6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çek bedelinin avans olduğu ispatlanamazsa ihtiyati tedbir reddedilir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/685 E. 2023/569 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebi, İİK 72/2 ile HMK 389 vd. ve özellikle HMK 390/3 birlikte değerlendirilerek incelenir; talep eden taraf davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Çek bir ödeme vasıtası olduğundan, çekin mal bedeli avansı olarak verildiği ve karşılığında mal teslim edilmediği iddiası belge ile doğrulanmadıkça, bu husus yaklaşık ispat koşulunu sağlamaz ve ihtiyati tedbir talebi reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat koşulu yönünden değerlendirilmesi → ret

İddia: Davacı vekili, çeklerin mal bedeli avansı olarak verildiğini, davalının malı teslim etmediğini, buna dair Vergi Dairesi BS formları ve ticari defter kayıtlarının bulunduğunu ileri sürerek ihtiyati tedbir talebinin kabulünü istemiştir.

Gerekçe: İİK 72/2 maddesi, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceğini düzenlemektedir. Çekin ibrazında ödenmemesine ilişkin istek de, kanunda açıkça yazmasa da, İİK 72/2 maddesi kapsamında değerlendirilmelidir. Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir. HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendi haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Somut olayda davacı, mal bedeli karşılığı verildiği ileri sürülen çek bedellerinden mal teslimi yapılmadığı iddiasına dayanmış, çeklerin avans olarak verildiğini ileri sürmüş ancak bu hususu doğrulayan bir belge ibraz etmemiştir. Çek bir ödeme vasıtasıdır; çekin teslim edilmeyen malın avansı olarak verildiğini ispat yükü davacı üzerindedir. Davanın bulunduğu aşama itibariyle davacının iddiaları yargılamayı gerektirmektedir. Dosyada mevcut deliller kapsamında yaklaşık ispatın sağlanmadığının kabulü ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Menfi tespit davasında çek bedelinin avans olarak verildiği iddiasına dayanan ihtiyati tedbir taleplerinde, bu iddianın belgeyle doğrulanmaması hâlinde yaklaşık ispat koşulunun sağlanmayacağı ve İİK 72/2 ile HMK 390/3'ün birlikte değerlendirilmesi gerektiği yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit davası ihtiyati tedbir yaklaşık ispat çek ispat yükü

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72İİK 72/2 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 390/3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/685

KARAR NO 2023/569

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/02/2023 (Ara Karar)

NUMARASI 2023/151 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/04/2023

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya sipariş verdiğini, müvekkilininde ürünlerin ödemesini dava konusu iki adet çekle yapacağını belirterek davalıya teslim ettiğini, ancak davalının herhangi bir ürün teslimi gerçekleştirmediğini, müvekkili aleyhine henüz icra takibi mevcut olmadığını, ancak an meselesi olduğunu, davacı tarafından düzenlenen ve davalı yedinde bulunan 20.02.2023 tarihli, ... çek numaralı ve 55.000 TL bedelli çek ile 20.02.2023 tarihli, ... çek numaralı ve 55.000 TL bedelli çekin bedelsizliğinin tespiti ile İİK. Mad.72 uyarınca davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve iş bu çeklerin iptali, İİK. Mad.72/2 uyarınca icra takibinden önce açılan menfi tespit davası uyarınca yatırılacak teminat mukabilinde tedbir verilmesini ve yine anılan senetlerin 3.

şahıslara devir ve temlikinin, protesto, ihtiyati ve icrai işlemlere konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; tüm dosya kapsamı, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık ispat koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; müvekkilinin davalıya sipariş verdiğini, müvekkilinin dava konusu 2 adet çeki avans ödemesi olarak davalıya teslim ettiğini, Vergi Dairesinden gelen BS formlarında görüleceği üzere davalı defterlerinde böyle bir fatura mevcut olmadığını, mal teslimi olmadığının açık olduğunu, davalı tarafından malı teslim ettiğine dair herhangi bir sevk irsaliyesi yada teslim tesellüm tutanağı sunulmadığını, ticari defterlerden ... ve ... nolu yevmiye maddelerinde avans çeki olarak verildiğinin açıkça gözüktüğünü, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir. Çekin ibrazında ödenmemesine ilişkin istek de,kanunda açıkça yazmasa da ,İİK 72/2 maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir. HMK nun390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda, davacı tarafından mal bedeli karşılığı verildiği ileri sürülen çek bedellerinden mal teslimi yapılmadığından dolayı borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesi talep edilmiştir. Davacı, çeklerin avans olarak verildiğini ileri sürse de bu hususu doğrulayan bir belge ibraz edilmemiştir. Çek bir ödeme vasıtasıdır. Çekin kendisi tarafından verilen ancak teslim edilmeyen malın avansı olarak verildiğini ispat yükü davacı üzerindedir. Davanın bulunduğu aşama itibariyle davacının iddiaları yargılamayı gerektirmektedir. Dosyada mevcut deliller kapsamında yaklaşık ispatın sağlanmadığının kabulü ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş olup, açıklanan bu gerekçelerle ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/04/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/71389 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.