Çek hesabı sözleşmesinde banka lehine düzenlenen faiz oranı geçerlidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1415 E. 2023/428 K. · · İlk derece: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi Kapsamında Çek Yaprak Bedeli Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Çek hesabı açılış sözleşmesinde, müşterinin bankanın karşılıksız çek yaprakları için yasal olarak ödemekle yükümlü olduğu tutarı bankaya geri ödemekle yükümlü olduğu düzenlenmişse, banka tarafından ödenen bu tutarların müşteriden tahsili mümkündür. Sözleşmede temerrüt faizinin Merkez Bankasına bildirilen kredi faiz oranının belirli bir yüzde fazlası olarak belirlenmesi halinde, bu oranın fiilen uygulanan ve Merkez Bankasına bildirilen kredi faiz oranıyla uyumlu olduğunun tespit edilmesi durumunda, uygulanan akdi faiz oranı sözleşmeye uygun kabul edilir.
Ele alınan sorunlar
Karşılıksız çek yaprak bedellerinin davalıdan tahsili → ret
İddia: Karşılıksız kaldığı belirtilen çek yapraklarının birer örneklerinin ve çek hesabı açılış sözleşmesinin ödeme emri ile birlikte tebliğ edilmediği, karşılıksız çıkan çek yaprak bedellerinin birer örneğinin dosyaya sunulmadığı ileri sürülmüştür.
Gerekçe: Taraflar arasındaki Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi'nin 5. maddesinde, müşterinin bankanın karşılıksız olan her çek yaprağı için yasal olarak ödemekle yükümlü olduğu tutarı bankaya geri ödemekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Sözleşme kapsamında davalıya verilen çeklerden iki adetinin takipten önce, sekiz adetinin ise takipten sonra dava açılmadan önce karşılıksız çıktığı, davacı banka tarafından takipten önce 4.060-TL, takipten sonra ise 16.240-TL çek yasal sorumluluk tutarının ödendiği ibraz edilen çek suretlerinden ve banka kayıtlarından anlaşılmaktadır. Bu durumda davalıya verilen çeklerle ilgili banka tarafından ödenen yasal sorumluluk tutarlarının davalı tarafından davacı bankaya geri ödenmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Sözleşmede belirlenen akdi faiz oranının geçerliliği → ret
İddia: Akdi faiz olarak belirtilen %25,8 oranındaki faiz ile ilgili bilgilendirilmediği, bu faiz oranının en yüksek banka mevduat faiz oranından da yüksek olduğu ileri sürülmüştür.
Gerekçe: Sözleşmenin 5. maddesinde temerrüt halinde bankaca Merkez Bankasına bildirilmiş olan kredi faiz oranının %50 fazlası olarak hesaplanacak oranda faiz ödeneceği düzenlenmiş olup, Merkez Bankasına bildirilen ve fiilen uygulanan faiz oranının (KMH ve kredi kartları için) %25,8 olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla bankaca talep edilen %25,8 faiz oranının sözleşmeye uygun olduğu anlaşıldığından davalının faiz oranına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Çek hesabı açılış sözleşmelerinde bankanın karşılıksız çek yaprak bedelini ödemesi halinde müşteriye rücu hakkının sözleşme hükmüne dayanması ve sözleşmede belirlenen akdi faiz oranının Merkez Bankasına bildirilen kredi faiz oranıyla uyumlu olması halinde geçerli kabul edilmesi yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek hesabı açılış sözleşmesi↗ karşılıksız çek↗ çek yaprak bedeli↗ yasal sorumluluk tutarı↗ akdi faiz↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/1415
KARAR NO 2023/428
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/09/2020
NUMARASI 2020/32 Esas - 2020/442 Karar
DAVA
İtirazın İptali
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; 11/07/2018 tarihinde davalı borçlu adına çek hesabı açıldığını, 18/10/2018 tarihli çek beyannamesi ile davalı adına çek defteri tanzim edildiğini, 5941 sayılı kanun uyarınca davalının çek yaprak bedellerini depo etmediğini ve banka nezdinde gayrinakdi risk meydana geldiğini, müvekkili bankanın borçlu tarafından keşide edilen 3 adet çek yaprak bedelini 3. kişilere ödediğini, 7 adet çek yaprak bedelinin depo edilmesini talep ettiğini, 30/04/2019 tarihli ihtarname keşide edildiğini ve 03/05/2019 tarihinde borçluya tebliğ edildiğini, borçların ödenmemesi üzerine müvekkili şirket alacağın tahisili amacıyla İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından takibe ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, 10 adet bankanın ödemekle yükümlü olduğu çek yaprak bedeli olarak toplam 20.300-TL nakdi risk ve faizi olmak üzere toplam 20.303,06-TL alacaklarının bulunduğunu, müvekkili şirket ile borçlu arasında imzalanan çek hesabı açılış sözleşmelerindeki faize ilişkin hükümlerin uygulanacak faiz oranlarının açıkca düzenlendiğini, davalı borçlunun borca, faize ve ferilerine yönelik olan tüm iddiaların haksız olduğunu belirterek davalının itirazının iptaline, takibin devamına, müvekkili yararına %20 den aşağı olamamak üzere icra inkar tazminatı takdirine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı ile davalı şirket arasında çek hesabı açılış sözleşmesi imzalandığı, davalı şirkete davacı bankaca bu sözleşmeye istinaden çekler verildiği, bu çeklerden 2 tanesinin karşılıksızdır işlemi gördüğü ve davacı banka tarafından çek sorumluluk bedelinin ödendiği, diğer 8 adet çekin de sonradan karşılıksızdır işlemi gördüğü, davacının sözleşme kapsamında davalıdan alacaklı olduğu, davalının kendisine yapılan usulüne uygun tebligata rağmen borcunu ödemediği, anılan borçların ödenmemesi nedeniyle davacı tarafça davalıya 30/04/2019 tarihli ihtarnamenin gönderildiği, ihtarnamede de hesabın kat edildiği hususu ile belirtilen sürelerde ödeme yapılmasının ihtar edildiği, borçluya tebligatın 03/05/2019 tarihinde yapıldığı, davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline, takibin takip talebindeki gibi devamına, 812-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı istinaf dilekçesinde; karşılıksız kaldığı belirtilen çek yaprağının birer örneklerinin ve çek hesabı açılış sözleşmesinin ödeme emri ile birlikte tebliğ edilmediğini, karşılıksız çıkan çek yaprak bedellerinin birer örneğinin dosyaya sunulmadığını, ayrıca akdi faiz olarak belirtilen %25,8 oranındaki faiz ile ilgili bilgilendirilmediğini, bu faiz oranının en yüksek banka mevduat faiz oranından da yüksek olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacı banka ile davalı şirket arasındaki 18/10/2018 tarihli Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi kapsamında 2 adet nakde dönüşen 4.060-TL çek sorumluluk tutarının fer'ileriyle birlikte tahsili ile 16.240-TL gayri nakdi 8 adet çek risk bedelinin depo edilmesi, nakde dönüşmesi halinde dönüşme tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar işleyecek % 25,80 oranında faizi ile birlikte tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup mahkemece davanın kabulü ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına karar verilmiştir. Taraflar arasındaki 18/10/2018 tarihli Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi'nin 5. Maddesinde; müşterinin, Bankanın karşılıksız olan her çek yaprağı için yasal olarak ödemekle yükümlü olduğu tutarı Banka'ya geri ödemekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
Sözleşme kapsamında davalıya verilen çeklerden iki adetinin takipten önce, 8 adetinin ise takipten sonra dava açılmadan önce karşılıksız çıktığı, davacı banka tarafından takipten önce 4.060-TL takipten sonra ise 16.240-TL çek yasal sorumluluk tutarının ödendiği ibraz edilen çek suretlerinden ve banka kayıtlarından anlaşılmaktadır. Bu durumda davalıya verilen çeklerle ilgili banka tarafından ödenen yasal sorumluluk tutarlarının davalı tarafından davacı bankaya geri ödenmesi gerekmekte olup mahkemece davalının itirazının iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Sözleşmenin 5. Maddesinde temerrüt halinde Bankaca Merkez Bankasına bildirilmiş olan kredi faiz oranının % 50 fazlası olarak hesaplanacak oranda faiz ödeneceği düzenlenmiş olup Merkez Bankasına bildirilen ve fiilen uygulanan faiz oranının (KMH ve kredi kartları için) % 25,8 olduğu tespit edilmiştir.
Dolayısıyla bankaca talep edilen % 25,8 faiz oranının sözleşmeye uygun olduğu anlaşıldığından davalının faiz oranına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kabulüne ilişkin verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalının istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.386,90-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 346,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.040,15-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 39-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/03/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/358682 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi