İstirdat davasında ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat ile kabulü

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/749

KARAR NO 2023/563

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/02/2023 (Ara Karar)

NUMARASI 2023/97 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı vekili; müvekkil ...A.Ş. ile ... San. Ltd. Şti. arasındaki 14.05.2022 tarih ve ... seri nolu faturaya konu mal alış verişine ilişkin ... Sanayi Ltd. Şti.'den 30/09/2022 vadeli, 300.000- TL (üçyüzbinTürkLirası) tutarlı ... tarafından 18.05.2022 tarihinde keşide edilen senedin, müvekkili şirket tarafından ciro ile teslim alındığını ve ... Bankası Manisa Sanayi Şubesine kredi teminatı olarak ciro ile bankaya teslim edildiğini, senet bedelinin, ... Bankası aracılığı ile 04/10/2022 tarih ve ... referans numaralı işlem kapsamında havale yolu ile ... Arıtma Ltd. Şti. tarafından müvekkil şirkete ödendiğini, bu ödeme üzerine ... Bankası A.Ş.'nin Manisa Sanayi Şubesi'nden işlemsiz olarak iade alınan senet aslı, bu defa senet bedelini ödeyen ...

Sanayi Ltd. Şti.'ne İstanbul ili Bağcılar ilçesinde teslim edilmesi amacıyla 11/10/2022 tarihinde ... Kargo A.Ş. ... seri ve ... takip nosu ile ... Kargo Manisa Spil Şubesine teslim edilmiş ise de, kargo şirketi çalışanları ve/veya 3. kişiler tarafından kargo zarfı yırtılarak içerisindeki senedin çalındığını, bunun üzerine taraflarınca, önce kargo personeli hakkında güveni kötüye kullanmaktan suç duyurusunda bulunulduğu halihazırda soruşturmanın Manisa C. Başsavcılığının 2022/18812 Soruşturma sayılı dosyasında devam ettiğini, yine konuya ilişkin Bakırköy C.Başsavcılığına 2022/124130 Soruşturma numaralı dosya kapsamında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından şikayette bulunulduğu söz konusu soruşturma sürecinin halihazırda devam ettiğini, esasen son hamili müvekkil şirket olan ve kaybolan/çalınan senet hakkında Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/988 E.

Sayılı dosyası kapsamında bononun iptali ile ilgili dava ikame edildiğini, bu meyanda davalı ... Firması tarafından dava konusu bonoya ilişkin olarak Bakırköy ... İcra Dairesi... E. Sayılı dosya kapsamında icra takibi başlattığını, söz konusu icra takibine Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/988 esas sayılı dosya kapsamında mahkemece verilen tedbir kararı ibraz edilerek icra takibinin durdurulduğunu, huzurdaki davaya konu bononun sözde cirantası olarak görünen ... San. ve Tic. A.Ş. ile müvekkil şirket ve... San. Tic. Ltd. Şti.'nin herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, müvekkil şirket tarafından huzurdaki davaya konu senedin, 23.05.2022 tarihinden 04.10.2022 tarihine kadar ... Bankası Manisa Sanayi Şubesi uhdesinde teminat amacıyla tutulduğunu, vadesinde yapılan ödeme sonrası müvekkili şirkete teslim edildiğini ve müvekkil şirket tarafından 11/10/2022 tarihinde kargoya verildiğini, söz konusu senet 2 gün içinde 2 ciro görerek 13.10.2022 tarihinde davalı tarafından Bakırköy ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası kapsamında takibe konu edildiğini, müvekkil şirketin ne davalı ile ne de diğer ciranta ... Firması arasında herhangi bir ticari ilişki, borç ve alacak bulunmadığını, davalı tarafından ikame edilen Bakırköy ... İcra Dairesi ... E. Sayılı icra dosyasının huzurdaki dava sonuçlanıncaya kadar teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece; davacının talebi, kaybettiğini iddia ettiği çekin istirdatına dayanmakta olup, söz konusu uyuşmazlığın menfi tespit uyuşmazlığı olmadığı, haliyle menfi tespit davalarında uygulanan İİK madde 72'nin olayda uygulanabilirliğinin bulunmadığı, dosyanın bulunduğu aşama itibariyle ihtiyati tedbir verilebilmesi için davacının iddiaları yönünden yaklaşık ispat şartı gerçekleşmediği gerekçesiyle davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; müvekkil şirketin elinden rızası dışında çıkan senet için söz konusu firmalar ve yetkilileri hakkında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/124130 Soruşturma numarası ve Manisa Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/18812 Soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, nitekim dava dışı olan ve senedin ciro silsilesinde davalıdan önce gelen ... Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürütülen soruşturma kapsamında sahte çek ile işlem yaptığı da tespit edilmiş olup, bu noktada, senedi müvekkil şirketten sonra rızası dışında ele geçiren kişilerin esasen senedi tedavülde tutarak haksız kazanç sağlamaya çalıştığı ve bu hususta sahte çek yaprağı dahi tanzim ettiği görüldüğünü, dava konusu senedin esasen ...

Ltd. Şti. ile müvekkil şirket arasındaki ticari ilişki nedeni ile tedavülde bulunduğunu, sonrasında senedi ele geçiren kişilerce senette ciro işlemi yapılarak iyiniyetli hamil olma sıfatını kanunu dolanmak suretiyle edinme çabası içerisinde olunduğu görülmekte olup, yapılan suç duyurularındaki incelemelerde söz konusu firmaların görünürde ticari ilişki içerisinde olduklarına ilişkin belge tanzim etmek suretiyle hayali bir ticari ilişki yarattıkları ve bu nedenle hukuka uygun bir ticari ilişki görüntüsü ile senedi icra takibine konu ettiklerini, suç duyurusunda dahi toplanan deliller, Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinde ikame edilen senedin iptali talepli dava ile cirantalar arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmamasının yaklaşık ispatı karşılar nitelikte olduğunu, tedbir talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılmasını, icra takibi dosyasının işbu yargılama sonuçlanıncaya kadar teminatsız olarak durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Eldeki davada açılan dava çek hamilliği iddiası ile , icra takibi alacaklısı davalı aleyhine açılan senet istirdadına ilişkindir. Davacı tarafından kargoya verilen senet aslının kargoda çalındığını, savcılık soruşturmasının devam ettiğini, davalı tarafından çekin ağır kusurlu iktisap edildiğini, senedin ödendikten sonra keşideciye iadesi amacıyla gönderilmek istenirken kargoda çalındığı,çalındıktan sonra iki gün içinde iki ciro gördüğü ileri sürülmüştür. TTK'nın 792.maddesi uyarınca istirdat talebi son hamile yöneltilir. Son hamilin de asıl davada davalı olduğu anlaşılmaktadır. İstirdat davasında ise menfi tespit davalarından farklı olarak davacı kıymetli evrak üzerinde hak iddia etmektedir.

İcra takibinin konusu alacak üzerinde aslında gerçek hamil olduğunu iddia eden kişi lehine çek borçlusunun veya keşidecinin, yatırdığı bedelin alacaklıya ödenmemesine ilişkin bir ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkündür. İstirdat davacısının; kendisi dışında borca itirazı olmayan keşidecinin yatırdığı bedelin de aslında kendisinin hak sahibi olduğu bedelin dosyanın davalısı olan hamil-alacaklıya ödenmemesini talep etme hakkı bulunmaktadır. İstirdat davasında bu şekilde bir ihtiyati tedbir kararı verilmesini yasaklayan yasal düzenleme bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesince istirdat davasında menfi tesbite ilişkin İİK 72.madde hükmü gereği ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle istek red edilmiş ise de somut olayda davacı tarafça yapılan suç duyuruları sonucunda soruşturmanın devam ettiği, senedin davacının rızası dışında elinden çıktığına yönelik kuvvetli emareler bulunduğu anlaşılmakla yaklaşık ispatın sağlandığı kabul edilerek ihtiyati tedbir isteminin kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ara kararın kaldırılarak, yeniden ara karar verilerek ihtiyati tedbir isteminin kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/97 Esas 14/02/2023 tarihli ara kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile Bakırköy 13. İcra Müdürlüğü'nün 2022/11073 Esas sayılı dosyasındaki icra takibinde icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya HMK 389 vd.maddeleri uyarınca ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına , Takip tutarı 302.282-TL'nin %15 oranında takdir olunan 45.342,3‬0-TL teminat (nakit veya kesin süresiz banka teminat mektubu )yatırıldığında ihtiyati tedbir kararının ilk derece mahkemesince icra dairesine bildirilmesine, HMK 393(1) maddesi uyarınca Dairemiz kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde teminat karşılanarak ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekiline bildirilmesine, Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/04/2022