Zayi çeki kaybeden bankaya karşı erken açılan tazminat davası

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1415

KARAR NO 2023/1765

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/04/2021

NUMARASI 2019/1308 Esas - 2021/304 Karar

DAVA

Tazminat (Zayi olan çek nedeniyle)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/11/2023

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, hamili bulunduğu 23.08.2019 tarihli 37.00-TL'lik çeki davalı bankanın Ankara 2. Siteler şubesine 19.08.2019 tarihinde teslim ettiğini, bankanın tahsil için verdiği çeki kaybettiğini, banka tarafından Ankara 10. ATM'nin 2019/617 Esas sayılı dosya da zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, iptal kararı ile çekin fonksiyonunun kalmayacağını, keşideciye başvurma olanağının olmadığını, güven kurumu olan bankanın çeki kaybetmesi nedeniyle uğrayacağı zararı tazmin yükümlülüğünün bulunduğunu ileri sürerek çek bedeli olan 37.000-TL'nin 23.09.2019 keşide tarihinden avans faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, çekin bankada kaybolduğunu, çek iptali davası açtıklarını halen derdest olduğunu, davacının öncelikle keşideci borçlu aleyhine tüm kanun yollarını tüketmiş ve aciz vesikası alması gerektiğini, bu durumda dahi bankanın kusuru ve davacının gerçek borçludan tahsil etmek için gösterdiği çabanın yargılama konusu olduğunu, davacının çek borçlusuna başvurusu olmadığından henüz zararının doğmadığını, çek iptali kararı ile borcunu ödemesini talep edebileceğini, dava şartlarının henüz gerçekleşmediğini, asıl çek borçlusuna davanın ihbarı talebiyle davanın reddini istemiştir.

İHBAR OLUNAN

... Ltd. Şti. Vekili, davacı hamilin kendilerine ödeme için başvuruda bulunduğunu, çek aslı veya çek iptal kararı getirilmesi halinde ödeme yapacaklarının bildirildiğini, henüz ödeme sorumluluğunun doğmadığını ihbarı kabul etmediklerini bildirmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, vekil konumunda bulunan bankanın sorumluluğu için hamilin zayi nedeni ile alacağını ispatlayamaması veya borçluların çekin keşide tarihi ile icra takip tarihi arasında malları elinden çıkartması nedeniyle alacağın tahsil edilememesinin gerektiğini, davacının çek borçlularına başvuruda bulunmadan ve tüm kanun yollarını tüketmeden dava açtığını ve bu yola başvurduğuna ilişkin delil ibraz etmediğini bildirerek davanın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, bankaya ciro edilen çekte "bedeli tahsil içindir", "vekaleten" veya sadece vekil etmeyi ifade eden bir kayıt bulunmadığını, banka ile vekil hamil ilişkisinin olmadığını, çekin bankaya tahsil cirosu ile verildiğini, zayi nedeni ile çek iptali davası açma hak ve yetkisinin hamilde olduğunu, bu nedenle bankanın açtığı davanın kabul edildiğini, bankanın çek iptali kararı ile çek bedelini çekin keşidecisinden alabileceğini, bankanın davacı zararını ödedikten sonra çek keşidecisine başvurması gerektiğini, aksi taktirde çek iptali kararının yeni verilmesi nedeniyle keşideciye başvuruda bulunmak için kendilerine süre verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulünü, dava açılmasına davacı sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı banka tarafından kaybedilen çek bedelinin tahsili talebine ilişkindir. Dava konusu 23.08.2019 tarihli çekin keşidecisinin ... Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği, davacının son cironta olup davalı bankaya tahsil için verdiği, çekin kaybolduğu, davalı banka tarafından Ankara 10. ATM nin 2019/617 sayılı dosyasında açılan davada çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği, kararın 23.12.2010 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. ... Siteler Şubesi 18.02.2020 tarihli yazı cevabında çekin İstanbul takas merkezine gönderildiği, 23.08.2019 tarihinde karşılıksızdır işlemi gördüğü şubeye geldiği ancak sonrasında kaybolduğu bildirilmiştir.Çek bedelinin davalı bankadan tahsiline karar verilebilmesi için;

senedin davacıya ciro yolu ile geçtiği gözetilerek öncelikle ciro eden çek borçlusu yönünden temel ilişkiye dayanarak yasal yollara başvuruda bulunup alacağını tahsil edememiş olması veya iptal kararına dayalı olarak çek keşidecisine başvurması gerekmektedir. Davacının borçlular aleyhine yasal yollara başvuruda bulunup alacağını alamadığı ve buna ilişkin tüm hukuki yolları tükettiği, dava dışı borçluların bu kayıptan yararlanarak davacı alacaklının alacağına kavuşmasına engelleyici davranış ve tasarruflarının bulunduğuna ilişkin bir iddia ve ispat olmadığından, davacının davalı banka hakkındaki davasını erken açmış olması nedeniyle davanın reddine ilişkin mahkeme kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Esasen davacının, açılan çek iptali davası olduğunu bilerek sonucunu beklemeden dava açtığı, çek iptali kararı öncesinde ihbar olunan keşideciye yapılan başvurusunun reddedildiği, ancak zayi kararı getirilmesi halinde ödeme yapacaklarının bildirildiği, zayi kararına dayalı işlem yapılmadan açılan davanın zarar doğmadan açıldığı,çekin banka bildirimine göre takas sistemine verilip karşılıksızdır şerhi verildiğinin bildirilmesi karşısında davacının çek borçlularına başvurmaksızın bankaya karşı dava açmış olması ve henüz zararının doğduğunun ispatlanamamış olması nedeniyle istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 157,97-TL harcın mahsubu ile kalan 111,88‬-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/11/2023