunan icra daireleri yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali cari hesap alacağı yetkili icra dairesi ticari defter ve kayıtların delil niteliği eksik inceleme bilirkişi incelemesi ihale-alt yüklenicilik ilişkisi hakediş

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 89 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-6

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/2301

KARAR NO 2024/678

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/09/2021

NUMARASI 2020/165 Esas 2021/764 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/05/2024

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinden anlaşılacağı üzere davalı borçlunun müvekkiline olan borcunu ödemediğini, müvekkilinin davalı hakkında Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takibini başlattığını, davalı borçlunun zaman kazanmak amacı ile kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, takibin alacaklının ikametgahı mahkemesinde başlatılması nedeniyle icra dairesinin yetkili olduğunu, faturaların borçluya teslim edildiğini, faturaların itiraz edilmeyerek kesinleştiğini belirterek davalının yetkiye ve esasa ilişkin itirazının iptaline, davalı borçlu aleyhinde %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkili şirketin gayri faal durumda olduğunu, davacının iddia ettiği cari hesap alacağının davacı şirketin müvekkili şirketin kesmiş olduğu ve noter kanalı ile tebliğ ettiği faturaları kayıtlarına almaması neticesinde oluştuğunu, esasında müvekkili şirketin davacı şirketten alacaklı olduğunu, dava konusu ilişkinin başlangıcında ilk olarak Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinin 2016 yılında yapmış olduğu ve ekte idari şartnamesini bulunan ihaleyi ... isimli gerçek kişi firmasının aldığını, müvekkili şirket ile hazır beton satışında ve işçilik hizmeti olarak tretuvar yapımında anlaşıldığını, ... üzerinden yapılan anlaşmaya istinaden beton çıkışı yapıp irsaliyeler kesildikten sonra, anılan gerçek kişi firmasını iptal ettirip, ...

Mimarlık olarak işlem yapılmasını istediklerini ve işin alt yüklenici olan bu şirkete verildiğini belirttiklerini, ardından iş bitimine kadar malzeme ve işçilik olarak sürekli olarak ... Mimarlık adına çıkış yapıldığını, taraflar arasında bir mutabakatsızlık oluşmadığını, işin sonlarına doğru müvekkili şirketin fatura kesmek istedikçe müvekkilinin çeşitli bahanelerle bekletildiğini, sonrasında ise müvekkilinden fatura kesilmemesinin istendiğini, ancak müvekkili şirketin bu durumu muhasebeleştiremeyeceği için basiretli davranarak geri kalan faturaları kestiğini, ancak bu faturaların davacı tarafından kayıtlara alınmadığını, bu hususun müvekkili şirketçe sonradan öğrenildiğini, ihale edilen işin tamamının, malzeme ve işçilik olarak müvekkili şirket tarafından gerçekleştirildiğini, ihale edilen iş ile müvekkili tarafından davacı adına yapılarak faturası kesilen işin malzeme ve işçilik olarak belediyenin resmi ölçümleri ile bire bir aynı olduğunu, karşı tarafın alınan bu işi başka bir yere yaptırdığını veya malzemesini başka bir yerden tedarik etmek kaydı ile yaptığını kanıtlayamadığını, belediyeden işin bedelini hak edişlerini yaparak tahsil ettiğinin tartışmasız olduğunu, sadece kesilen faturaları defter ve belgelerine Vergi Usul Yasasına aykırı şekilde kaydetmeyerek usul ve yasaya aykırı davranış ile kendi lehine kazanım elde etmesinin hukuka açıkça aykırı olduğunu belirterek davanın reddine, davacı tarafın takip miktarının %20’sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; icra takibinin alacaklının ikametgahında bulunan yetkili icra dairesinde başlatıldığını, davacı şirketin davalı firmayla ilgili fatura belgelerinin muhasebe teknik ve usullere uygun olarak 2016 defter kayıtlarına işlendiği bu nedenle davacı lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ve davalının ticari defterlerinden davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin bulunduğu, tarafların açık cari hesap şeklinde çalıştığı, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 58.419,74-TL faturaya dayalı hesap alacağının bulunduğu, davalının defterlerinde bulunup da davacı defterlerinde bulunmayan faturaya konu alacağın varlığının davalı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle davalının itirazının iptaline, likit nitelikteki alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; borçlunun yerleşim yeri olan Tekirdağ İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, dava konusu ilişkinin başlangıcında ilk olarak Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinin 2016 yılında yapmış olduğu ve ekte idari şartnamesini bulunan ihaleyi ... isimli gerçek kişi firmasının aldığını, müvekkili şirket ile hazır beton satışında ve işçilik hizmeti olarak tretuvar yapımında anlaşıldığını, ... üzerinden yapılan anlaşmaya istinaden beton çıkışı yapıp irsaliyeler kesildikten sonra, anılan gerçek kişi firmasını iptal ettirip, ... Mimarlık olarak işlem yapılmasını istediklerini ve işin alt yüklenici olan bu şirkete verildiğini belirttiklerini, ardından iş bitimine kadar malzeme ve işçilik olarak sürekli olarak ...

Mimarlık adına çıkış yapıldığını, taraflar arasında bir mutabakatsızlık oluşmadığını, işin sonlarına doğru müvekkili şirketin fatura kesmek istedikçe müvekkilinin oyalandığını, sonrasında müvekkili şirketten fatura kesmemesinin istendiğini, ancak müvekkilinin basiretli davranarak geri kalan faturaları kestiğini, şirketin vekili tarafından anılan faturaların noter kanalı ile tebliğ edildiğini, anılan faturanın davacı şirket tarafından kayıtlara alınmadığını, bu hususun müvekkili şirketçe çok sonra öğrenildiğini, ihale edilen işin tamamının, malzeme ve işçilik olarak müvekkili şirket tarafından gerçekleştirildiğini, ihale edilen iş ile müvekkili tarafından davacı adına yapılarak faturası kesilen işin malzeme ve işçilik olarak belediyenin resmi ölçümleri ile bire bir aynı olduğunu, karşı tarafın alınan bu işi başka bir yere yaptırdığını veya malzemesini başka bir yerden tedarik etmek kaydı ile yaptığını kanıtlayamadığını, belediyeden işin bedelini hak edişlerini yaparak tahsil ettiğinin tartışmasız olduğunu, sadece kesilen faturaları defter ve belgelerine Vergi Usul Yasasına aykırı şekilde kaydetmeyerek kendi yarattığı usul ve yasaya aykırı davranış ile kendi lehine kazanım elde etmesinin hukuka açıkça aykırı olduğunu, tek başına davacının defterlerine dayalı olarak karar verilemeyeceğini, tarafların defter kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olmadığını, alacağın likit olduğundan bahisle icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, cari hesap alacağına dayalı başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir Somut olayda taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı davalıdan olan cari hesap alacağı 58.419,74-TL'nin tahsilini talep etmektedir. Her ne kadar davalı tarafından icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de dava bir miktar para alacağına ilişkin olduğundan, TBK'nın 89. maddesi gereğince alacaklının ikametgahında bulunan Bakırköy icra daireleri yetkilidir. Bu nedenle davalının yetkiye yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Tarafların ticari defterlerinde yapılan bilirkişi incelemesinde, davalı tarafından düzenlenen 30/11/2016 tarihli 169.072,35-TL bedelli fatura haricindeki tüm faturaların davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından yapılan ödemelerin ise davalının defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların defterleri arasındaki farklılığın davalının düzenlediği 30/11/2016 tarihli 169.072,35-TL bedelli faturanın davacının defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, mahkemece davalının 30/11/2016 tarihli 169.072,35-TL bedelli fatura alacağının ispatlanamaması nedeniyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davalı vekili, müvekkilinin 2016 yılında Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi'nin açtığı ihaleyi alan ... adına, sonrasında alt yüklenici davacı şirket adına yapılan beton satışı ve işçilik nedeniyle davacıdan alacaklı olduğunu, müvekkili tarafından malzeme ve işçilik olarak kesilen faturaların belediyenin resmi ölçümleri ile aynı olduğunu, belediye tarafından yapılan hakedişlerin de bu hususu doğrulayacağını, davacıya borcunun bulunmadığını, aksine davacıdan alacaklı olduğunu iddia etmektedir. Somut olayda tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda faturaların davalı tarafından düzenlendiği, davacının cari hesap alacağının fazla yapıldığı iddia edilen ödemeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak davalı tarafından düzenlenen tüm faturalar dosyaya kazandırılmadan, davalının beyanlarında belirtilen ihale dosyası, sözleşme ve hakedişler getirtilmeden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin ne şekilde gerçekleştiği açıklığa kavuşturulmadan sonuca gidilmesi doğru olmamıştır. Öncelikle davalı tarafından düzenlenen faturaların ibrazı sağlanıp, ilgili belediyeden ihale dosyası ve hakedişler getirtildikten sonra, davalı tarafından düzenlenip de davacının defterlerinde kayıtlı olan faturaların ihaleye konu işle ilgili olup olmadığı, davalının davacıya karşı ihale kapsamında edim yüklenip yüklenmediği, yüklenmiş olması halinde edimini yerine getirip getirmediği, 30/11/2016 tarihli 169.072,35-TL bedelli faturayı düzenlemekte haklı olup olmadığı araştırılarak sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile davalının itirazın iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle;

uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/09/2021 Tarih 2020/165 Esas - 2021/764 Karar sayılı hükmün HMK'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davalı tarafından yatırılan 997,67-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/05/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/113316 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.