Usulsüz tebligat nedeniyle taraf teşkili sağlanmadan verilen kararın kaldırılması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1521 E. 2024/351 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Tüzel kişi davalının ticaret sicilinde kayıtlı doğru adresi bilinmesine rağmen dava dilekçesinde gösterilen hatalı/mevcut olmayan bir adrese Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi usulüyle tebligat çıkarılması, davalının bilinen adresi ile sicil kaydındaki adresten farklı olduğundan usulsüz tebligat teşkil eder. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olduğundan, usulsüz tebligat nedeniyle taraf teşkili sağlanmadan verilen karar hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olup, esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılması ve davanın taraf teşkili sağlanarak yeniden görülmesi gerekir.
Ele alınan sorunlar
Davalıya yapılan tebligatların usulsüzlüğü ve taraf teşkilinin sağlanmaması → kabul
İddia: Davalı vekili; icra takibine dayanak faturalarda ve takip talebinde yazılı adresin Bağcılar-İstanbul olduğunu, ancak davacı vekilinin dava dilekçesinde şirketin adresini kasıtlı olarak Esenler-İstanbul olarak gösterdiğini, bu adrese çıkarılan tebligatların böyle bir mahalle bulunmadığı şerhiyle iade edildiğini, mahkemenin ticaret sicil kaydındaki doğru (Bağcılar) adresi tespit etmesine rağmen yine yanlış Esenler adresine Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebligat çıkardığını, bilirkişi incelemesine ilişkin ara kararın ve raporun da aynı şekilde tebliğ edilemediğini, böylece müvekkilinin davadan hiç haberdar olmadan aleyhine karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Tebligat Kanunu'nun 35/1. maddesine göre kendisine usulüne uygun tebligat yapılmış olan kimsenin adres değişikliğini bildirmemesi halinde sonraki tebligatlar bilinen adrese TK 35 usulüyle yapılabilir; 35/4. maddeye göre tüzel kişiler bakımından resmi kayıtlardaki adres esas alınır. Davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresi Bağcılar-İstanbul'dur. Dava dilekçesinde adres unsurları aynı olmakla birlikte ilçe Esenler olarak gösterilmiş, bu adrese çıkarılan dava dilekçesi tebligatı böyle bir yer bulunmadığı şerhiyle iade edilmiştir. Mahkeme, sicil kaydındaki doğru adresin Bağcılar olduğunu bildiği halde yine yanlış Esenler adresine TK 35 usulüyle tebligat göndermiş, bu da aynı şekilde iade edilmiş; ardından yine aynı yanlış adrese TK 35 usulüyle tebligat yapılmıştır. Ayrıca ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ara karar davalıya tebliğ edilmeden verilmiş, bilirkişi raporu da aynı hatalı adrese gönderilerek tebliğ edilememiş, buna rağmen doğru adrese tebligat çıkarılmadan davalının yokluğunda karar verilmiştir. TK 35 usulüyle tebligat yapılan adres davalının bilinen adresi de ticaret sicilindeki adresi de olmadığından, davalıya yapılan tebligatlar usulsüzdür. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir. Anayasa'nın 36. maddesi ve HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı gereğince hakim, tarafları usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez. Taraf teşkili sağlanmadan davanın karara bağlanması hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğindedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Tüzel kişilerde ticaret sicilindeki adresin bilinmesine rağmen dava dilekçesindeki hatalı/mevcut olmayan adrese TK 35 usulüyle tebligat çıkarılmasının usulsüz tebligat teşkil edeceği ve taraf teşkili sağlanmadan verilen kararın hukuki dinlenilme hakkı ihlali nedeniyle kaldırılacağı yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Taraf teşkilinin sağlanmış olması (kamu düzenine ilişkin dava şartı niteliğinde değerlendirilmiş, usulsüz tebligat nedeniyle bu şart yerine getirilmediğinden karar kaldırılmıştır)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
usulsüz tebligat↗ Tebligat Kanunu 35. madde↗ taraf teşkili↗ hukuki dinlenilme hakkı↗ kamu düzeni↗ ticaret sicili adresi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1521
KARAR NO 2024/351
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/02/2021
NUMARASI 2019/917 Esas - 2021/170 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/02/2024
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilince davalıya hammadde satışı yapıldığını, davalının ticari ilişki sonucu doğan 30.347,85-TL borcunu ödemediğini, alacağın tahsili için borçlu aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, davalının takibe yönelik itirazının iptali ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davacının ticari defter ve belgelerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan 30.347,85-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, takip konusunun 1 adet toplamda 31.380-TL tutarlı faturadan kaynaklandığı, celp olunan BA formunda düzenlenen faturanın davalı tarafından vergi dairesine bildirildiği, bu nedenle davalının malı teslim aldığının anlaşıldığı, her iki taraf da tacir olmakla resmi ticari defter kayıtlarına itibar edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının takibe yönelik itirazının taleple bağlı kalınarak 30.347,85-TL asıl alacak yönünden iptaline, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; icra takibine dayanak faturalar üzerinde yazılı adresin ... Mah. ... Sk. No:... Bağcılar-İstanbul adresi olduğunu, takip talebinde ve arabuluculuk başvuru dilekçesinde aynı adresin yazılı olduğunu, ancak dava dilekçesinde müvekkili şirketin adresinin davacı vekilince kasıtlı olarak ... Mah. Esenler-İstanbul olarak yazıldığını, mahkemece dava dilekçesi ve tensip zaptının bu adrese gönderildiğini, ancak tebligatın Esenler ilçesinde böyle bir adres bulunmadığı şerhiyle iade edildiğini, çünkü Esenler ilçesinde ... Mahallesi bulunmadığını, sadece ilk gönderilen tebligatın ... Mah. ... Sokak No:... kapısına yapıştırıldığını, sonraki tebligatların hepsinin adres yetersizliğinden iade edildiğini, bunun üzerine mahkemece alınan ticaret sicil kaydında müvekkili şirketin adresinin Merkez Mah...Bağcılar-İstanbul olmasına rağmen TK'nın 35.
maddesine göre Esenler-İstanbul adresine yapıldığını, ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması ara kararın müvekkili hazırmış gibi ihtarat yapıldığını, bilirkişi raporunun yine yanlış adrese çıkarıldığı ve tebliğ edilemediğini, usulsüz tebligat ile başlayan davanın yine usulsüz tebligat ile neticelendirildiği, müvekkili şirketin hiç haberi olmadan aleyhine karar verildiğini,bilirkişi raporunda faturaların BA formlarında beyan edildiği belirtilmesine rağmen, vergi dairesi yazısında "sorgulanan mükellef BA bildirimini vermemiş" şeklinde kayıt bulunduğunu, böylece bilirkişinin vergi dairesinin cevabı hilafına rapor hazırladığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Davalı vekilince, müvekkiline yapılan tebligatların usulsüz olduğu ileri sürülmüştür. Tebligat Kanununun 35/1. maddesinde "Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen yeni adrese yapılır." 35/4. maddesinde ise "Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır." hükümleri düzenlenmiştir. Davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresi ...
Mah. ... Sk. No:...-... Bağcılar-İstanbul olarak kayıtlıdır. Dava dilekçesinde davalı adresi aynı ise de bulunduğu ilçe Esenler olarak gösterilmiş, dava dilekçesi tebligatı Esenler ilçesinde yazılı adres bulunmadığı şerhiyle iade edilmiştir. Bunun üzerine mahkemece sicil kaydında davalı adresi Bağcılar olmasına rağmen Esenler adresine TK'nın 35. maddesine göre gönderilmiş, bu tebligat da aynı açıklama ile iade edilmiştir. Bunun üzerine yeniden aynı yanlış adrese tebligat gönderilmiş, bu kez TK'nın 35. maddesine göre tebligat yapılmıştır. Mahkemece 07.10.2020 tarihli duruşmada davalının yokluğunda tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesine rağmen, davalı tarafa ticari defter ibrazı hususunda tebligat yapılmamış, bilirkişi raporu da aynı adrese TK'nın 35.
maddesine göre gönderilerek davalıya tebliğ edilememiş, buna rağmen doğru adrese tebligat çıkarılmayarak davalının yokluğunda karar verilmiştir. Mahkemece TK'nın 35. maddesine göre tebligat yapılan adres, davalının bilinen adresi olmadığı gibi ticaret sicilinde kayıtlı olan adres de değildir. Davalının ticaret sicil kaydındaki adresi dikkate alınmadan dava dilekçesinde gösterilen yanlış adrese tebligat yapılmış olup, davalıya yapılan tebligatlar usulsüzdür. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen göz önünde bulundurulması gerekir. Savunma hakkı Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı HMK'nın 27. maddesinde de “Hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir.
Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır. Açıklanan nedenlerle; taraf teşkili sağlanmadan davanın karara bağlanması hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olduğundan, davalı vekilinin usulsüz tebligata yönelik istinaf nedeni yerinde görülerek başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin davanın taraf teşkili sağlanarak yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2021 Tarih 2019/917 Esas - 2021/170 Karar sayılı hükmün HMK'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Davalı tarafından yatırılan 518,26-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/02/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/114721 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi