Görevsizlik kararının kaldırılması: uyuşmazlık SPK kapsamında değil
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/676 E. 2023/573 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
sermaye piyasası
Gerekçe özeti
İcra takibine konu edilen bir senedin bedelinin ödenip ödenmediği ve buna ilişkin bir banka dekontunun senet karşılığı olup olmadığı noktasındaki uyuşmazlık, hisse devri veya sermaye piyasası araçlarına ilişkin bir çekişme içermiyorsa, Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında değerlendirilemez; bu tür bir uyuşmazlık İİK'nun ödeme iddiasına dayalı menfi tespit hükümlerine göre görevli genel asliye ticaret mahkemesince incelenmeli, Finans işleriyle görevlendirilen ihtisas mahkemesine gönderilmemelidir.
Ele alınan sorunlar
İlk derece mahkemesinin görevsizlik kararı vererek dosyayı Finans işleriyle görevli mahkemeye göndermesinin doğru olup olmadığı → kabul
İddia: Davalı vekili, uyuşmazlığın hisse devri veya Sermaye Piyasası Kanunu ile ilgisi olmadığını, senedin nakdi borç ilişkisinden kaynaklandığını, ilk derece mahkemesinin görevli ve yetkili olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır ve mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır. TTK'nun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için, tarafların ticari işletmesiyle ilgili olması veya kanunda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir. Somut olayda hisse devrine veya senedin mevcudiyetine ilişkin bir uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlık icra takibine konu edilen senet bedelinin banka aracılığıyla ödenip ödenmediği ve sunulan banka dekontunun takibe konu senet karşılığı olup olmadığı noktasındadır. İlk derece mahkemesince uyuşmazlığın niteliği itibariyle Sermaye Piyasası Kanununun uygulanması gerektiği belirtilmiş ise de, somut olayda Sermaye Piyasası Kanunu'nun uygulanmasını gerektiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, İİK'nun 72 vd. maddeleri kapsamında bulunan ödeme iddiasına dayalı menfi tespit davası olarak incelenip sonuçlandırılması gerekir. Dosya, Finans işleri ile görevlendirilen mahkemenin görev tanımında olmadığı halde, mahkemenin görevi dahilinde bulunan iş ihtisas mahkemesine gönderilmiş olup bu yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İcra takibine konu senet bedelinin ödenip ödenmediğine ilişkin menfi tespit uyuşmazlıklarının, salt bir banka dekontu sunulmuş olması nedeniyle Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında değerlendirilip Finans işleriyle görevli ihtisas mahkemesine gönderilemeyeceği yönünde emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- İcra takibine konu edilen senet bedelinin ödenip ödenmediğine ilişkin, Sermaye Piyasası Kanunu'nun uygulanmasını gerektirmeyen menfi tespit davalarında, İİK'nun 72 vd. maddeleri kapsamında görevli olan genel asliye ticaret mahkemesi görevlidir; bu tür davalar Finans işleriyle görevlendirilen ihtisas mahkemesinin görev alanına girmez.
- Dava şartı
- mahkemenin görevli olması
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit davası↗ görev↗ dava şartı↗ ihtisas mahkemesi↗ Sermaye Piyasası Kanunu↗ kambiyo senedi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/676
KARAR NO 2023/573
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 08/02/2023
NUMARASI 2023/92 Esas - 2023/65 Karar
DAVA
Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/04/2023
Davanın görev yönünden reddine ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkilleri tarafından hem de banka aracılığıyla ödenen senet için senet alacaklısının hilafı hakikat beyanları ile önce ihtiyati haciz kararı alınmış, akabinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından aleyhe icra takibine geçilmiş olup huzurda söz konusu icra dosyasında müvekkillerinin borçlu olmadığının tespiti ile takibe konu tüm hacizlerin fekkine ve takibin durdurulmasına, kabul edilmemesi halinde ise icra veznesine yatacak paranın Alacaklı'ya ödenmemesi üzere teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise takdir edilecek teminat üzerinden ihtiyati tedbir kararı verilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, hiçbir hakkı olmadığı halde kötüniyetle icra takibine geçildiği dikkate alınmak suretiyle davalının asgari %20 kötüniyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, HSK Birinci Dairesinin 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı kararı uyarınca;
13. 01.2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı TMK’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden, 3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç), 4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan, 5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan, 6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı SPK’ndan, 7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşlar Hakkında Kanun’dan, Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;
... f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, karar verilmiş olup davacı talebinin banka aracılığıyla ödenen senet alacağı ilgili olduğunu, talebin Finans Mahkemelerinin görev alanında kaldığı anlaşılmakla davacının talebi hakkında karar verilmek üzere dosyanın İstanbul 6,7,8,9 Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; davacılar senedin ödendiğine ilişkin olarak "Bitexen Hisse Satış Bedeli" açıklaması ile ödenen banka dekontunu sunmuş iseler de; söz konusu dekontun işbu menfi tespit davasına konu icra takibine müstenit senetle ile hiçbir alakası olmadığını, menfi tespit davasına konu icra takibine müstenit senet, taraflar arasında doğmuş olan ''nakdi borç'' ilişkisinin bir ürünü olduğunu, hisse devrini yahut Sermaye Piyasası Kanununu ilgilendiren bir durum söz konusu olmadığını, senet incelendiğinde, takip dayanağı bonolarda, bonoların protokol kapsamında düzenlenmiş olduğuna yönelik bir açıklama olmadığını, ilk derece mahkemesi görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı verdiğini, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
HMK’nun 115/1.maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. 6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.Esasen hisse devrine veya senedin mevcudiyetine ilişkin bir uyuşmazlık söz konusu olmayıp, uyuşmazlığın icra takibine konu edilen senet bedelinin banka aracılığıyla ödenip ödenmediği noktasında olduğu;
sunulan banka dekontunun takibe konu senet karşılığı olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmaktadır.İlk derece mahkemesince ; uyuşmazlığın niteliği itibariyle Sermaye Piyasası Kanununun uygulanması gerektirdiği belirtilmiş ise de somut olayda Sermaye Piyasası Kanunu'nun uygulanmasını gerektiren bir uyuşmazlık olmadığı; İİK nun 72 vd.maddeleri kapsamında bulunan ödeme iddiasına dayalı menfi tespit davası olarak incelenip sonuçlandırılması gerektiği, dosyanın Finans İşleri ile görevlendirilen mahkemenin görev tanımında olmadığı halde mahkemenin görevi dahilinde bulunan işin ihtisas mahkemesine gönderilmesi yerinde görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın kaldırılmasına;
dava yeniden görülmek üzere dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2023 Tarih 2023/92 Esas - 2023/65 Karar Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davalı tarafça yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/04/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/71433 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi