Zayi nedeniyle çek iptalinde ilan öncesi kesin süre ihtarı zorunluluğu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/566 E. 2023/455 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Gerekçe özeti
Zayi nedeniyle çek iptali davasında mahkemece ilan yapılmasına karar verilmesi tek başına yeterli değildir; ilan masraflarının belirlenip yatırılması için tarafa kesin süre verildiğinin, kesin süreye uyulmamasının sonuçlarının ve davanın reddedilebileceğinin açık ve net biçimde ihtar edildiğinin ara kararda yer alması gerekir. Bu unsurları içermeyen bir ara karara dayanılarak, ilan yaptırılmadığı gerekçesiyle doğrudan davanın usulden reddine karar verilemez.
Ele alınan sorunlar
İlan yaptırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddinin usule uygunluğu → kabul
İddia: Davacı vekili, tensip zaptının tebliğ edildiğini ancak herhangi bir ihtar yapılmadığını, ilan verilebilmesi için süre de tanınmadığını, ilanın yapılacağı tarihin bilinmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek usulden ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.
Gerekçe: TTK 818/1-s atfıyla uygulanması gereken TTK 762 hükmünde öngörülen gazetede üç defa ilan yapılması zorunludur. İlk derece mahkemesince tensip zaptının ara kararı ile ilan yapılmasına karar verilmekle birlikte, ara kararın ne şekilde ve hangi sürede yerine getirileceği belirlenmemiş, mehil veya kesin mehil verildiğine ilişkin bir ara karar da bulunmamaktadır. Mahkemece ilan masrafları belirlenerek bunların yatırılması için kesin süre verilmesi gerekirken, ara kararda kesin süre verildiğine ilişkin bir ihtarat bulunmadan, kesin süreye uymamanın doğuracağı sonuç açık olarak anlatılmadan ve bunlara uyulmaması durumunda davanın reddedilebileceği açıkça bildirilmeden karar verilmiştir. Tarafa yüklenen yükümlülük belirlenmeden, kesin süreye ve buna uyulmaması halinde doğacak sonuçlara ilişkin açık ve net bir ihtarat yapılıp sonuçları açıklanmayan bir hususta davanın usulden reddi yönünde hüküm verilmesi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davalarında ilan yaptırılmaması nedeniyle usulden ret kararı verilebilmesi için, ara kararda ilan masraflarının belirlenmesi, kesin süre verildiğinin ve buna uyulmamasının sonuçlarının açık ve net biçimde ihtar edilmesi gerektiğine ilişkin usuli ilke bakımından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle çek iptali↗ kesin süre↗ ilan↗ usulden ret↗ ara karar↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/566
KARAR NO 2023/455
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 27/01/2023
NUMARASI 2022/834 Esas - 2023/82 Karar
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/03/2023
Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, ... Bankası T.A.O 1229 Bursa Ticari Şubesi 29.08.2022 tarih 9.500-TL miktarlı keşidecisi ... Tic. A.Ş. olan ... Seri nolu ... hesap numaralı çekin, .. A.Ş. Bafra /Samsun Şubesi 31.08.2022 tarih 25.000-TL miktarlı keşidecisi ... İnş. Tur. İma. İth. İhr. San. Tic. A.Ş. olan ... seri nolu ... hesap numaralı çekin kaybolduğunu ileri sürerek çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, 27/04/2022 tarihli tensip tutanağının kararının 3 numaralı ara kararı ile "Dava konusu çekin zayi edildiği bildirildiğinden TTK 762 vd. madde hükümlerine uygun olarak; "TTK 818/1-s. maddesi yollaması ile 762 maddesi uyarınca Ticaret Sicil Gazetesinde 1'er hafta arayla 3 kez ilan yapılmasına yapılacak ilanda ''senedi elinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde zayi nedeniyle iptaline karar verileceği'' ihtarının belirtilmesine," karar verildiği ve bu hususta davacıya davetiye tebliğ edildiği, ancak mahkeme tarafından hazırlanan ilanın davacı tarafından teslim alınmadığı, ilanın yaptırılmadığı ve herhangi bir işlem de yapılmadığı, TTK'nın zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin düzenlemeleri dikkate alındığında ilan yapılmasının zorunlu olduğu, ilan giderinin ise delil avansı gideri olmayıp yargılama gideri niteliğinde bulunduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, taraflarına 26/09/2022 tarihinde tensip zaptı tebliğ edildiğini ancak herhangi bir ihtar yapılmayarak Türkiye Sicil Gazetesinde ilan verilebilmesi için herhangi bir süre de verilmediğini, ilanın yapılacağı tarihin bilinmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle ilanın belirtilen sürede yapılmadığı gerekçesiyle usulden ret kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, zayii nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Mahkemece davacı tarafından ilanın teslim alınmadığı, ilanın yaptırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. TTK.nun 818/s atfıyla uygulanması gereken 762. maddesi hükmünde öngörülen gazetede üç defa ilan yapılacağı düzenlenmiş olup, ilan yapılması zorunludur. İlk derece mahkemesince 26/09/2022 tarihli tensip zaptının 3 nolu ara kararı ile "Dava konusu çekin zayi edildiği bildirildiğinden TTK 762 vd. madde hükümlerine uygun olarak; "TTK 818/1-s. maddesi yollaması ile 762 maddesi uyarınca Ticaret Sicil Gazetesinde 1'er hafta arayla 3 kez ilan yapılmasına yapılacak ilanda ''senedi elinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde zayi nedeniyle iptaline karar verileceği'' ihtarının belirtilmesine," karar verilmiştir.
İlan yapılmasına karar verilmekle birlikte ara kararın ne şekilde hangi sürede yerine getirileceği hususunda bir belirleme yapılmadığı ,mehil veya kesin mehil verildiğine ilişkin bir ara kararı da bulunmamaktadır. Mahkemece ara karar ile ilan masrafları belirlenerek ilan masraflarının yatırılması için kesin süre verilmesi gerekirken ; ara kararda kesin süre verildiğine ilişkin bir ihtarat bulunmadan, kesin süreye uymamanın doğuracağı sonuç, açık olarak anlatılmadan ve bunlara uyulmaması durumunda davanın reddedilebileceği açıkça bildirilmeden karar verilmiştir.Bu durumda, söz konusu usule uyulmaksızın, ara kararda tarafa yüklenen yükümlülük belirlenmeden kesin süreye ilişkin ve kesin süreye uyulmaması halinde sonuçları hakkında bir ihtarat bulunmadan açık ve net bir şekilde ihtarat yapılıp sonuçları açıklanmayan hususta davanın usulden reddi yönünde hüküm verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/834 Esas - 2023/82 Karar sayılı 27/01/2023 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/03/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/68784 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi