Usulsüz kesin süre ile ticari defter ibrazı kaçınma sonucu doğurmaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1669

KARAR NO 2024/352

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/06/2021

NUMARASI 2020/447 Esas - 2021/437 Karar

DAVA

İtirazın İptali

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalıdan olan alacağının tahsili için İstanbul ... İcra Dairesinin... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının icra takibine itirazı nedeniyle takibin durduğunu, müvekkilinin davalı borçluya dilekçede belirtilen plaka sayılı araçlar ile taşıma işi yaptığını, fakat davalının taşıma ücretini ödemediğini, bu nedenle Hatay ... Noterliğinin 15.02.2019 tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini,davalının borcu ödemediğini belirterek, davalının takibe itirazının iptali ile davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, tarafların ticari defterlerini ibraz etmedikleri, davacı tarafından fatura koçan defterinin sunulduğu, sunulan faturalarda teslim alan imzasının bulunmadığı, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtlarının tek başına alacağın varlığını kanıtlamayacağı, davacının ticari defterlerini ibraz etmediği, davalı tarafından ticari defterlerinin ibraz edilmemesi halinde davacı defter kayıtlarının alacağın varlığı için yeterli kabul edilebilmesi için, davacı tarafından ticari defterlerin ibraz edilip iddia ettiği kayıtların usulüne uygun tutulan defterlerinde kayıtlı olmasının gerektiği, ancak eldeki olayda davacı tarafından ticari defterler ibraz edilmeyerek sadece faturaların ibraz edildiği, davacının dava konusu faturalar nedeni ile davalıya mal veya hizmet sağladığını ispat edemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; mahkemenin ticari defter ibrazı için verdiği kesin sürenin usulüne uygun olmadığını, kesin süreye uymamanın sonuçlarının tam olarak bildirilmediğini ve tutanağa geçirilmediğini, defter ibrazından kaçınmış sayılacağının ihtar edilmediği gibi tutanağa da yazılmadığını, bilirkişi giderini süresinde yatıran müvekkilinin ticari defterleri sunmama niyetinin olmadığını, ara kararındaki muğlaklığa rağmen fatura koçanlarının sunulduğunu, usule aykırı kesin süreye rağmen ticari defterlerin sunulmaması nedeniyle davanın reddinin hatalı olduğunu, faturaların müvekkilinin defter içeriğine göre düzenlendiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma hizmet bedeli faturalarından kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, davalıya fatura konusu mal veya hizmetin verildiğini kanıtlamak zorundadır. Somut olayda; davacı tarafça, davalıya taşıma hizmeti verildiği, buna ilişkin fatura bedellerinin ödenmediği ileri sürülmüştür. İspat yükü üzerinde bulunan davacı, davalıya taşıma hizmeti verildiğini kanıtlamak zorundadır. Mahkemece davacı vekilinin hazır bulunduğu 19.01.2021 tarihli duruşmada, ticari defterler için inceleme gün ve saati belirlenerek davacı vekiline ticari defterlerini ibraz etmesi, aksi halde bulunduğu yeri bildirmesi hususunda kesin süre verilerek aksi halde ticari defter ibrazından kaçınmış sayılacağının ihtar edildiği ve tutanağa geçirildiği anlaşılmakta ise de, incelemenin hangi yıllara ait ticari defterler üzerinde yapılacağı,ibraz etmemenin hukuki sonuçları açıklanmamıştır.

Bu nedenle verilen inceleme ara kararı usulüne uygun olmayıp,sonucunda mahkemece davacı tarafından ticari defterlerin ibraz edilmediği ve buna bağlı olarak alacağın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. HMK'nın 222. maddesine uygun olarak uyuşmazlık yılları (somut olayda 2017) belirtilmek ve ibraz etmemenin hukuki sonuçları usulüne uygun olarak taraflara ihtar edilerek, tarafların tutmakla zorunlu oldukları ticari defterlerini ibraz etmeleri sağlanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Ayrıca ticari defter ve kayıtlara delil olarak dayanan davacının vergi dairesine yapılan bildirimlere de delil olarak dayandığının kabulü gerektiğinden, dayanak faturaların davalı tarafça vergi dairesine beyan edilip edilmediğinin tespiti bakımından, davalı şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesine yazı yazılarak 2017 yılı BA, davacının BS formları getirtilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli deliller toplanıp değerlendirilmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/06/2021 Tarih 2020/447 Esas - 2021/437 Karar sayılı hükmün HMK'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/02/2024