Çek
TTK 780-823 · 5941 sK (kavram: çek) · 702 karar (agac.json bildirimi: 687)
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 72Görev ve yetki 53Hak düşürücü süre 33İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 29Zamanaşımı 8
-
Gayrinakit çek riskinde yasal sorumluluk süresinin dolması ile konusuz kalma
2021/1825 E. 2024/902 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Gayrinakit çek alacağına ilişkin itirazın iptali davasında, davanın açıldığı tarihte banka lehine mevcut olan gayrinakit risk haklılığı esas alınır; ancak yargılama sırasında 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/9. maddesindeki beş yıllık ibraz/sorumluluk süresinin veya Geçici 3/4. maddesindeki özel sürenin dolması ya da alacağın ödenmesi nedeniyle risk tamamen sona ererse, bu husus dava açıldığı tarihteki haklılığı ortadan kaldırmaz; ancak talep konusuz kaldığından bu kısım hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve HMK 331. madde uyarınca…
itirazın iptaligayrinakit alacakçek kanuni karşılık tutarıipotek limiti mahsubukonusuz kalma5941 sayılı Çek Kanunu geçici madde
-
Çekte cirantanın kötüniyetli iktisap iddiasının ispatlanamaması
2021/2064 E. 2024/887 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çeki ciro yoluyla iktisap eden hamile karşı, çeki keşide eden kişinin lehdarla (veya önceki hamillerle) arasındaki ilişkiden kaynaklanan şahsi def'iler ileri sürülemez; ancak hamilin çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ispatlanırsa bu def'iler ileri sürülebilir. Hamilin çeki vadesinde tahsil etmesi, keşideci ile ciranta arasında süregelen ticari ilişkinin bulunması veya cirantanın keşideciden alacaklı olması, tek başına hamilin kötüniyetle (bile bile borçlunun zararına) hareket ettiğini göstermez; bu hususun ayrıca ve somut…
kambiyo senediçekcirodef'işahsi def'ibile bile hareket etme (kötüniyet)
-
Genel kredi sözleşmesi kefaletinin kapsamı ve ayrı sözleşmelerden sorumluluk
2021/2081 E. 2024/884 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Genel kredi sözleşmesinde geçerli şekilde kefalet veren müteselsil kefil, kredi limitinin kefalet limitini de içerdiği kabul edilerek bu sözleşmeden doğan borçtan sorumludur; ancak kefilin imzası bulunmayan ayrı (bağımsız) sözleşmelerden (kredi kartı üyelik sözleşmesi, destek kredisi sözleşmesi gibi) kaynaklanan borçlardan, sadece genel kredi sözleşmesinde kefil olması nedeniyle sorumlu tutulamaz. Kötüniyet tazminatı talebinin cevap dilekçesiyle ileri sürülmesi gerekir; sonradan ileri sürülemez.
müteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesikefalet limitiitirazın iptaliicra inkar tazminatıkötüniyet tazminatı
-
Kefilin TBK 592 uyarınca menfi tespit talebinde bankanın özen yükümlülüğü
2021/1945 E. 2024/900 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TBK 592 uyarınca alacaklının kefile karşı güvenceyi koruma yükümlülüğü, sadece belirli işlemlerden kaçınmayı değil, teminatın saklanmasında vekil gibi özen göstermeyi de gerektirir; ancak alacaklının teminat niteliğindeki kıymetli evrakın tahsili için makul ölçüde gecikmesi -örneğin birden çok çekin vadelerini birlikte değerlendirip topluca ihtiyati haciz başvurusunda bulunması veya haciz kararının infazında kısa süreli gecikme yaşanması- tek başına ağır kusur oluşturmaz; güvencenin fiilen alacaklının elinden çıkmadığı ve tahsil imkânının tamamen…
menfi tespitkefaletTBK 592özen yükümlülüğüihtiyati haciztasarrufun iptali davası
-
Zayi nedeniyle çek iptali davasındaki ödeme yasağı, çeke dayalı ihtiyati hacze engel değildir
2024/288 E. 2024/892 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, çek hakkında üçüncü kişi tarafından açılan zayi nedeniyle çek iptali davasında verilen ödeme yasağı tedbiri (bedelin bankada bloke edilmesi dahil), ihtiyati haciz kararı verilmesine engel oluşturmaz; ihtiyati hacze itiraz incelemesi İİK 265'te sayılan sebeplerle (haczin dayandığı sebepler, yetki, teminat) sınırlı olup, menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar bu itirazda değerlendirilemez ve tahkikat yapılamaz. Birden fazla borçlu bulunan kambiyo senedine dayalı ihtiyati…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazzayi nedeniyle çek iptali davasıödeme yasağı tedbirikambiyo senediyetkili mahkeme
-
Menfi tespit davasında çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasıyla ihtiyati tedbir talebi
2024/533 E. 2024/863 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasında, davacının verdiği çeklerin mal alımına karşılık verildiği ve karşılığında mal alınmadığı için bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı ihtiyati tedbir taleplerinde; çekin bir borcun ödenmesi aracı olması nedeniyle, çekin avans niteliğinde verildiğine ilişkin yazılı bir belge sunulmadıkça, salt cari hesap ekstresi ve ileri tarihli çek suretlerinin ibrazı HMK 389 ve İİK 72/2 kapsamında aranan yaklaşık ispat koşulunu sağlamaz; bu husus esasa ilişkin yargılamayı gerektirir.
menfi tespit davasıihtiyati tedbiryaklaşık ispatçekcari hesapbedelsiz çek iddiası
-
Satım bedelinin bir kısmının ödenmesine karşın malın teslim edilmemesi
2021/1780 E. 2024/774 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Karşılıklı borç yükleyen bir satım sözleşmesinde, alıcının bedelin bir kısmını ödediği ve verdiği çeklerin satıcı tarafından iade edildiği, satıcının da malı teslim etmediği ve kalan bedele ilişkin alıcıyı ifaya davet etmediği durumda; taraflardan hiçbiri karşı tarafı ifaya davet ederek temerrüde düşürmediğinden, sözleşmenin TBK 125/3 uyarınca karşılıklı dönme yoluyla sona erdiği kabul edilir ve taraflar o ana kadar ifa ettikleri edimleri geri isteyebilir. Bu halde ödenen bedelin iadesine ilişkin temerrüt faizi, önceden temerrüde düşürme olmadığından…
Ticari satım sözleşmesiTBK 125 - seçimlik haklarSözleşmeden dönmeTemerrütEdimlerin geri istenmesiSahte çek iddiası
-
Ödeme savunmasının araştırılmadan hüküm kurulması nedeniyle kaldırma
2021/258 E. 2024/737 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Alacaklının temlik yoluyla devraldığı akaryakıt bedeli alacağında, akaryakıtı fiilen teslim alan ve fatura muhatabı olan taraf, aradaki aracılık sözleşmelerine dayanarak borçtan kurtulamaz; ancak borçlunun somut ve belgeye dayalı ödeme/mahsup itirazları (çek, dekont vb.) bilirkişi incelemesinde tam olarak araştırılıp değerlendirilmeden verilen kabul kararı, önemli delillerin toplanıp değerlendirilmemesi nedeniyle kaldırılır ve dosya yeniden inceleme yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilir.
itirazın iptalialacağın temlikiaracılık sözleşmesidavanın genişletilmesi yasağıhakimin davayı aydınlatma yükümlülüğüödeme (itiraz) savunması
-
Kambiyo senedine dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi
2024/716 E. 2024/670 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Kambiyo senedine (çeke) dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, alacaklının kendi yerleşim yerindeki mahkemenin yetkili olduğu kabul edilemez; yetkili mahkeme, çekin ödeme yeri (çekte gösterilmişse o yer, gösterilmemişse muhatabın ticaret unvanı yanında yazılı yer) veya çekin düzenlendiği yerdeki (düzenleme yeri gösterilmemişse düzenleyenin adı yanında yazılı yer) icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesidir. Borçlunun ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisine itiraz etme hakkı bulunmakta olup, mahkemenin bu itirazı gerekçesiz reddetmesi ve yetkisiz…
ihtiyati hacizyetki itirazıkambiyo senediçekin ödeme yeriçekin düzenleme yeriaranacak borç
-
Çekteki ciro imzası şirket yetkilisine ait değilse ödeme ispatlanamaz
2024/707 E. 2024/669 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın çek veya benzeri ödeme belgesindeki ciro/imza ile karşı tarafça ilişkilendirilmesi ispatlanamazsa, bu belgeye dayanan ödeme savunması kabul edilmez. Sicil kayıtlarının veya ortaklık ilişkisinin aksini ispatlamak amacıyla yemin teklif edilmesi, HMK m. 225/2 ve 226 kapsamındaki sınırlamalar nedeniyle usule aykırıdır. Ayrıca, davanın büyük oranda haklı bulunması (davacının alacağının bir kısmının ispatlanamaması) tek başına kötüniyet tazminatına hükmedilmesini gerektirmez; kötüniyetin ayrıca ispatlanması veya somut olgularla ortaya konması…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıkötüniyet tazminatıyemin teklificiroispat yükü
-
Zayi olan çekin sonradan davalıda görülmesi halinde istirdat davasında ispat yükü
2021/1896 E. 2024/641 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi olduğu bildirilen bir çekin daha önce başka bir kişinin (örneğin cirantanın) elinde bulunduğunun tespit edilmesi, tek başına o kişinin dava tarihi itibariyle çeki elinde bulundurduğunu ispatlamaz. Çekin, o kişinin elinden çıktıktan sonra keşideciye/ilgili kişiye döndüğüne dair kayıt varsa ve çekin bu kişinin eline yeniden geçtiğine ilişkin delil bulunmuyorsa, istirdat davasında davalının son hamil olduğu ispatlanamamış sayılır ve dava reddedilir.
-
Çeke dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi
2024/708 E. 2024/664 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, kambiyo senedinden doğan alacağın aranacak borç niteliğinde olması nedeniyle alacaklının yerleşim yerine göre değil; borçlunun/borçluların yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya ödeme yeri esas alınarak belirlenir; bu yerlerden biriyle bağlantısı bulunmayan bir mahkemede verilen ihtiyati haciz kararına yönelik yetki itirazı kabul edilmelidir. Ayrıca istinaf başvurusunda süre tutum dilekçesi verilmiş olsa da, kesin süre içinde eksik harcın tamamlanmaması halinde istinaf başvurusu yapılmamış sayılır.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyetki itirazıaranacak borçgötürülecek borçkambiyo senedi
-
Kambiyo senedinde soyutluk ilkesi ve ispat yükü
2021/1554 E. 2024/631 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinde soyutluk ilkesi gereği, senedin temel ilişkiden bağımsız ve kayıtsız şartsız borç doğurduğu; imzası inkâr edilmeyen çekin karşılıksız kaldığını (mal tesliminin gerçekleşmediğini) ileri süren taraf bu hususu ispatla yükümlüdür. Ticari defter kayıtlarının ve faturaların birbirini teyit ettiği hallerde bu ispat yükü yerine getirilemez. Şikâyet konusu fiiller hakkında verilen ve kesinleşen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar, farklı bir hukuki ilişkiye dayanıyorsa bekletici mesele yapılmayı gerektirmez; farklı hukuki ilişkiye dayanan…
menfi tespitkambiyo senedisoyutluk ilkesiispat yükübekletici meseledavaların birleştirilmesi
-
Kur farkı alacağı için TL çekin kabulünden sonra kur farkı istenemez
2021/2127 E. 2024/613 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişki yabancı para cinsinden olsa ve alacaklı kural olarak kur farkı talep edebilecek olsa bile, alacaklının alacağın tahsili için borçlu tarafından verilen Türk Lirası bedelli bir çeki ödeme vasıtası olarak teslim alması halinde, bu aşamadan sonra ayrıca kur farkı talep edemeyeceği kabul edilir. Ayrıca, bir davanın açılmasından sonra açılıp esasa girilmeden önce (örneğin arabuluculuk dava şartı eksikliğinden usulden reddedilerek) kesinleşen ikinci bir dava, ilk dava yönünden derdestlik oluşturmaz; icra dosyasına itiraz…
kur farkıderdestlikihtirazi kayıtistirdatarabuluculuk dava şartıçek
-
Yetkisiz temsille imzalanan protokolün çek borcunu yenilemediği
2021/1248 E. 2024/611 K. ·
İtirazın iptalidiğer
Bir tüzel kişinin çift imza ile temsil edilmesi gerektiği hâllerde, yetkili temsilcilerden yalnızca birinin imzasıyla düzenlenen ve tüzel kişinin aleyhine sonuçlar doğuran bir protokol/borç yenileme sözleşmesi, ilgili tüzel kişiyi bağlamaz; söz konusu protokolün varlığı, protokol gereği verildiği ileri sürülen senetlerin taraf ticari defterlerinde protokol tarihinden önce veya hiç kayıtlı olmaması, iadesi kararlaştırılan kıymetli evrakın fiilen alacaklı elinde kalması gibi olgularla desteklenmiyorsa borç yenilenmemiş sayılır ve asıl alacağa ilişkin…
yetkisiz temsilçift imza ile temsilborcun yenilenmesiprotokolkambiyo senediitirazın iptali
-
USD bedelli sözleşmede TL çeklerle kur farkı gözetilmeden ödeme kabulü
2021/1766 E. 2024/603 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sözleşme bedeli yabancı para üzerinden kararlaştırılmış ve borçlunun bir kısım ödemeleri yabancı para bedelli çeklerle yapılmış olsa da, alacaklının borcun kalan kısmına ilişkin olarak vade/ödeme tarihindeki kur karşılığı üzerinden düzenlenen Türk Lirası bedelli çekleri herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeden kabul edip tahsil etmesi halinde, bu ödemenin kur farkını da fiyatlandırarak yapıldığı kabul edilir ve alacaklı bu aşamadan sonra ayrıca kur farkı talep edemez.
kur farkıyabancı para borcuihtirazi kayıtçekle ödemecari hesapicra inkar tazminatı
-
Çekin temlik beyanı ile devrinde bedelsizlik defi bankaya karşı ileri sürülebilir
2021/2140 E. 2024/616 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Avans amacıyla verilen çekte, teslim şartına bağlı olarak düzenlenen anlaşma çerçevesinde edimin yerine getirilmediği ispatlandığında çek bedelsiz kalır. Bu şekilde bedelsiz kalan bir çek, temlik cirosu yerine Türk Borçlar Kanunu'nun alacağın devrine ilişkin hükümleri (TBK 183-192) çerçevesinde bir temlik beyanı ile üçüncü bir kişiye (bankaya) devredilmişse, devredene karşı ileri sürülebilecek bedelsizlik def'i, TBK 188 uyarınca devralana karşı da ileri sürülebilir; devralanın iyiniyetli hamil olması bu sonucu değiştirmez.
menfi tespitbedelsizlik defiavans olarak verilen çekemre yazılı senettemlik cirosutemlik beyanı
-
Çekte imza inkarı - grafolojik inceleme ile ispat yükü davalıda
2021/1988 E. 2024/563 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İmza inkarına dayalı menfi tespit davasında, imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü alacaklıya aittir; ancak mahkemece keşide tarihinden önceki yeterli sayıda mukayese imzası toplanarak konusunda uzman grafolog bilirkişi aracılığıyla yapılan ve genel görünüm, işlerlik derecesi, tersim biçimi, eğim, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından karşılaştırma içeren hüküm kurmaya elverişli bir rapor mevcutsa, bu rapora dayanılarak imzanın borçluya ait olduğunun tespiti hukuka uygundur ve salt yetersizlik iddiası ek inceleme (Adli Tıp Kurumu) gerektirmez.
menfi tespit davasıkambiyo senetlerine mahsus haciz yolumutlak defiimza inkarıispat yükügrafolojik inceleme
-
Kargoda kaybolan çekte lehtarın hukuki yararı bulunmadığı
2023/2030 E. 2024/566 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Emre yazılı bir senet (çek) niteliğindeki kıymetli evrakta lehtarın hak sahibi ve hamil sayılabilmesi için, düzenleyen ile lehtar arasında zilyetlik anlaşması yapılmış ve senet zilyetliğinin fiilen lehtara geçirilmiş olması gerekir. Senet, düzenleyen tarafından gönderilirken lehtara ulaşmadan (örneğin kargoda) kaybolmuşsa, lehtar zilyetliği iktisap etmediğinden hak sahibi olamaz; bu durumda henüz hamil sıfatını kazanmamış olan lehtarın, TTK 818/1-s atfıyla 757 vd. hükümleri çerçevesinde çekin zayi nedeniyle iptalini istemekte hukuki yararı bulunmaz.
-
Müteselsil kefilin genel kredi sözleşmesine bağlı sözleşmelerden sorumluluğu
2021/1617 E. 2024/543 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir kişinin, asıl borçlu şirket ile banka arasındaki genel kredi sözleşmesine müteselsil kefil olarak imza koyması ve bu sözleşmede daha önce akdedilen tüm sözleşme ve taahhütnamelerin genel kredi sözleşmesinin eki ve ayrılmaz parçası sayılacağının belirtilmesi halinde, bu kapsamda kullandırılan çek kredisinden kaynaklanan sorumluluk bedeli alacağından da kefil sorumlu tutulur; alacağın hangi sözleşme kapsamında kullandırıldığının tespitinde, ilgili işlemin diğer sözleşmelerin (örn. ticari ürün ve hizmet paket sözleşmesi) kapsamında düzenlenip…
müteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesiçek taahhütnamesiitirazın iptaliicra inkar tazminatıkefaletin şekil şartları
-
Avans olarak verilen çeklerde ispat yükü ve kısmi istirdat
2021/1995 E. 2024/535 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir sözleşme kapsamında karşı tarafa avans olarak verilen çeklerin, aslında belirli miktarda mal alımının peşin bedeli olarak verildiğini iddia eden taraf, bu iddiasını yazılı delille ispat etmekle yükümlüdür; ispat edilemezse, karşılığında mal teslimi yapılmayan çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine karar verilir. Dilekçelerin teatisi aşamasında ileri sürülmeyen ve karşı tarafın açık muvafakati bulunmayan yeni savunmalar, savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirilerek dinlenmez. Menfi tespit davası konusu borcun yargılama…
menfi tespit davasıistirdat davasıavansispat yüküsavunmanın genişletilmesi yasağıavans faizi
-
Çekte beyaz cironun temlik cirosu hükmünde olması ve yetkili hamillik
2021/1954 E. 2024/532 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Emre yazılı bir çekte lehtarın yaptığı beyaz ciro, ciro şerhinde aksi bir kayıt bulunmadıkça temlik cirosu hükmünde olup çekten doğan tüm hakları ciro edilene geçirir; cirosu kabil çeki elinde bulunduran kişi, cirolar müteselsil ve birbirine bağlı olduğu sürece son ciro beyaz olsa da yetkili hamil sayılır. Muhatap bankanın birden fazla şubesi bulunması halinde, çeki devralan ve takas odası aracılığıyla muhatap bankaya (çekin üzerine çekildiği şubeden başka bir şube üzerinden vekaleten) ibraz eden banka şubesi, ibraz şerhinin sonradan araya sıkıştırılmış…
beyaz cirotemlik cirosuyetkili hamiltakas odasımuhatap bankamenfi tespit
-
İcra dosyasında borç kabul beyanı sonrası menfi tespit davası açılamaz
2021/1327 E. 2024/472 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Borçlu, icra takibi kesinleştikten sonra icra dairesi huzurunda borcunu kabul ederek ödeme taahhüdünde bulunmuşsa, bu kabul beyanından sonra aynı borç için menfi tespit davası açma hakkı bulunmaz; çünkü kabul beyanı, alacaklının yetkili hamil ve alacaklı sıfatını taşıdığını ve borcun varlığını ortaya koyar. Ayrıca çek üzerinde ayrı ayrı ciro bulunmayıp tek ciro mevcutsa, ciro edilen kişi/şirket dışındaki taraflara husumet yöneltilemez.
menfi tespit davasıödeme taahhüdüborç kabul beyanıyetkili hamilcirokambiyo senedi
-
Kefilin gayri nakdi kredi çek sorumluluk bedelinden sorumluluğu
2021/1609 E. 2024/476 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek karşılıksızlığında bankanın ödeme yükümlülüğü 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca bankaya ait olup, bu yükümlülüğün genel kredi sözleşmesindeki müteselsil kefiller tarafından üstlenilmiş sayılabilmesi için sözleşmede bu hususu açıkça öngören bir hüküm bulunması gerekir; sözleşmede kefillerin çek sorumluluk bedelinden kaynaklanan gayri nakdi alacaktan sorumlu olacaklarına dair açık bir düzenleme yoksa, kefiller bu alacaktan sorumlu tutulamaz ve bankanın bu yöndeki depo talebi reddedilir.
itirazın iptalimüteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesigayri nakdi krediçek sorumluluk bedelihesap kat ihtarı
-
Çek istirdadı davasında yetkili hamillik ve son hamile husumet
2021/1611 E. 2024/473 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında (TTK 792) davacı; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat etmek zorundadır; çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmayıp aksi kabul çekin mücerretlik vasfını ortadan kaldırır. Çek üzerinde cirosu bulunmasa da tarafların ticari defter ve kayıtları ile aralarındaki açık hesap ilişkisi ve teslim tutanağı gibi delillerle davacının çeki ticari ilişki kapsamında elde ettiği ve yetkili hamil…
çek istirdadıyetkili hamillikciro silsilesikötüniyetağır kusurpasif husumet ehliyeti
-
Bayilik sözleşmesi devrine zımni muvafakat ve cezai şart mahsubu
2021/1398 E. 2024/432 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir sözleşmenin tarafının, sözleşmeden kaynaklanan hak ve borçlarını üçüncü bir kişiye devretmesi (sözleşmenin devri), TBK'nın 205. maddesi uyarınca diğer tarafın önceden izni ya da sonradan muvafakati bulunmadıkça o taraf yönünden hüküm ifade etmez; ancak bu izin/muvafakat açık bir belge ile ispatlanmasa da, devir sonrasında sözleşmenin diğer tarafının devralan ile ticari ilişkisini fiilen ve kesintisiz sürdürmesi, devralanın düzenlediği faturaların o tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olması gibi objektif olgular, zımni muvafakatin varlığını ispata…
sözleşmenin devrizımni muvafakatcezai şartmahsupitirazın iptaliicra inkar tazminatıbayilik (acente-kıyas)
-
Çek istirdadında hamilin kötüniyet/ağır kusurunun ispat yükü davacıdadır
2021/1424 E. 2024/428 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 792 uyarınca çek istirdadı davasında, hamilin (davacının) çekin rızası dışında elinden çıktığını ve yetkili hamil olduğunu ispat etmesi yeterli değildir; ayrıca çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat yükü de davacıya aittir. Yeni hamilin çeki hangi ilişki karşılığında edindiğini açıklama mecburiyeti bulunmadığından, bu husustaki belirsizlik aleyhine değerlendirilemez. Ciro silsilesindeki bir imzanın başka bir yargı kararıyla sahte olduğunun tespit edilmesi, istirdat davasında şeklen incelenen…
çek istirdadıkötüniyetağır kusuryetkili hamilciro silsilesiimzaların istiklali ilkesi
-
Üçlü ticari ilişkide ödeme savunması için üçüncü kişinin defterleri incelenmeden karar verilemez
2021/1707 E. 2024/349 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin üçüncü bir kişi (garantör niteliğindeki şirket) aracılığıyla yürütüldüğü ve davalının ödemelerini bu üçüncü kişiye yaptığı savunulmuşsa, davacının alacak hakkının varlığını tespit edebilmek için üçüncü kişinin ticari defterlerinin de incelenmesi gerekir; yalnızca alacaklının tek taraflı defter kayıtlarına dayanılarak, ödemenin yapıldığı ileri sürülen üçüncü kişinin kayıtları araştırılmadan karar verilmesi eksik incelemeye dayanır ve bozma/kaldırma sebebidir.
itirazın iptaliticari deftercari hesapgarantör ilişkisibilirkişi incelemesieksik inceleme
-
Kur farkı alacağı TL cinsinden doğar; döviz olarak talep edilemez
2021/1600 E. 2024/337 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasındaki sözleşmede satışın yabancı para (USD) cinsinden yapıldığı ve TL çeklerle yapılan ödemelerin tahsil tarihindeki döviz kuru üzerinden değerlendirileceği açıkça kararlaştırılmışsa, alacaklının bu çekleri çekincesiz kabul etmiş olması kur farkı talep hakkını ortadan kaldırmaz; borçlu vadesinde ödediği TL çekler nedeniyle TBK 99/1 uyarınca seçim hakkını kullanmış sayılır ve alacaklıya seçim hakkı geçmez. Ancak kur farkı alacağı, döviz cinsinden doğan asıl alacaktan bağımsız olarak ödeme tarihindeki kur farkından kaynaklanan ve nitelik…
kur farkı alacağıTBK 99 seçim hakkıaynen ödemeitirazın iptaliusulüne uygun takip şartıdövize endeksli ticari ilişki
-
Çek zayii davasında hamil çıkması halinde istirdat davası açma zorunluluğu
2024/356 E. 2024/316 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayii nedeniyle çek iptali davası hasımsız açılan bir dava olup, yargılama sırasında çeki elinde bulunduran hamilin ortaya çıkması halinde mahkeme, çek iptali davasını açan davacıya bu hamile karşı istirdat davası açması için süre vermelidir. Davacı bu süre içinde istirdat davası açarsa çek iptali davası konusuz kalır ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilir; açmazsa çek iptali davası reddedilir. Davacının icra takibi başlatılmamış olması, ödeme yapılmamış olması veya ciro zincirinde görülmemesi, istirdat davası açma zorunluluğunu ortadan…
çek zayii/iptali davasıhasımsız davaistirdat davasıödeme yasağıciro zinciriyetkili hamil