Çek
TTK 780-823 · 5941 sK (kavram: çek) · 702 karar (agac.json bildirimi: 687)
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 72Görev ve yetki 53Hak düşürücü süre 33İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 29Zamanaşımı 8
-
Çekin rıza dışı elden çıktığının ve hamilin kötüniyetinin ispatlanamaması
2021/1720 E. 2024/301 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek istirdadı davasında (TTK 792), ispat yükü davacıdadır; davacı hem çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını, hem de çeki elinde bulunduran davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorundadır. Çeki elinde bulunduran hamilin çeki ne şekilde edindiğini açıklama zorunluluğu bulunmamaktadır; bu, çekin mücerretlik vasfının bir sonucudur. Ciro zinciri düzgün olan ve yetkili hamil sıfatıyla çeki elinde bulunduran davalı aleyhine, davacı kötüniyet veya ağır kusuru somut delille…
çek istirdadıkötüniyetağır kusuryetkili hamilciro zincirimücerretlik
-
Kambiyo takibine konulan çekin açık hesap alacağından mahsup edilemeyeceği
2021/1280 E. 2024/309 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Aynı borç ilişkisinden kaynaklanan bir çek bedeli için kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla ayrı bir icra takibi başlatılmış olması, tahsilde tekerrür olmamak kaydı konulduğu sürece, aynı borcun temel ilişkiye dayalı olarak açık hesap alacağı üzerinden takip edilmesine engel oluşturmaz; iki takip birbirinden bağımsız olarak yürütülebilir ve kambiyo takibine konu çek bedelinin açık hesap alacağından mahsup edilmesi gerekmez. Muhasebe kayıtlarında usule aykırı yapılan ters kayıtlar, gerçek açık hesap borcunu ortadan kaldırmaz; davanın çözümü için…
İtirazın iptaliAçık hesap alacağıTahsilde tekerrür olmamak kaydıKambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipMahsupTeminat çeki
-
Çek istirdadı davasında ihtiyati tedbir talebi ve yaklaşık ispat
2023/2405 E. 2024/274 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Kambiyo senetleri illetten mücerret olsa da, ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat koşulu değerlendirilirken davanın başlangıç aşamasında her zaman kesin belge/rapor temin edilemeyebileceği ve ceza soruşturmasındaki beyanlar ile karşı tarafın cevap dilekçesindeki kabulleri gibi somut olay özellikleri dikkate alınmalıdır. İstirdat davasında, menfi tespit davasından farklı olarak davacı kıymetli evrak üzerinde hak iddia ettiğinden, gerçek hamil olduğunu ileri süren istirdat davacısı, icra takibi konusu bedelin hamil-alacaklıya ödenmemesi yönünde…
ihtiyati tedbiristirdat davasıyaklaşık ispatilletten mücerretlikgerçek hamilicra veznesine yatırılan bedel
-
Bayilik protokolünde teminat mektubunun iade koşullarının amaçsal yorumla tespiti
2021/1124 E. 2024/267 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşmede teminatın iadesi koşullarını düzenleyen hükümler birbiriyle çelişiyorsa ve sözleşme henüz sona ermemişken teminatın iadesi talep ediliyorsa, teminat hükmünün amaçsal yorumu yapılarak teminatın kapsamı (yalnızca belirli bir borca mı yoksa sözleşmeden doğan tüm borçlara mı teminat olduğu) belirlenmelidir; teminatın sözleşmeden doğan tüm borçları kapsadığı sonucuna varılırsa, sözleşme sona erip borcun bulunmadığı tespit edilmeden teminatın iadesi istenemez. Ayrıca, dava tarihinden sonra gönderilen fesih ihtarnamesinin haklı olup olmadığı o…
menfi tespitteminat mektubuamaçsal yorumbayilik sözleşmesiispat yüküticari defter kaydıbayilik (acente-kıyas)
-
Çekin soyut borç ikrarı niteliği, çalındığı iddiasının ispatlanamaması
2021/1325 E. 2024/256 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedi niteliğindeki çekte soyutluk karinesi geçerlidir; çeki elinde bulunduran hamile karşı borçlu olunmadığını iddia eden taraf bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Çekin taşınmaz satışına ilişkin bir hukuki ilişkiden kaynaklandığı yönündeki savunma, davacı tarafça kabul edilmeyip çekin rızası hilafına elden çıktığı (çalındığı) ileri sürülmüşse ve ilişkili başka bir davada bu çekten söz edilmemişse, çekin sebepten mücerretliği korunur; çalındığı iddiası da tanık beyanları ve ceza soruşturması sonucuyla çelişiyorsa ispatlanamamış sayılır ve menfi…
menfi tespit davasıkambiyo senedisoyutluk prensibiispat yükücirokanuni karine
-
Aktif husumet yokluğu: çekin başkası namına ödenmesi
2024/21 E. 2024/262 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çekin karşılıksız çıkması nedeniyle doğan borca mahsuben üçüncü bir kişi tarafından yapılan ödeme (çek verme veya EFT yoluyla), eğer bu ödeme asıl çek keşidecisinin borcunun tasfiyesine yönelikse, ödemeyi yapan üçüncü kişi çek keşidecisi olmadığı, ciro zincirinde yer almadığı ve çekten sorumlu tutulamayacağı için, ödediği bedelin istirdadını (çekin kendisine iadesini) talep etme hakkına (aktif husumete) sahip değildir; ödeme, ödemeyi yapan kişi adına değil, borçlu keşideci namına yapılmış sayılır.
-
Önceki menfi tespit kararının kesin delil teşkil etmesi
2021/1207 E. 2024/231 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında aynı satış sözleşmesine dayanan bir uyuşmazlıkta, sözleşmeye konu malın teslim edilmediği yönünde kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunuyorsa, bu tespit aynı sözleşme kapsamındaki başka bir alacak/çek nedeniyle açılan sonraki davada da kesin delil teşkil eder ve teslim vakıası yeniden tartışılamaz; taraf bu hususta yeni delil (sevk irsaliyesi vb.) sunarak aksini ispatlayamaz. Ayrıca bir bilirkişinin önceki davada görev almış olması, aynı taraflar arasındaki sonraki bir davada yeniden görevlendirilmesine engel değildir. Menfi tespit…
menfi tespit davasıkesin delilçek istirdatıkötüniyet tazminatıbilirkişiispat yükü
-
Genel kredi sözleşmesi alacağında hesap hatası ve çek depo talebi
2021/1353 E. 2024/191 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan nakit ve gayrinakit kredilerden kaynaklanan itirazın iptali davasında; kredili mevduat hesabı alacaklarında bankanın talebi doğrultusunda kapitalize hesaplama yapılmışsa ve mahkeme bu hesaplamaya riayet etmişse hesaplama hatası bulunmaz; kredi kartı alacaklarında ise 5464 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca temerrüt dahil bileşik faiz uygulanamayacağından faizin anaparaya eklenmeden hesaplanması usule uygundur. Hesabın kat edilmesinden sonra fakat icra takibinden önce nakde dönüşen çeklere ilişkin…
itirazın iptaligenel kredi sözleşmesikredili mevduat hesabıbileşik faiz yasağıçek depo (garanti) sorumluluğuçekin ibraz süresi
-
İpotek limitini aşan alacak nedeniyle menfi tespit davasının reddi
2021/826 E. 2024/182 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Üst sınır (limit) ipoteğinde, icra takip tutarı ipotek senedinde kararlaştırılan limitle sınırlıdır; bu sınırın aşılması icra takip hukukunda kamu düzenine ilişkin olduğundan icra müdürlüğünce resen gözetilir ve alacaklının buna karşı şikayet yoluna başvurmaması, sınırın aşılamayacağı sonucunu değiştirmez. Asıl alacağa itiraz edilmeyip borcun karşılıksız çıkan çeklerden kaynaklandığının kabul edildiği hallerde, ödeme aracı olarak verilen çeklerin ibraz tarihinden itibaren avans faizi işler ve alacaklı cari hesap değil doğrudan çek alacağını istediğinden…
menfi tespit davasıipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipüst sınır ipoteğiipotek limitikamu düzenikarşılıksız çek tazminatı
-
Kit karşılığı cihaz sözleşmesinde ayıp iddiası ispatlanamadı
2021/1071 E. 2024/183 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kit karşılığı cihaz/hizmet sözleşmesinde, satılan ürünlerin ayıplı olduğu iddiası, ürünler kullanılıp tükendikten sonra herhangi bir teknik tespit yapılmamışsa ispatlanamaz; ayrıca alıcı taraf sözleşmede kendisine tanınan fesih hakkını kullanmayıp satım ilişkisini sürdürmüşse, satıcının teslim ettiği ürün bedellerini talep etme hakkı devam eder ve bu alacağa haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetlidir.
ticari satımayıplı malödemezlik defiicra inkar tazminatıticari defter delili (HMK 222/3)itirazın iptali
-
Fatura alacağında çek ile ödemenin hangi borca mahsup edileceği
2021/1534 E. 2024/186 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında, alacaklının takip konusu edip dava konusu etmediği kısım bakımından fazla istem söz konusu olmaz; dava konusu edilmeyen kısım için davanın reddine karar verilemez. Borçlunun düzenlenen faturaları BA formunda beyan etmiş olması, faturaya konu malı teslim aldığına karine oluşturur; borçlu bu karineyi HMK 200 uyarınca yazılı delille çürütmedikçe fatura bedeli sabit kabul edilir. Borçlunun yaptığı ödemenin hangi borca ilişkin olduğu belirtilmemişse, TBK 102 uyarınca ödeme öncelikle daha önce muaccel olan/vadesi önce gelen borçtan…
itirazın iptaliBA formu karinesiispat yükümahsupmuaccel borçicra inkar tazminatı
-
İcra takibine haricen ödeme nedeniyle konusuz kalma ve icra inkar tazminatı
2021/899 E. 2024/152 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davasında, takip konusu alacağın varlığı taraflar arasındaki ticari defter kayıtları, yazışmalar ve önceki emsal faturaların kayıtlı olması gibi delillerle ispatlanabilir; borçlunun ödeme savunmasına dayanak gösterdiği çeklerin bankalarca takasa girmediği, iptal edildiği ve miktar itibariyle ticari ilişkinin kapsamına uygun düşmediği tespit edilirse bu çekler ödeme kanıtı olarak kabul edilmez. İtirazın iptali davası başlatılan icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, takip konusu borcun istinaf aşamasında dahi haricen ödenmesi hâlinde…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defter kaydıdemuraj alacağıcari hesapçekin ödeme aracı niteliği
-
Süresinde ibraz edilmeyen çekte TTK 732 sebepsiz zenginleşme davası
2021/1966 E. 2024/161 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Süresinde ibraz edilmeyen ve keşide tarihinde tahrifat bulunan bir çekte hamilin kambiyo hukukundan kaynaklanan hakları düşer; hamil ile keşideci arasında temel ilişki yoksa alacak ancak TTK 732 (818. madde atfıyla) sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edilebilir ve bu davada ispat yükü sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden keşidecidedir. İspat yükü karşı tarafta olan davada, kendisine yüklenen ispat külfetini taşımayan tarafın da savunma kapsamında delil ibraz hakkı bulunur; bu hak kısıtlanarak, taraf delillerinin toplanmadan ve…
TTK 732 sebepsiz zenginleşmekambiyo hukuku müracaat hakkının kaybıçekte tahrifatispat yükümenfi tespitciranta-keşideci temel ilişkisi
-
Keşideciye geriye ciro edilen çekte kambiyo vasfının kaybı
2022/1964 E. 2024/134 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çek, hamil sıfatıyla lehdardan ciro edilen kişi tarafından ibraz süresi geçirildikten sonra, geriye ciro yapılmaksızın keşideciye iade edilir ve keşideci tarafından keşide tarihi değiştirilerek yeniden tedavüle çıkarılırsa, ilk tedavül zincirinde yer alan ve keşideciye iade anında sorumluluğu sona eren önceki hamil (ciranta), yeniden tedavüle çıkarılan bu çek nedeniyle sonradan hamil olanlara karşı borçlu tutulamaz; bu husus senet metninden anlaşılabilir olduğundan sonraki hamillere karşı da ileri sürülebilir.
menfi tespitkambiyo vasfıgeriye ciroibraz süresikeşide tarihinde tahrifatalacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi
-
İpotekle teminat altına alınan gayri nakdi kredi riskinden ipotek malikinin sorumluluğu
2021/867 E. 2024/88 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İpoteğe konu taşınmaz üzerinde aile konutu şerhi bulunmuyorsa, ipotek ayni bir teminat olduğundan TBK 603 kapsamına girmez ve eş muvafakati alınması şartı aranmaz; tapuya güven ilkesi gereği banka eş rızasını araştırmak zorunda değildir. Genel kredi sözleşmesi kapsamında borçluya verilen çek karnesinden doğan ve bankanın 5941 sayılı Kanun'un 3/3. maddesi uyarınca karşılıksız çek için ödediği asgari sorumluluk bedeli, gayri nakdi krediden nakdi krediye dönüşür ve bu tutar için ipotek sözleşmesinde ayrıca özel bir hüküm bulunmasa da, asıl borçlunun…
ipotekaile konutu şerhieş muvafakatigenel kredi sözleşmesigayri nakdi kredikarşılıksız çek
-
Çekin çalındığı iddiasıyla açılan istirdat davasında ispat yükü
2021/1755 E. 2024/61 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek istirdatı davasında (TTK 792), davacının; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle veya iktisapta ağır kusurla edindiğini ispatlaması gerekir. Ciro silsilesinde kopukluk yoksa ve davacı bu üç unsuru (özellikle çekin çalındığı iddiasını) ispatlayamamışsa, davalının çekin edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmadığından (çekin mücerretlik ilkesi gereği) dava reddedilir.
çek istirdatıTTK 792yetkili hamilciro silsilesikötüniyetağır kusur
-
Rehin cirosuyla elde tutulan çekte yetkili hamillik ve TTK 732 talebi
2021/1175 E. 2024/39 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek metninde açıkça rehin cirosu yazılmasa da, çekin teminat amacıyla devredildiği banka kayıtları veya tevdi bordrosu gibi belgelerden anlaşılıyorsa, bu durum gizli rehin cirosu niteliğinde kabul edilir; poliçeye ilişkin TTK 689. maddeye çek hükümlerinde (TTK 818) atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir ve teminat amacıyla çeki ciro yoluyla elde eden kişi çeke dayalı hakları kullanamaz. TTK 732. maddesindeki sebepsiz zenginleşmeye dayalı dava hakkı yetkili hamile tanınmış bir hak olduğundan, çeki rehin cirosu sonucu elinde bulunduran kişi…
sebepsiz zenginleşme (TTK 732)yetkili hamillikrehin cirosugizli rehin cirosutemlik cirosuteminat çeki
-
Kefaletten dönme bildirimi yapılmayan ortağın kefalet sorumluluğu sürer
2021/872 E. 2024/42 K. ·
İtirazın iptalidüzelterek yeniden esas hakkında hüküm
Kredi sözleşmesini müteselsil kefil sıfatıyla imzalayan kişinin, sonradan şirket ortaklığından ayrılması, alacaklıya kefaletten dönme bildirimi yapılmadıkça kefalet sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Temerrüt faizi, sözleşmede özel bir hesaplama yöntemi belirlenmişse (akdi faiz oranına belirli bir yüzde ilavesi gibi) o yönteme göre hesaplanmalı, genel avans faiz oranı esas alınmamalıdır. İtirazın iptali davasında, borçlu tarafından itiraz edilmeyen kısımlar (örn. asıl alacak) takip tarihinden itibaren kesinleşmiş sayılır ve bu kısımlar için ayrıca…
genel kredi sözleşmesimüteselsil kefaletkefaletten dönmeeş rızasıhesap kat ihtarıtemerrüt
-
Beyaz ciro ile devredilen çekte yetkili hamillik ve muhataba ciro
2023/2441 E. 2024/30 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çekin muhatap bankasından başka bir şubesi üzerine beyaz ciro ile devri, TTK 789/4 uyarınca temlik cirosu hükmünde geçerli bir ciro sayılır ve çeki bu şekilde elinde bulunduran kişi/banka çekte yetkili hamil kabul edilir; bu durumda karşılıksız şerhi taşıyan çeke dayanan ihtiyati haciz talebi kanaat verici delil olarak değerlendirilip kabul edilmelidir.
yetkili hamilbeyaz cirotemlik cirosumuhataba cirokanaat verici delilihtiyati haciz
-
Kefillerin temerrüt tarihi, kambiyo takibine itiraz tarihine göre belirlenir
2020/1161 E. 2023/1992 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir kredi/kefalet alacağı davasında, kredi borçlusu asıl borçlunun temerrüdü kendisine usulüne uygun tebliğ edilen hesap kat ihtarı ile belirlenir; ancak müteselsil kefillere ayrıca hesap kat ihtarı tebliğ edilmemişse ve kefiller hakkındaki kambiyo takibine borca itiraz davası açtıkları tarih tespit edilebiliyorsa, kefillerin temerrüt tarihi bu itiraz tarihi olarak kabul edilir; kefiller bu tarihe kadar yalnızca akdi faizden, bu tarihten sonra ise temerrüt faizinden sorumlu tutulur. Alacağın temlik sözleşmesi kapsamı belirli kalemlerle…
genel kredi sözleşmesimüteselsil kefalethesap kat ihtarıtemerrüt tarihialacağın temlikiaktif taraf ehliyeti
-
Sahte imzalı çekte ceza soruşturması sonucu araştırılmadan hüküm kurulamaz
2021/1668 E. 2023/1998 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Menfi tespit davasında, çekteki imzanın davacıya ait olmadığının bilirkişi incelemesiyle tespit edilmiş olması tek başına yeterli değildir; taraflar arasında veya üçüncü kişilerle bağlantılı olarak devam eden ceza soruşturması/davası varsa, bu ceza yargılamasında ortaya çıkacak maddi vakıanın (imzanın kimin bilgisi/talimatıyla atıldığı, tarafların birlikte hareket edip etmediği vb.) eldeki hukuk davasının sonucuna etkisi araştırılıp değerlendirilmeden, salt imza tespitine dayanılarak hüküm kurulamaz; bu husus gözetilmeksizin verilen karar, uyuşmazlığın…
menfi tespit davasıkambiyo senediimza itirazıciro silsilesiharici satım vaadi sözleşmesibilirkişi incelemesi
-
Çekte kötüniyet iddiasında ceza soruşturması dosyaları celp edilmeden hüküm kurulamaz
2021/1173 E. 2023/1962 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında, ciro zincirindeki bir cirantanın imzasının sahte olması, imzaların istiklali ilkesi gereği diğer imza sahiplerinin ve keşidecinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; ciro zincirinin düzenliliği yalnızca dış görünüş itibarıyla incelenir. Hamile karşı şahsi def'iler kural olarak ileri sürülemez; ancak hamilin çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği (kötüniyetli olduğu) ispatlanırsa bu def'iler ileri sürülebilir ve bu ispat yükü davacıya aittir. Mahkemenin kötüniyet tespitine…
imzaların istiklali ilkesiciro zincirikambiyo senedimenfi tespit davasıkötüniyetli hamilşahsi def'i
-
Avans çeki ödemesinde çekin iadesinin ödeme karinesi teşkili
2021/712 E. 2023/1917 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari ilişkide keşide edilen bir çekin bedelinin ödendiği, çekin keşideciye iade edilmiş olması karinesiyle kabul edilir; bu karinenin aksini, yani çek bedelinin ödenmediğini ispat külfeti çeki elinde tutan tarafa aittir. Ancak bu karine tek başına belirleyici olmayıp, tarafların ticari defter kayıtları, çeklerin verilme ve iade süreci ile ilgili diğer yazışma ve mutabakat delilleri (örneğin fiilen şirket adına işlem yapan bir çalışanın e-posta yoluyla verdiği mutabakat beyanı) birlikte değerlendirilerek bakiye alacağın bulunup bulunmadığı sonucuna…
itirazın iptaliticari defter kaydıçek bedelinin ödenme karinesiavanscari hesape-posta mutabakatı
-
Çek yaprağı zayi olsa da 5 yıllık sorumluluk süresi dolmadan bloke kaldırılamaz
2021/700 E. 2023/1922 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek Taahhütnamesinde bankaya, Çek Kanunu'nun 3. maddesi kapsamındaki garanti yükümlülüğü nedeniyle oluşacak riski teminat altına almak amacıyla hesap sahibinin hak ve alacakları üzerine bloke koyma yetkisi tanınmışsa ve dolaşımda olan çek yaprakları henüz bankaya iade edilmemişse, bu çeklerin baskı tarihinden itibaren 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/9. maddesinde öngörülen beş yıllık süre dolmadan bankanın yasal sorumluluk tutarını ödeme riski devam eder; bu süre dolmadan açılan blokenin kaldırılması davası erken açılmış olur ve reddedilmesi gerekir.
çek yaprağı zayibanka bloke hakkıÇek TaahhütnamesiGenel Kredi Sözleşmesi rehin hakkı5941 sayılı Çek Kanunu 3/3 madde garanti yükümlülüğü5941 sayılı Çek Kanunu 3/9 madde beş yıllık sorumluluk süresi
-
Kat ihtarındaki alacak yaklaşık ispatı sağlar, güncel tutar bilirkişi gerektirir
2023/2314 E. 2023/1878 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde, kat ihtarında (İİK 68/b kapsamındaki belgelerden biri olarak) belirtilen alacak miktarı, yargılamaya ihtiyaç olmaksızın yaklaşık ispatı sağlar; bunun dışındaki, faiz oranı ve temerrüt tarihinin bilirkişi incelemesini gerektirdiği ek tutarlar için yaklaşık ispat sağlanmış sayılmaz. Ayrıca, henüz risk gerçekleşmemiş teminat mektubu veya çek karşılığı gibi gayrinakdi/muaccel olmayan alacakların depo edilmesi amacıyla ihtiyati haciz talep edilemez; ihtiyati haciz ancak İİK 257 şartları çerçevesinde, istenebilir/muaccel alacaklar…
ihtiyati hacizyaklaşık ispatkat ihtarıİİK 68/b belgelerigayrinakit krediteminat mektubu
-
Yabancı para birimine endeksli satışta kur farkı alacağının koşulları
2021/767 E. 2023/1865 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraflar arasında yabancı para birimi üzerinden düzenlenmiş proforma fatura ve faturaların varlığı, dövize endeksli bir ticari ilişkinin ispatına yeterlidir ve bu durumda satış faturalarının Türk Lirası üzerinden kesilmiş olması kur farkı talebine engel değildir; kur farkı alacağı, kur farkı faturası düzenlenmeksizin de talep edilebilir. Ödemenin çekle yapılmış olması kural olarak kur farkı talebini önler; ancak ödeme fatura bedelini aşıyorsa, bu fazlalığın avans olduğunu ispat yükü ödemeyi yapan tarafa aittir ve bu ispat sağlanamazsa, yabancı para…
kur farkı alacağıdövize endeksli ticari ilişkiproforma faturapeşin satış karinesiavansispat yükü
-
Zayi nedeniyle çek iptali davasında çek görüntüsü ibrazı zorunluluğu yok
2023/2218 E. 2023/1801 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi nedeniyle çek iptali davası hasımsız açılıp verilecek karar kesin hüküm niteliği taşımadığından, davacının hamillik sıfatını ve çekin zayi olduğunu ispat için mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunması yeterlidir; çekin görüntüsü veya fotokopisinin ibrazı zorunlu değildir. Muhatap bankanın çekin ibrazına ilişkin cevapları çelişkili ise, hesap bilgisini de içeren yeni bir müzekkere ile durum netleştirilmeden ve gerekirse çek bilgileri düzeltilip ilanlar yenilenmeden davanın reddine karar verilemez.
zayi nedeniyle çek iptalihasımsız davakesin hüküm niteliği bulunmamasıödemeden men kararıhamillik sıfatıispat yükü
-
İstirdat davasında icra veznesine yatan bedele tedbir konulabilir
2023/1911 E. 2023/1790 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 792'ye dayalı çek istirdadı davasında, davacı çek üzerinde gerçek hak sahibi olduğunu (çekin rızası dışında elinden çıktığını) yaklaşık ispat düzeyinde ortaya koymuşsa, çek bedelinin icra takibine konu edildiği icra dosyasında icra veznesine yatırılacak paranın alacaklı-hamile ödenmemesi yönünde HMK 389 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilir; bu tür bir tedbirin istirdat davalarında verilmesini yasaklayan bir düzenleme bulunmadığından, tedbirin yanlışlıkla İİK 72. madde kapsamında değerlendirilip bu maddenin uygulanamayacağı…
ihtiyati tedbirçek istirdadıyaklaşık ispatİİK 72menfi tespitciro zinciri
-
Zayi çeki kaybeden bankaya karşı erken açılan tazminat davası
2021/1415 E. 2023/1765 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Hamile ait çeki tahsil için elinde bulunduran bankanın çeki kaybetmesi nedeniyle açılan tazminat davasında, davacı hamilin öncelikle çek borçlularına (ciranta/keşideci) karşı yasal yollara başvurup alacağını tahsil edemediğini veya çek iptali kararına dayanarak keşideciye başvurduğunu kanıtlaması gerekir; bu başvuru yapılmadan ve zararın doğduğu ispatlanmadan bankaya karşı açılan dava erken açılmış sayılır ve reddedilir.
zayi olan çekçek iptali davasıtahsil cirosutemel ilişkierken açılan davazararın doğumu
-
Ticari satışta kur farkı alacağının koşulları ve hesaplanması
2021/682 E. 2023/1733 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari ilişkide kur farkı alacağının talep edilebilmesi, taraflar arasındaki sözleşmede buna ilişkin bir hüküm bulunmasına veya akdi ilişkinin yabancı para cinsinden olmasına bağlıdır; faturaların yabancı para üzerinden düzenlenmesi bu ilişkinin ispatına yeterlidir ve ayrıca kur farkı faturası düzenlenmesi şart değildir. Sözleşmede aksine hüküm yoksa, ödemenin Türk Lirası çekle yapılması ve alacaklının çeki çekincesiz kabul etmesi, taraflar arasındaki yazılı/faturalara dayalı kur farkı anlaşması geçerliyse kur farkı talep hakkını ortadan kaldırmaz; bu…
kur farkı alacağıitirazın iptalidövize endeksli ticari ilişkiTCMB döviz satış kuruproforma faturaicra inkar tazminatı