Kıymetli evrak (kambiyo)
TTK 645-849 · 5941 sK · 2488 karar (agac.json bildirimi: 1136)
Alt başlıklar:
Çek 687Bono 274Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali ve genel hükümler 129Nama, emre ve hamiline yazılı senetler 13Kambiyo senedinde sebepsiz zenginleşme 23
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 127Hak düşürücü süre 75Zamanaşımı 19Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 182
-
Zamanaşımına uğrayan bonoda temel ilişkinin tanıkla ispatı
2020/1171 E. 2023/665 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Zamanaşımına uğramış ve imzası inkâr edilmeyen bono, dayandığı temel borç ilişkisi bakımından yazılı delil başlangıcı sayılır ve bu durumda temel ilişkinin tanık dahil her türlü delille ispatı mümkündür; ancak ispat yükü alacaklı olduğunu ileri süren tarafa aittir. Tanık beyanları taraflar arasındaki alacak ilişkisini somut ve kanaat verici biçimde ortaya koymuyorsa temel ilişki ispatlanmış sayılmaz ve bu halde ispat yükü karşı tarafa (ödeme iddiasına) geçmez.
zamanaşımına uğramış bonoyazılı delil başlangıcıtemel borç ilişkisiispat yüküitirazın iptalitanık delili
-
Çekteki imzanın sahte olması, iyiniyetli hamile karşı da ileri sürülebilen mutlak defidir
2021/484 E. 2023/656 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedine dayalı icra takibinde, takip konusu senetteki (çek) imzanın sahte olduğunun grafolojik bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesi halinde, imza sahteliği defi senedin hükümsüzlüğüne yönelik mutlak bir defi olup, senedi ciro yoluyla iktisap eden hamil iyiniyetli olsa dahi bu defi ona karşı da ileri sürülebilir; bu durumda açılan menfi tespit davasının kabulü gerekir.
menfi tespitkambiyo senedimutlak definispi (kişisel) defiimza inkarıiyiniyet
-
İstirdat davasında ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat ile kabulü
2023/749 E. 2023/563 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İstirdat davasında, davacının kıymetli evrak üzerinde bizzat hak iddia etmesi nedeniyle icra takibi konusu bedelin alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkündür; bu tür davalarda menfi tespit davalarına özgü İİK 72 hükmünün ihtiyati tedbir talebinin reddi için gerekçe yapılması hatalıdır. Senedin rızası dışında elden çıktığına ilişkin devam eden ceza soruşturması gibi kuvvetli emareler, yaklaşık ispat şartının karşılandığını gösterir ve ihtiyati tedbir talebinin kabulünü gerektirir.
istirdat davasıihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespitçek/senet hamilliğiciro
-
Görevsizlik kararının kaldırılması: uyuşmazlık SPK kapsamında değil
2023/676 E. 2023/573 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İcra takibine konu edilen bir senedin bedelinin ödenip ödenmediği ve buna ilişkin bir banka dekontunun senet karşılığı olup olmadığı noktasındaki uyuşmazlık, hisse devri veya sermaye piyasası araçlarına ilişkin bir çekişme içermiyorsa, Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında değerlendirilemez; bu tür bir uyuşmazlık İİK'nun ödeme iddiasına dayalı menfi tespit hükümlerine göre görevli genel asliye ticaret mahkemesince incelenmeli, Finans işleriyle görevlendirilen ihtisas mahkemesine gönderilmemelidir.
menfi tespit davasıgörevdava şartıihtisas mahkemesiSermaye Piyasası Kanunukambiyo senedisermaye piyasası
-
Çek zayii davasında hamilin uhdesinde kayıp: iptal koşulları
2023/788 E. 2023/578 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Hasımsız açılan çek zayii davasında, çekin ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, davacının çeki hamilden iade aldığını beyan ettiği, yapılan usulüne uygun ilanlara karşın çek üzerinde hak iddia eden üçüncü bir kişi çıkmadığı hâllerde, çekin davacı uhdesinde kaybolduğu kabul edilerek zayi nedeniyle iptal koşullarının oluştuğu sonucuna varılır; bu durumda salt iadeye ilişkin belge sunulmaması veya istirdat davası açılmamış olması, davanın reddi için tek başına yeterli değildir.
çek iptali (zayi)hasımsız davaistirdat davasımeşru hamilmenfi tespit davasıTTK 757
-
Çek bedelinin avans olduğu ispatlanamazsa ihtiyati tedbir reddedilir
2023/685 E. 2023/569 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebi, İİK 72/2 ile HMK 389 vd. ve özellikle HMK 390/3 birlikte değerlendirilerek incelenir; talep eden taraf davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Çek bir ödeme vasıtası olduğundan, çekin mal bedeli avansı olarak verildiği ve karşılığında mal teslim edilmediği iddiası belge ile doğrulanmadıkça, bu husus yaklaşık ispat koşulunu sağlamaz ve ihtiyati tedbir talebi reddedilir.
menfi tespit davasıihtiyati tedbiryaklaşık ispatçekispat yükü
-
İmzalı boş çekte iptal davasını keşideci değil hamil açabilir
2023/721 E. 2023/561 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
İmzalı ancak içeriği boş bırakılmış çalınan çek yaprakları, kambiyo senedi vasfını taşımadığı için değil, davayı açan kişinin hamil sıfatını haiz olmaması nedeniyle iptal davasına konu edilemez; zira TTK 651/2 ve 757-764. maddeler uyarınca zayi nedeniyle çek iptali davasını açma hakkı yalnızca senede bağlı hak sahibi hamile aittir, keşideciye değil. Keşideci sıfatıyla dava açan kişinin hukuki yararı bulunmadığından dava, dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedilir.
kambiyo senediçek iptalizayihamil sıfatıkeşidecihukuki yarar
-
Bonoda ta'lil ve ıslahın hükümsüz sayılması halinde ispat yükü
2020/1182 E. 2023/549 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davasında, davalının dayandığı bono 'nakten' kaydı ile bir alacak-borç ilişkisine dayandığı şeklinde düzenlenmiş ve bu husus tarafların imzaladığı bir sözleşmede de açıkça teyit edilmişse, davacı borçlunun senedin gerçekte teminat amacıyla verildiğini veya bedelsiz kaldığını iddia etmesi senedin ta'lili niteliğinde olup ispat yükü bu iddiayı ileri süren davacıya geçer; davacı bu iddiasını yazılı delille kanıtlayamazsa dava reddedilir. Ayrıca, ıslah hakkının HMK 180. madde uyarınca süresinde kullanılmaması nedeniyle hükümsüz sayılmasına…
menfi tespit davasıbonomücerret borç ikrarıta'lilispat yükünakden kaydı
-
Ticari defterine kaydettiği faturayı benimseyen davalı, malın teslim alındığını kabul etmiş sayılır
2020/1515 E. 2023/522 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir tarafın faturayı kendi ticari defterine borç olarak kaydetmesi, karşı iddiaya rağmen malın teslim alındığının kabulü için yeterli bir karinedir; buna karşı ileri sürülen dava dışı üçüncü kişilerden mal alındığı savunması, bu savunmayı destekleyen bağımsız delil bulunmadıkça kabul edilmez. Çekle yapılan ödeme iddiasında, çekin lehtarı davacı değilse bu çek bedeli davacıya yapılan ödeme olarak kabul edilemez; lehtarı davacı olan çek ise davalı tarafından davacıya yapılan kısmi ödeme sayılır ve alacaktan düşülür. İlk derece mahkemesinin tespit edilen…
ticari defter kaydının ispat gücüitirazın iptalikısmi ödemeçekte lehtar kaydıicra inkar tazminatıkötü niyet tazminatı
-
Bonodaki imza itirazı ihtiyati haciz itirazında ileri sürülemez
2023/654 E. 2023/486 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklının dayandığı senette borçluya atfedilen imzanın sahte olduğu iddiası, İİK 265'te sayılan sınırlı itiraz sebepleri (haczin dayandığı sebepler, mahkemenin yetkisi, teminat) dışında kaldığından ihtiyati hacze itiraz aşamasında ileri sürülemez; bu iddia ancak açılacak menfi tespit veya itirazın iptali davasında incelenebilir.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyaklaşık ispatbono/senetborç ikrarımenfi tespit davası
-
Çekin çalınıp sahte ciroyla tedavüle sokulması iddiasında ihtiyati tedbir
2023/595 E. 2023/480 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Menfi tespit davasında icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinde, çekin hukuka aykırı biçimde ele geçirildiği, sahte ciro silsilesi oluşturulduğu, ödeme yasağı bilgisinin gizlendiği ve aynı iddialara ilişkin devam eden savcılık soruşturması bulunduğu gibi somut olgular birlikte değerlendirildiğinde, çek hamilinin çeki elde etmesinde ağır kusurlu olabileceği yönünde yeterli delil varsa HMK 390/3 uyarınca yaklaşık ispat koşulu sağlanmış sayılır ve İİK 72/2 uyarınca teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekir.
menfi tespit davasıihtiyati tedbiryaklaşık ispatciro silsilesiödemeden men yasağıteminat
-
Vekillikle temsil edilen tarafa tebligat: vekilin çekilmesi sonrası asile tebliğ
2023/643 E. 2023/466 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Vekilin vekillikten çekilme dilekçesi sunması sonrasında, bu dilekçenin ve sonraki tebligatların (gerekçeli karar dahil) şirket yetkilisine ulaştığı ve bu kişinin şirket adına istinaf başvurusunda da bulunduğu tespit edildiğinde, söz konusu kişinin şirket adına tebliğ almaya yetkili olduğu kabul edilir. Usulüne uygun tebligata rağmen duruşmalara katılmayan ve kendisini vekille temsil ettirmeyen tarafın davası, HMK 150 gereği işlemden kaldırılır; üç aylık yasal süre içinde yenileme talebinde bulunulmazsa dava açılmamış sayılır.
menfi tespitbonovekillikten çekilmetebligatişlemden kaldırmadavanın açılmamış sayılması
-
Zayi nedeniyle çek iptalinde ilan öncesi kesin süre ihtarı zorunluluğu
2023/566 E. 2023/455 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi nedeniyle çek iptali davasında mahkemece ilan yapılmasına karar verilmesi tek başına yeterli değildir; ilan masraflarının belirlenip yatırılması için tarafa kesin süre verildiğinin, kesin süreye uyulmamasının sonuçlarının ve davanın reddedilebileceğinin açık ve net biçimde ihtar edildiğinin ara kararda yer alması gerekir. Bu unsurları içermeyen bir ara karara dayanılarak, ilan yaptırılmadığı gerekçesiyle doğrudan davanın usulden reddine karar verilemez.
-
Çek hesabı sözleşmesinde banka lehine düzenlenen faiz oranı geçerlidir
2020/1415 E. 2023/428 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek hesabı açılış sözleşmesinde, müşterinin bankanın karşılıksız çek yaprakları için yasal olarak ödemekle yükümlü olduğu tutarı bankaya geri ödemekle yükümlü olduğu düzenlenmişse, banka tarafından ödenen bu tutarların müşteriden tahsili mümkündür. Sözleşmede temerrüt faizinin Merkez Bankasına bildirilen kredi faiz oranının belirli bir yüzde fazlası olarak belirlenmesi halinde, bu oranın fiilen uygulanan ve Merkez Bankasına bildirilen kredi faiz oranıyla uyumlu olduğunun tespit edilmesi durumunda, uygulanan akdi faiz oranı sözleşmeye uygun kabul edilir.
çek hesabı açılış sözleşmesikarşılıksız çekçek yaprak bedeliyasal sorumluluk tutarıakdi faizitirazın iptali
-
Çek iptali davasında ilan eksikliği ve istirdat süresi değerlendirmesi
2022/1460 E. 2023/424 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Çek iptali davasında, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması halinde davacıya hamile karşı istirdat davası açması için süre verilmesi gerekir; çekler icra takibine konu edilmişse çek aslı sunulamayacağından, dosya numarası bildirilerek de istirdat davası için mehil verilebilir. Ayrıca çek iptali davasında zayii iddiasının değerlendirilmesi için çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediğinin araştırılması ve dava şartı olan ilan işleminin gerçekten tamamlanıp tamamlanmadığının mahkemece duruşma açılarak veya taraftan sorularak netleştirilmesi, bu…
-
Bononun kredi borcuna mahsuben verilmesi ve temerrüt faizi hesabı hatası
2020/1395 E. 2023/397 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Genel kredi sözleşmesiyle eş tarihli olarak alınan ve içeriğinde teminat kaydı bulunmayan bir bononun, kredi borcunun ödenmesi amacıyla verildiği kabul edilir; bu durumda alacaklının temel ilişkiden (kredi sözleşmesinden) bono bedeli kadar alacağının bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir. Temerrüt tarihi, ihtarnamenin tebliğ edilememesi halinde İİK 68/b-2 hükmü gereği hesaplanmalı, takip tarihi esas alınmamalıdır. Temerrüt faizi hesabında bankanın TCMB'ye bildirdiği oran değil, borçluya fiilen uyguladığı ve belgelenen akdi faiz oranının…
menfi tespit davasıkambiyo senedine dayalı takipbonotemel borç ilişkisisoyut borç ikrarıtemerrüt tarihi
-
Çek istirdadında yetkili hamil kavramı ve TTK 792 uygulanabilirliği
2020/783 E. 2023/341 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında (TTK 792), çeki müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla elinde bulunduran kişi TTK 790 uyarınca yetkili hamildir ve edinme sebebini ispat etmesi gerekmez. Çekin hamilin rızasıyla (örneğin bedelinin tahsili amacıyla) devredildiği, davacının kendi beyanından anlaşılıyorsa, çek hamilin elinden rıza dışı çıkmış sayılmaz ve TTK 792 hükmü uygulanamaz. Emre yazılı çekin temlik cirosu ile devrinde, ciro şerhinden aksi anlaşılmadıkça çekten doğan hakların da devredildiği kabul edilir; çekin sadece tahsil amacıyla verildiğini ispat yükü…
çek istirdadıyetkili hamilcirotemlik cirosukötüniyetağır kusur
-
Simsarlık sözleşmesine dayalı bonoda tüketici işlemi nedeniyle görev
2020/1391 E. 2023/342 K. ·
Tespitkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Simsarlık sözleşmesi kapsamında tüketici sıfatını haiz taraf ile mesleki/ticari amaçla hareket eden simsar arasındaki, konut alımına aracılık ilişkisinden doğan ve bu sözleşmeye dayalı olarak düzenlenen senede ilişkin uyuşmazlıklar, 6502 sayılı TKHK m.3/1-ı kapsamında tüketici işlemi niteliğindedir; bu tür uyuşmazlıklara bakma görevi, aynı Kanun'un 73/1 maddesi uyarınca tüketici mahkemesine aittir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olduğundan, istinaf sebebi olarak ileri sürülmemiş olsa da BAM tarafından re'sen incelenir.
simsarlık sözleşmesitüketici işlemimenfi tespit davasıgörev (dava şartı)kamu düzenire'sen inceleme
-
Rıza dışı elden çıkan çekte kötüniyet/ağır kusur araştırılmadan karar verilemez
2020/1044 E. 2023/358 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Rıza dışı elden çıkan bir çekte, yetkili hamil olan davacının çekin kendi rızası dışında elinden çıktığını ispatlaması halinde, son hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat yükü de davacı üzerindedir; ancak hamilin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmadığından, mahkeme davalının araştırma ödevini yerine getirip getirmediğini belirlemek için ciro zincirindeki şirketlerin gerçek ve faal olup olmadığını (ticaret sicili, vergi dairesi kayıtları gibi) resen araştırmak zorundadır; bu araştırma yapılmadan istirdat talebinin…
menfi tespit davasıçek istirdadıTTK 792mutlak deficiro silsilesikötüniyetli iktisap
-
Menfi tespit davasında çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir talebi
2023/499 E. 2023/361 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davasında çeklerin ödenmemesi ve icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talep edilebilmesi için, İİK 72/2 ve HMK 389 vd. hükümleri birlikte değerlendirilerek, talep edenin davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi (HMK 390/3) gerekir. Çeklerin mal alımına karşılık avans olarak verildiği veya teslimatın eksik yapıldığı iddiası, bu hususu ispata yeterli yazılı delille desteklenmedikçe yaklaşık ispat şartını sağlamaz ve talep, yargılamayı gerektiren bir mesele olarak reddedilir. Ayrıca, kanunda açık düzenleme…
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıçekhavaleödemeden men
-
İİK 72/3 uyarınca icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi tedbirine itiraz
2023/118 E. 2023/329 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, İİK 72/3 uyarınca takibin durdurulmasına tedbir yoluyla karar verilemez; ancak borçlu, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. Bu talep değerlendirilirken HMK 390/3 uyarınca davanın esası yönünden yaklaşık ispat şartı aranır; çekte sahtecilik/çalınma iddiasına ilişkin ceza soruşturmasının başlatılmış ve devam ediyor olması, bu şartın bu aşamada gerçekleştiğinin kabulü için…
ihtiyati tedbirmenfi tespit davasıyaklaşık ispaticra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesikambiyo senedi (çek)sahtecilik/çalınma iddiası
-
Teminat bonosu iddiası ispatlanamadıkça senet kambiyo vasfını korur
2020/1412 E. 2023/300 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir bononun teminat amacıyla verildiği ve bu nedenle kambiyo vasfını taşımadığı iddiası, bunu ileri süren tarafça HMK 200 uyarınca yazılı delille ispatlanmadıkça kabul edilemez; bankaların kredi alacaklarına karşılık teminat olarak bono almalarını yasaklayan bir düzenleme bulunmadığından, senedin salt kredi sözleşmesinin teminatı olarak verilmiş olması, tek başına kambiyo vasfını ortadan kaldırmaz. Teminat iddiası kabul edilse bile, davanın esasının çözümü için teminatını oluşturduğu kredi borcunun bilirkişi marifetiyle araştırılması ve borç miktarına…
menfi tespitbonokambiyo senedi vasfıteminat senediaçığa bonomüteselsil kefalet
-
Tahrif edilmiş çekin bankaca ödenmesinde kusursuz sorumluluk
2020/1013 E. 2023/306 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 812. madde uyarınca muhatap bankanın sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemesinden doğan sorumluluğu kusursuz sorumluluktur; banka kusursuzluğunu ispat etse de bundan kurtulamaz, meğer ki keşideciye çek defterini iyi saklamama gibi bir kusur yüklenebilsin. Tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde de banka sorumluluktan kurtulamaz; sorumluluğun doğması için objektif özen yükümlülüğünün ihlali ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. Haksız ödeme tacirler arasında gerçekleştiğinde, ayrıca ihtarname keşidesine gerek…
TTK 812 muhatabın sorumluluğukusursuz sorumluluksahte/tahrif edilmiş çekilliyet bağıobjektif özen yükümlülüğüavans faizi
-
Borcun üçüncü kişiye devri iddiasının ispat yükü ve mükerrer tahsilat itirazı
2020/1423 E. 2023/301 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Borcun üçüncü bir kişiye devredildiği ve alacağın mükerrer tahsile çalışıldığı iddiasını ispatla yükümlü olan taraf, bu iddiasını kesin delillerle ispat etmelidir; devredilen kişinin belirsiz olması, protokoldeki tutar ile gerçek alacak arasındaki fahiş fark ve borcun ticari defterlerde protokol sonrasında da kayıtlı kalması hâlinde bu iddia kabul edilmez. Ayrıca üçüncü kişilerin kefaleten sorumluluk üstlendiği bir protokolde, asıl borçlunun sorumluluğunun kalktığı açıkça kararlaştırılmamışsa, borç ödeninceye kadar asıl borçlunun sorumluluğu devam eder.…
itirazın iptalicari hesapispat yüküborcun nakli/üstlenilmesikefaletmükerrer tahsilat
-
Çeke dayalı icra takibinde tedbir için yaklaşık ispat şartı
2022/2201 E. 2023/315 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasında İİK 72/2 uyarınca verilecek ihtiyati tedbir kararı için, talep edenin davanın esası yönünden haklılığını HMK 390/3 uyarınca yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. Taraflar arasındaki borç yapılandırma yazışmaları ve garanti sözleşmeleri, çekin bedelsiz kaldığı iddiasını değil borcun varlığının kabul edildiğini ve yapılandırıldığını gösteriyorsa, talep edenin haklılığı yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanmamış sayılır ve itirazın kabulü ile tedbirin kaldırılması gerekir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıİİK 72/2ödemeden men yasağıgaranti sözleşmesi
-
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbirle takibin durdurulamaması
2023/403 E. 2023/282 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, İİK 72/3. madde uyarınca ihtiyati tedbir yoluyla takibin (teminatlı ya da teminatsız) durdurulmasına karar verilemez; davacı ancak teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. Bu yasal engel nedeniyle, ilk derece mahkemesinin farklı bir gerekçeyle (yaklaşık ispat şartının yerine getirilmemesi) verdiği ret kararı, sonucu itibarıyla doğru kabul edilir ve istinaf başvurusu esastan reddedilir.
menfi tespit davasıihtiyati tedbiricra takibinin durdurulmasıyaklaşık ispatkambiyo senedi
-
Hisse devir bedelinde havale karinesi ve mahsup uyuşmazlığı
2020/656 E. 2023/266 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Açıklamasız yapılan bir havale, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yönünde yasal karineden yararlanır; bu karinenin aksini, havalenin başka bir amaçla (örneğin üçüncü kişinin borcuna ilişkin) yapıldığını ileri süren taraf ispat etmekle yükümlüdür. Havale göndericisinin borçlu tarafla organik/temsil ilişkisi (ana hissedar olması, ortak temsilci bulunması) bulunması bu karineyi güçlendirir. İspat yükünü taşıyan taraf delil sunmazsa, havale bedeli mevcut borçtan mahsup edilir. Ayrıca, bir tarafın mahsup/takas talebine dayanak yaptığı iddia (örn.…
havaleödeme karinesiispat yükümahsuptakashisse devir sözleşmesi
-
Kambiyo senedinde borç ilişkisinin ispatı ve ispat yükünün dağılımı
2020/1137 E. 2023/271 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedine dayalı takipte, senet soyut borç ikrarı taşıdığından borçlu olmadığını iddia eden taraf bunu kesin delille ispatlamakla yükümlüdür; ancak taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu ve alacaklının senedin bir temel ilişkiye (örneğin vade farkı alacağına) karşılık verildiğini ileri sürdüğü hallerde ispat yükü, alacaklı olduğunu iddia eden tarafa geçer. Usulüne uygun tutulmamış ticari defter kayıtları tek başına delil teşkil etmese de, banka kayıtları gibi bağımsız delillerle desteklenen ödeme iddiaları kanıtlanmış sayılabilir; buna…
menfi tespitkambiyo senedisoyutluk (mücerretlik) ilkesiispat yüküçekin zayi nedeniyle iptalikesin hüküm
-
Bono bedelinin taşınmaz devriyle ödendiği iddiasının ispatı
2020/1455 E. 2023/267 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı davalıya aittir; ancak davacı borçlu, borçlanmanın varlığını kabul edip başka bir nedenle (ödeme, ibra, takas gibi) borcun sona erdiğini ileri sürerse, bu iddianın ispat yükü davacı borçluya geçer. Kambiyo senedine dayalı borcun, alacaklıya hacizli bir taşınmazın devri yoluyla ödendiği iddiası, taraflar arasında bu yönde açık ve kesin bir delil (yazılı belge, kabul vb.) bulunmadıkça ve taşınmazın değerinin borcu karşılıyor olması tek başına yeterli sayılmadıkça ispatlanmış kabul edilmez. Ayrıca İİK…
menfi tespit davasıispat yükükambiyo senedine dayalı icra takibiilletten mücerretlikihtiyati tedbirİİK 72/4 tazminatı
-
Hasımsız bono iptali davasında bono hamilinin istinaf hakkı yokluğu
2023/269 E. 2023/225 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun usulden reddi
Hasımsız açılan zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek/bono) iptali davalarında, kendisini senet hamili olarak gösteren üçüncü kişilerin davaya asli ya da fer'i müdahil olma imkanı bulunmadığından, bu kişilerin davada taraf sıfatı yoktur ve iptal kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurma hakları bulunmamaktadır; bu tür üçüncü kişilerin hakları, çek/bono hamilinin ortaya çıkması halinde uygulanacak istirdat davası prosedürü ile korunur.
zayi nedeniyle kıymetli evrak iptalibonotaraf sıfatıhasımsız davaasli/fer'i müdahaleistirdat davası