İstirdat davasında icra veznesine yatan bedele tedbir konulabilir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1911

KARAR NO 2023/1790

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/07/2023 (Ara Karar)

NUMARASI 2023/247 Esas

TALEP İhtiyati Tedbire İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/11/2023

İhtiyati tedbir ara kararının kaldırılmasına ilişkin 19/07/2023 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP VE DAVA

Davacı vekili; ... bank Bakırlı/Denizli şubesine ait, keşidecisi ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Lehtarı ..., ... seri numaralı, 28.01.2023 keşide tarihli, 78.964,25-TL bedelli ve keşide yeri Denizli olan çek, son olarak hamil ... San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından ciro edilerek müvekkil ... San. ve Tic. A.Ş.'ye teslim edildiğini, söz konusu çek müvekkil şirket çalışanı ... tarafından yine müvekkili şirkete gönderilmek üzere ... Kargo İzmir Ege şubesine 01.11.2022 tarihinde ... takip numarasıyla teslim edildiğini, söz konusu çekin kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamadığını, daha sonra ... tarafından keşideci ve cirantalar aleyhine İstanbul ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı ile habere konu suçtan yakalanarak tutuklanan şahsın aynı kişi olabileceği kuvvetle muhtemel olduğunu, Denizli C.Başsavcılığından soruşturma dosyasının celp edilmesini, talep ettiklerini, sonrasında telafisi güç zararlara sebep olacağından dolayı İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasıda borçlular tarafından icra müdürlüğü hesabına yatacak olan bedelin dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu çekin davalıdan istirdatına, tahsil edildi ise çek bedeli olan 78.964,25-TL nin davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ TEDBİR KARARI

Mahkemece; İİK 72/3. maddesine göre İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe konu 78.964,25-TL alacağın takdiren %15'i kadar nakit teminat yatırıldığında veya bu değerde banka teminat mektubu ibraz edildiğinde icra veznesine yatan borca ilişkin paranın alacaklıya ihtiyati tedbir yolu ile ödenmesinin engellenmesine,takibin durdurulması talebinin reddine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı vekili cevap dilekçesinde; mahkemece davacının tedbir talebini kabul ederek İİK 72/3 maddesi uyarınca icra veznesine yatırılacak olan paranın alacaklıya ödenmemesine karar verdiğini, ancak işbu dava İİK 72'ye göre açılan bir menfi tespit davası olmadığını, TTK 792'ye göre açılan bir çek istirdat davası olduğunu, İİK özel bir kanun olup İİK 72/3 maddesi ise menfi tespit davaları için tanınan özel bir tedbir şekli olduğunu, bu nedenle işbu istirdat davasında İİK 72/3'e göre tedbir kararı verilebilmesinin mümkün olmadığını, zaten davacının çekte cirosu bulunmadığından borçlu sıfatı da bulunmadığını, tedbir kararının kanuna aykırı olduğunu, itirazlarının kabulü ile tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İTİRAZ ARA KARARI

Mahkemece 19/07/2023 tarihli ara karar ile, İİK madde 72/3'e tedbir kararı verilmiş ise de, davacının talebinin menfi tespit kapsamında olmadığı, davanın çek istirdat davası olduğu anlaşılmakla, talep ile tedbirin birbiri ile örtüşmediği, davacı şirkete ait herhangi bir imza ya da cironun olmadığı ve davacı hakkında başlatılan icra takibi olmadığından mahkemenin 13.04.2023 tarihli tedbir ara kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı tarafın haksız kazanç elde etmeyi meslek haline getirdiğini, kargoda kıymetli evrak hırsızlığı ile ilgili yargılamaların devam ettiğini, mahkemece davalının taraf olduğu ceza yargılamaları sorgulandığında bu dosyaların celbine karar verilmesi halinde bu iddiaların sübut bulacağını, aynı şekilde ... Oto'nun sonrasındaki cirantaların da bu kötü niyetli organizasyonun içinde olduğunu, 24.01.2023 sabahı internet'te yayınlanan milliyet haberde; "3 milyonluk kargo! 2 gün boyunca takip ettiler" haberine rastlanmıştır. Haber içeriği; "..." ve "..." haberine yer verildiğini, ayrıca "...' in 13 ayrı suç kaydı olduğu" belirtildiğini, davalının kötüniyetli olduğunu, dosya kapsamında yer alan deliller müvekkil şirketin davaya konu çekte hak sahibi olduğunu ispatladığını belirterek, verilen ara kararın istinaf başvurularının doğrultusunda kaldırılarak, dosyaya depo ettikleri teminat karşılığında İstanbul ...

İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde yeniden ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Eldeki dava TTK'nın 792. maddesine dayalı çek istirdadına ilişkin olup, davacı yetkili hamili olduğu çekin davalıdan istirdadını ve çalınan çek icra takibine konu edildiğinden icra dosyasına yatırılacak bedelin alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece bu istem İİK 72. madde kapsamında değerlendirilerek icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi yolunda ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Davacı ciro zincirinde görünmediğinden davalı-alacaklıya yönelttiği talep istirdat istemidir. İstirdat son hamile yöneltilir. Son hamilin de davalı olduğu anlaşılmaktadır. İstirdat davasında ise menfi tespit davalarından farklı olarak davacı kıymetli evrak üzerinde hak iddia etmektedir.

İcra takibinin konusu alacak üzerinde aslında gerçek hamil olduğunu iddia eden kişi lehine çek borçlusunun veya keşidecinin, yatırdığı bedelin alacaklıya ödenmemesine ilişkin bir ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkündür. İstirdat davacısının; kendisi dışında borca itirazı olmayan keşidecinin yatırdığı bedelin de aslında kendisinin hak sahibi olduğu bedelin dosyanın davalısı olan hamil-alacaklıya ödenmemesini talep etme hakkı bulunmaktadır. İstirdat davasında bu şekilde bir ihtiyati tedbir kararı verilmesini yasaklayan yasal düzenleme bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesince istirdat davasında talep olunan ihtiyati tedbir kararının İİK 72. maddenin somut davada uygulanamayacağı gerekçesiyle itiraz kabul edilmiş ise de davacı tarafça yapılan suç duyuruları sonucunda soruşturmanın devam ettiği, senedin davacının rızası dışında elinden çıktığına yönelik kuvvetli emareler bulunduğu anlaşılmakla yaklaşık ispatın sağlandığı kabul edilerek ihtiyati tedbir isteminin HMK'nın 389 vd.

maddeleri uyarınca icra veznesine yatırılan paranın alacaklı davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesi gerekirken İİK 72/3 maddesi uyarınca karar verilmesi maddi hata olarak kabul edilerek somut duruma uygun olan ihtiyati tedbir kararına itirazın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının itiraz ile kaldırılmasına karar verilmesi yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle itirazın reddine karar verilmek gerekirken itirazın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile itirazın kabulüne ilişkin ara kararın kaldırılarak, yeniden ara karar verilerek ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/247 Esas ve 19/07/2023 tarihli ara kararın HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazının reddine" Yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/11/2023