6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Hasımsız bono iptali davasında bono hamilinin istinaf hakkı yokluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/269 E. 2023/225 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun usulden reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Bono İptali mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Hasımsız açılan zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek/bono) iptali davalarında, kendisini senet hamili olarak gösteren üçüncü kişilerin davaya asli ya da fer'i müdahil olma imkanı bulunmadığından, bu kişilerin davada taraf sıfatı yoktur ve iptal kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurma hakları bulunmamaktadır; bu tür üçüncü kişilerin hakları, çek/bono hamilinin ortaya çıkması halinde uygulanacak istirdat davası prosedürü ile korunur.

Ele alınan sorunlar

Bono hamili üçüncü kişinin hasımsız açılan zayi/iptal davasına istinaf yoluyla başvurma hakkının bulunup bulunmadığı → ret

İddia: 3.şahıs ... Ltd. Şti. vekili ve ..., senedin yetkili hamilinin davacı değil kendileri olduğunu, bononun kendilerine ciro edildikten sonra kaybolduğunu, davacının senetten dolayı alacak hakkının bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını, kabul edilmediği takdirde istinaf taleplerinin yargılamanın yenilenmesi talebi olarak değerlendirilmesini istemişlerdir.

Gerekçe: Yargılama sırasında çek/bono hamilinin ortaya çıkması durumunda, iptal davasını açan davacıya mevcut hamile karşı istirdat davası açması için süre verilmesi, istirdat davası açılırsa iptal davasının konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmazsa iptal davasının reddine karar verilmesi gerekir. Hasımsız açılan davalarda üçüncü kişilerin müdahalesi halinde dava çekişmeli hale gelebilirse de, çek/bono iptali davalarında bu prosedür gereği hasımsız açılan davaya çek/bono hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı bulunmamaktadır. Somut olayda hükmü istinaf eden kişiler bono hamili olduklarını ileri süren üçüncü kişiler olup, davada taraf sıfatları bulunmamakta ve esasen davanın tarafı olma imkanları da mevcut değildir. Karar 20/09/2022 tarihinde kesinleşmiş, üçüncü kişiler kararın kesinleşmesinden sonra senedin kayıp olduğunu ve davacının yetkili hamil olmadığını beyan etmişlerdir. Kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi, incelenen karar üçüncü kişi bakımından kesin hüküm teşkil etmemektedir; hasımsız açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahil olma imkanı bulunmadığından, müdahale talep eden bono hamilinin taraf sıfatı bulunmamakta ve hüküm aleyhine istinaf kanun yoluna başvuru hakkı bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Hasımsız açılan çek/bono iptali davalarında, kendisini hamil olarak gösteren üçüncü kişilerin davaya müdahale ve istinaf hakkının bulunmadığı, haklarının istirdat davası prosedürüyle korunacağı yönünde genel kural niteliğinde bir tespit içermektedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
Hasımsız açılan zayi nedeniyle bono iptali davasında, senedin hamili olduğunu ileri süren üçüncü kişilerin davada taraf sıfatı bulunmadığından, bu kişilerin karara karşı istinaf başvurusunda hukuki menfaati/taraf sıfatı bulunmamaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali bono taraf sıfatı hasımsız dava asli/fer'i müdahale istirdat davası usulden ret

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 346/1HMK 362(1)-f · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 651TTK 761TTK 762

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/269

KARAR NO 2023/225

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/09/2022

NUMARASI 2022/117 Esas 2022/501 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/02/2023

Davanın kabulüne ilişkin kararın 3.şahıs ... Ltd. Şti. vekili ve ... tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Müvekkiline senet borçlusu şirket ... Tic. Ltd Şti tarafından verilen 20/10/2021 vade tarihli 65.000- TL bedelli bononun kaybolduğunu, zayi edilen bononun üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını, bu nedenle kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve senedin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini, müvekkilinin davacı, senet borçlusu şirketin davalı olduğu İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/668 Esas sayılı dosyada müvekkilinin borca batık durumda olduğu, ailesini geçindirebilecek durumda olmadığını, bankalara aylık 10.000-TL ve toplamda da 110.000-TL borcu bulunduğunu, ilgili mahkeme tarafından adli yardım talebi kararı verildiğini, iş dosyada da adli yardım talebinde bulunduğunu, davasının kabulünü talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilk ilanın 06/04/2022 tarihinde yapıldığı, 3 aylık ibraz-itiraz süresi içerisinde mahkemeye müracaat olmadığı, davaya itiraz edilmediği, bononun bulunamadığı gerekçesiyle düzenleyeni şirket ... (V.K.N: ...) tarafından verilen 20/10/2021 vade tarihli, 65.000- TL bedelli, lehtarı ... olan, bononun TTK 651,761,762 maddeleri gereğince iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

3.şahıs ... Ltd. Şti. vekili; müvekkilinin işbu davadan 15/11/2022 tarihinde yapılan arabuluculuk görüşmesi ile haberdar olduğunu, senedin yetkili hamilinin davacı olmayıp ... olduğunu, senedin kayıp olduğu doğru olmakla birlikte bononun ... İnşaat- ... tarafından ciro edilerek bononun ...'a teslim edildikten sonra ve ...'ın mülkiyetinde iken kaybolduğunu, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. şahıs ...; senedin yetkili hamilinin davacı değil kendisinin olduğunu, senedin kayıp olduğu doğru olmakla birlikte bononun ... İnşaat- ... tarafından ciro edilerek kendisine teslim edildikten sonra kaybolduğunu, davacının senetten dolayı alacak hakkı olmadığını, kararın kaldırılmasını, istinaf talebi kabul edilmediği takdirde ise, yargılamanın yenilenmesi talebi olarak değerlendirilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle bono iptali istemine ilişkin olup, mahkemece ilanların yapıldığı, ibraz süresin içerisinde müracaat olmadığı ve bononun bulunamadığı gerekçesiyle bononun iptaline karar verildiği, kararın davacı vekili Av. ...'e 20/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve davacı vekilinin vekaletnamesindeki yetkiye dayanarak, istinaf kanun yoluna müracaat hakkından feragat etmiş olmakla; hükmün 20/09/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir. Somut olayda; mahkemece verilen hükmün, bono hamili olan üçüncü kişi tarafından istinaf edildiği, bu hali ile değinilen ilkeler ışığında, istinaf eden bono hamilinin davada taraf sıfatının bulunmadığı ve esasen eldeki davanın tarafı olma imkanı da mevcut bulunmamaktadır. Elde ki davada; hükmün 20/09/2022 tarihinde kesinleştiği, kararın kesinleşmesinden sonra 3.şahıs ... Ltd. Şti. ve ...'ın dilekçelerinde senedin kayıp olduğunu, davacının yetkili hamil olmadığını beyan ettiği görülmüştür.

Kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi incelenen karar üçüncü kişi bakımından kesin hüküm teşkil etmediği, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli yada feri müdahil olma imkanları bulunmadığından müdahale talep eden bono hamilinin taraf sıfatı bulunmadığından hüküm aleyhinde istinaf kanun yoluna başvuru hakkı bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle 3.şahısların istinaf başvurularının HMK 346/1 maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

3. şahıs ... Ltd. Şti. vekilinin ve ...'ın istinaf başvurusunun HMK 'nun 346/1 gereği USULDEN REDDİNE, İstinaf yoluna başvuran 3.şahıslar tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının(3.şahıs ... Ltd. Şti. 80,70-TL, 3.şahıs ... 80,70-TL ) istek halinde kendilerine iadesine, 3.şahıslar tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/02/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/70243 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.