Çek
TTK 780-823 · 5941 sK (kavram: çek) · 702 karar (agac.json bildirimi: 687)
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 72Görev ve yetki 53Hak düşürücü süre 33İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 29Zamanaşımı 8
-
Çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir talebinde yaklaşık ispat
2021/1833 E. 2021/1524 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Menfi tespit davasına konu olacak bir çekin, malın karşılığı olarak teslim edildiği ve teslim edilen çek ile mal teslimi arasında bağlantı kurulduğuna ilişkin somut delillerin (teklif formu, çek teslim tarihi, ödeme planı) dosyaya sunulması halinde, çekin salt ödeme vasıtası olması gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi doğru değildir; bu deliller HMK 390/3 uyarınca aranan yaklaşık ispat koşulunu karşılıyorsa, çekin ödenmesinin ve icra takibine konu edilmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmelidir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıçekicra takibinin durdurulması
-
Çek karnesi garanti bedelinden kefillerin sorumluluğu
2019/1209 E. 2021/1481 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesi ve kefalet sözleşmesinde müteselsil kefillerin, asıl borçlunun kullandığı krediler yanında çek karnesi verilmesine bağlı gayrinakdi kredilerden (çek garanti bedeli) de açıkça sorumlu olacakları kararlaştırılmışsa, kefillerin bu gayrinakdi alacaktan da sorumlu tutulması gerekir; 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi gereği bankanın ödediği çek karşılık tutarının borçlu/kefillerden talep edilebilmesi için sözleşmede bu yükümlülüğün açıkça üstlenildiğine dair hüküm bulunması şarttır. Gayrinakdi alacağın nakde dönüşen kısmı için faiz…
müteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesiçek garanti bedeligayrinakdi krediitirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Çekle İlgili İhtiyati Tedbirin 3. Kişilere Teşmil Edilemeyeceği
2021/1729 E. 2021/1503 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Çek nedeniyle açılacak menfi tespit davasında verilecek ihtiyati tedbir kararı (çekin ödenmesinin önlenmesi), kanunda açıkça yazılı olmasa da çekin niteliği gereği İİK 72/2 maddesi kapsamında değerlendirilir; ayrıca menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları belirlenirken İİK 72. madde yanında HMK'nın genel ihtiyati tedbir hükümleri de gözetilmelidir. Ancak bu şekilde verilecek ihtiyati tedbir kararı, davanın tarafı olmayan 3. kişiler hakkında hüküm ifade etmez; davanın tarafı olmayan kişi hakkında hüküm kurulamayacağı ilkesi gereği tedbir…
İhtiyati tedbirMenfi tespit davasıÇek ödeme yasağıİİK 72/2TeminatDavanın tarafı olma
-
Lehdarın düzenleyene geriye cirosunda müteselsil sorumluluk zinciri
2021/1356 E. 2021/1479 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çekin lehdarı, çeki borcuna mahsuben aldığı düzenleyene geri ciro ettiğinde, düzenleyenin çekteki konumu keşide etmeden önceki hâline döner; TTK 788/3 ve 808. maddelerinde bu hususta hamilin başvuru hakkının kime karşı kullanılacağına ilişkin açıklık bulunmaması, alacaklı-borçlu sıfatlarının birleşmesiyle borcun sona ereceğine ilişkin genel kurala (TBK 135) kıymetli evrak bakımından istisna getirildiği sonucunu doğurmaz. Aksine bir hüküm yoksa, lehdarın düzenleyene cirosu onun kambiyo borcunu sona erdirir ve lehdar, çekin düzenleyen tarafından…
geriye ciroalacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesimüteselsil sorumlulukmenfi tespitkambiyo ilişkisikötüniyet tazminatı
-
Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir için yaklaşık ispat şartı sağlanmalıdır
2021/1487 E. 2021/1369 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Menfi tespit davasında, çek bedelinin sözleşme dışı bir amaçla (örn. avans) verildiği iddiasına dayalı ihtiyati tedbir talebinde, bu iddiayı doğrulayan belge sunulmamışsa ve karşı taraf çekin bir mal/hizmet ilişkisi kapsamında ödeme aracı olarak verildiğini gösteren fatura, irsaliye, cari hesap mutabakatı gibi belgeler ibraz etmişse, HMK 390/3 uyarınca aranan yaklaşık ispat şartı davacı yönünden sağlanmamış olur ve ihtiyati tedbir kararı itiraz üzerine kaldırılır.
ihtiyati tedbirmenfi tespit davasıyaklaşık ispatihtiyati tedbire itirazçekin ibrazında ödenmemesi
-
Çekle ödeme iddiasında imza incelemesi yapılmadan hüküm kurulamaz
2021/1244 E. 2021/1270 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kambiyo senedinin illetten mücerret olması, senedin dava konusu borca karşılık verilip verilmediğinin araştırılmasına engel değildir; çekin davacıya teslim edildiğinin ispatı halinde, bu senedin başka bir hukuki ilişki nedeniyle alınıp alınmadığının taraf delilleri ve ticari defter kayıtları incelenerek değerlendirilmesi ve öncelikle çek ile tahsilat makbuzu üzerindeki imzaların ilgili tarafa ait olup olmadığının araştırılması gerekir; bu araştırma yapılmadan salt illetten mücerretlik gerekçesiyle ödeme iddiasının reddedilmesi hatalıdır.
itirazın iptalikambiyo senedinin illetten mücerretliğiödeme iddiasının ispatıimza incelemesiticari defter kayıtları
-
Müteselsil kefilin çek garanti tutarından sorumluluğu sözleşme hükmüne bağlı
2021/952 E. 2021/1250 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kredi sözleşmesini imzalayan müteselsil kefilin, çek karnesi verilmesinden kaynaklanan ve bankanın ödemek zorunda kalacağı asgari sorumluluk (garanti) tutarına ilişkin gayrinakit alacaktan sorumlu tutulabilmesi için kredi sözleşmesinde bu yönde açık bir hükme yer verilmiş olması gerekir; sözleşme ve/veya kefalete ilişkin ek protokollerde kefillerin mevzuattan kaynaklanan çek garanti tutarlarından müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olduklarına dair açık düzenleme mevcutsa, kefiller iade edilmeyen çek yaprakları nedeniyle oluşan gayrinakit alacaktan da…
müteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesigayrinakdi krediçek garanti/sorumluluk tutarıbelirlilik ilkesidönülemez gayrinakdi kredi sözleşmesi
-
Çekte imza uyumsuzluğu nedeniyle bankanın zorunlu karşılık ödeme yükümlülüğünün doğmaması
2021/1229 E. 2021/1215 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Çekin ibrazında keşideci imzasının banka nezdindeki imza örnekleriyle uyumsuz olduğunun belirlenmesi halinde, TTK 812(1) uyarınca sahte/tahrif edilmiş çeki ödemekten doğan zarar muhataba (bankaya) ait olacağından, banka bu imza uyumsuzluğunu inceleme yükümlülüğü çerçevesinde çek kanuni karşılık tutarını ödemekten kaçınabilir ve bu tutarın ödenmesinden sorumlu tutulamaz. İmza incelemesinde Adli Tıp Kurumu, grafolog bilirkişi incelemesine üst mercii niteliğinde olmadığından, yöntemince yapılan bilirkişi incelemesiyle yetinilmesi hukuka aykırılık…
itirazın iptaliçek kanuni karşılık tutarızorunlu karşılıkimza incelemesisahte imzaTTK 812
-
Çek karşılıksızlık bedelinin kefilden istenebilmesi için sözleşmede açık hüküm gerekir
2021/1213 E. 2021/1207 K. ·
İtirazın iptalidiğer
İstinaf başvurusuna konu edilen miktarın (reddedilen kısmın) HMK 341/2 ve Ek 1. madde kapsamındaki kesinlik sınırının altında kalması halinde, o davalı yönünden istinaf başvurusu usulden reddedilir. Ayrıca, muhatap bankanın çekin karşılıksız çıkması nedeniyle 5941 sayılı Çek Kanunu m.3 uyarınca doğan ödeme yükümlülüğünün, kredi sözleşmesindeki müteselsil kefilden talep edilebilmesi için genel kredi sözleşmesinde bu yükümlülüğün kefil tarafından açıkça üstlenildiğine ilişkin özel bir hüküm bulunması gerekir; genel nitelikte bir kefalet ibaresi bu amaçla…
itirazın iptalikesinlik sınırıistinafın usulden reddimüteselsil kefaletçek karşılıksızlık bedeligayrinakdi alacak
-
Zamanaşımına uğrayan çekte sebepsiz zenginleşme faizi dava tarihinden başlar
2021/1242 E. 2021/1214 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Zamanaşımına uğrayarak kambiyo senedi vasfını kaybeden ve yazılı delil başlangıcına dönüşen çek/senette, keşide (vade) tarihi TBK 117/2 kapsamında ihtarsız temerrüt hallerinden sayılmaz; sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacakta borçlunun temerrüde düşürüldüğüne dair (ihtar niteliğinde) bir delil yoksa, faiz keşide tarihinden değil dava tarihinden itibaren işletilir.
sebepsiz zenginleşmezamanaşımına uğrayan çekkambiyo senedi vasfının kaybıyazılı delil başlangıcıtemerrütihtar
-
Zamanaşımına uğrayan çekte sebepsiz zenginleşme faizi dava tarihinden başlar
2021/1232 E. 2021/1160 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Süresinde ibraz edilmediği için zamanaşımına uğrayan çek, kambiyo senedi vasfını kaybeder; bu nedenle çekteki keşide/vade tarihi artık bir vade tarihi olarak kabul edilemez ve bu tarihten itibaren faiz istenemez. Sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı alacakta, borçlunun dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair delil bulunmuyorsa, faiz dava tarihinden itibaren işletilir.
sebepsiz zenginleşmekambiyo senedi vasfının kaybızamanaşımıtemerrüt faiziibraz süresiçek
-
Çekin keşidecisi zayi nedeniyle çek iptali davası açamaz
2021/1206 E. 2021/1162 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı, TTK 651/2 uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çekin keşidecisi hamil olmadığından ve dava konusu çek henüz keşide edilmemiş boş yaprak niteliğinde ise, keşidecinin bu davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmaz; bu husus HMK 114/h uyarınca dava şartı olduğundan mahkemece kendiliğinden gözetilir.
zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptalihukuki yararaktif husumet ehliyetidava şartıhamilkeşideci
-
Fatura konusu malın teslimi ispatında defter kaydı ve yemin
2019/1031 E. 2021/1122 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davalarında, fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; ancak faturanın davalının ticari defterlerine kayıtlı olması, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmasa da malın teslim edildiğinin kabulü için yeterlidir. Davalının ödeme veya iade iddiaları, buna ilişkin ticari defter kaydının dayanağı olan belge (çek vb.) sunulmadan ve ilişkilendirme yapılmadan kanıtlanmış sayılmaz.
itirazın iptaliticari satımispat yüküticari defter kaydıyemin deliliicra inkar tazminatı
-
Süresinde ibraz edilmeyen çekte sebepsiz zenginleşme ve ispat yükü
2019/1046 E. 2021/1124 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Süresinde ibraz edilmeyen ve rehin/tahsil cirosuna ilişkin ibare taşımayan bir çekte, ciro temlik cirosu sayılır ve hamil kambiyo hukukundan doğan haklarını kaybeder. Bu durumda hamil ile keşideci arasında temel ilişki bulunmadığından hamil, TTK 732 (TTK 818 atfıyla) uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak keşideciden alacak talep edebilir; ancak ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden keşidecidedir. Keşideci, sunduğu delil ve ticari defter kayıtlarıyla çek nedeniyle zenginleşmediğini ispatlarsa dava reddedilir. Ayrıca yetkisizlik…
sebepsiz zenginleşmekambiyo senediçekin süresinde ibrazıtemlik cirosurehin cirosutahsil cirosu
-
Çalınan çekte ağır kusur: aynı ciro zincirinin tekrarı
2020/1236 E. 2021/1120 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 792 uyarınca elden çıkan bir çekte yeni hamil, ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır kusurlu bulunması halinde çeki geri vermekle yükümlüdür ve davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti yoktur; ancak aynı ciro zincirindeki şirketlerin başka pek çok istirdat davasında da davalı sıfatını taşıdığı ve davalının benzer nitelikte çok sayıda soruşturmaya muhatap olduğunun tespit edilmesi, bu durumun tesadüfle açıklanamayacağı gerekçesiyle davalının ağır kusurlu kabul edilmesini haklı kılabilir.
çek istirdadıTTK 792ağır kusurkötüniyetli iktisapçekin mücerretliğiciro silsilesi
-
Çekin avans olarak verildiğinin ispatlanamaması, faturanın BA formlarında çıkması
2019/985 E. 2021/1100 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çekin avans olarak verilip mal teslim edilmediği iddiasıyla açılan itirazın iptali davasında, çekin karşılığında mal teslimi yapıldığını savunan davalının bu iddiasını ispatlamak üzere sunduğu faturanın davacının resmi ticari defterlerinde (BA formlarında) kayıtlı çıkması halinde, faturayı teslim alıp süresinde itiraz etmeyen davacının malları da teslim aldığı kabul edilir; bu durumda çekin avans olarak verildiğini ispat yükü altındaki davacı bu ispatı gerçekleştiremediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekir. Ayrıca, bilirkişi incelemesi…
itirazın iptaliispat yüküticari defter delili (HMK 222)avanskötüniyet tazminatıBA formu
-
Yapılandırma taahhüdüne uyulmaması halinde borcun yeniden hesaplanması
2019/832 E. 2021/1070 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraflar arasında imzalanan yapılandırma/taahhüt protokolünde, protokolün borcun yenilendiği anlamına gelmediği ve taahhüde uyulmaması halinde taksitlendirilen borçların başlangıçtan itibaren muacceliyet kazanacağı hüküm altına alınmışsa, borçlu tarafından taahhüde uyulmaması halinde protokol geçersiz hale gelir ve borç hiç yapılandırılmamış kabul edilerek hesaplama yapılması gerekir; hükümsüz kalan yapılandırma tutarı esas alınarak yapılan hesaplama sonucuna göre karar verilmesi hatalıdır. Ayrıca, akıbeti tartışmalı çeklerin (iade belgesi bulunmayan…
menfi tespityapılandırma protokolütaahhüde aykırılıkmuacceliyetipoteğin paraya çevrilmesieksik inceleme
-
Çekte kaşe tahrifatı iddiası - eksik inceleme nedeniyle kaldırma
2019/944 E. 2021/991 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Çekin kötü niyetli iktisabı veya iktisapta ağır kusur bulunup bulunmadığının değerlendirilebilmesi için, çek üzerinde tahrifat (kaşenin silinmesi vb.) iddiası varsa, mahkemece çek asılları getirtilerek bu iddia somut olarak incelenmeden ve tahrifat bulunup bulunmadığı tespit edilmeden karar verilemez; bu inceleme yapılmadan verilen karar eksik incelemeye dayandığından hukuka uygun değildir.
ciro kopukluğuyasal hamilkötü niyetli iktisapağır kusurçekte tahrifatistirdat davası
-
Çek istirdatı davasında pasif husumet ve faktoring şirketinin ağır kusuru
2019/840 E. 2021/961 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 792 uyarınca çek istirdatı davasında husumet, çekin son hamiline yöneltilmelidir; son hamil sıfatı taşımayan diğer çek borçluları/cirantalar aleyhine açılan dava pasif husumet yokluğundan reddedilir. Davacı, çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat etmekle yükümlüdür. Faktoring şirketleri, 6361 sayılı Kanun'un 9/2. maddesi ve ilgili Yönetmelik uyarınca ancak gerçek mal/hizmet satışına dayalı ve fatura ile tevsik edilen alacakları devralabilir;…
çek istirdadıpasif husumetkötüniyetle iktisapağır kusurfaktoring sözleşmesialacağın temliki
-
Çek istirdadı davasında yetkili mahkeme genel yetki kuralına göre belirlenir
2021/1019 E. 2021/1000 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çekin rızası dışında elinden çıkan hamilinin açacağı istirdat davasında TTK 792 vd. maddeleri özel düzenleme niteliğinde olduğundan, genel hüküm niteliğindeki haksız fiil yetki kuralları (HMK 16) uygulanmaz. TTK'da bu davalara ilişkin özel bir yetki düzenlemesi de bulunmadığından yetkili mahkeme HMK 6. madde uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
çek istirdadıyetki itirazıgenel yetkili mahkemehaksız fiil yetki kuralıözel hüküm-genel hüküm ilişkisi
-
Karşılıksız çekte bankanın yasal sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğü
2021/598 E. 2021/982 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Muhatap banka, süresinde ibraz edilen ve karşılıksız çıkan çeke ilişkin yasal sorumluluk tutarını ödemekle yükümlüdür; çekteki keşideci imzasının banka kayıtlarıyla uyuşmadığı iddiası, keşidecinin imzayı kabul etmesi ve bilirkişi incelemesiyle imzanın aidiyetinin tespit edilmesi hâlinde bankayı ödeme yükümlülüğünden kurtarmaz.
karşılıksız çekyasal sorumluluk tutarıimza inceleme yükümlülüğüitirazın iptaliicra inkar tazminatıbilirkişi incelemesi
-
Çek istirdadında yetkili hamillik ve kötüniyet/ağır kusur ispatı
2019/835 E. 2021/938 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 792 uyarınca açılan çek istirdadı davasında davacı; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini kanıtlamak zorundadır. Çek üzerinde davacının ciro veya imzası bulunmuyorsa ve davalı çeki ticari ilişki, fatura ve tahsilat kayıtlarıyla usulüne uygun olarak iktisap ettiğini gösteriyorsa, davacı yetkili hamillik ve davalının kötüniyet/ağır kusurunu ispat edemediğinden istirdat talebi reddedilir.
çek istirdadıyetkili hamillikkötüniyetağır kusurmücerretlikciro silsilesi
-
Çek bedelinin bankadan tahsili davasında erken açılan dava
2019/986 E. 2021/893 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ödeme yasağına aykırı olarak çeki ibraz eden hamile ödeme yapan bankaya karşı, çeki elinde tutan hamil dışındaki kişi (davacı) tarafından doğrudan tazminat/alacak davası açılabilmesi için, önce çeki ibraz eden hamile karşı istirdat davası açılması ve bu davadan sonuç alınamaması gerekir; bu şart yerine getirilmeden bankaya karşı açılan dava erken açılmış olur ve reddedilir.
çeködeme yasağızayi nedeniyle çek iptaliistirdat davasıerken açılan davahusumet
-
Çekin çalınmasında hamilin kötüniyeti ispatlanamazsa istirdat reddi
2019/943 E. 2021/896 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmışsa, çeki elinde bulunduran yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde çeki geri vermekle yükümlüdür (TTK 792); bu hususların ispat yükü davacı hamile aittir ve hamilin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti yoktur. Ayrıca imzaların istiklali ilkesi gereğince (TTK 677), çek üzerindeki cirolardan birinin sahte olduğunun tespiti, ciro silsilesini kesmez ve hamile karşı ileri sürülemez; müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla hak sahipliği anlaşıldığı…
çek istirdadıimzaların istiklali ilkesiyetkili hamilkötüniyetli iktisapağır kusurciro silsilesi
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2021/1048 E. 2021/930 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; keşideci veya onun mirasçıları bu davayı açma hakkına sahip değildir. Keşide edilmemiş, kambiyo vasfını haiz olmayan çek yapraklarının hesap sahibinin mirasçıları tarafından iptali talep edilemez; bu durumda hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın reddi gerekir.
zayi nedeniyle çek iptalihamilkeşideciaktif husumet ehliyetihukuki yarardava şartı
-
Mal teslim edilmediği iddiasıyla çeklerin ödenmesinin tedbiren durdurulması talebi
2021/962 E. 2021/899 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davası açılmadan önce, çek bedelinin mal teslim edilmediği için bedelsiz kaldığı iddiasıyla çeklerin ödenmesinin ihtiyati tedbirle durdurulması istenirse, HMK 390/3 uyarınca talep edenin davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. Çekin ödeme vasıtası olduğu ve alım-satımda peşin satımın asıl olduğu karinesi karşısında, mal teslimi ile avans/çek ilişkisinin miktar ve kapsamının belirlenmesi yargılamayı gerektiriyorsa, yaklaşık ispat koşulu karşılanmamış sayılır ve tedbir talebi reddedilir.
ihtiyati tedbirmenfi tespityaklaşık ispatçekin ödeme vasıtası olması karinesipeşin satış karinesicari hesap ilişkisi
-
Rıza dışı elden çıkan çekte iyiniyetli hamilin sorumsuzluğu
2019/732 E. 2021/859 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çek rıza dışı hamilin elinden çıkmışsa, çeki eline geçiren yeni hamil, ancak çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğinin ispatı halinde çek bedelini iade ile yükümlüdür; ciro silsilesinde şekli bir kopukluk bulunmaması ve iktisap anında hamilin kötüniyetine veya sebepsiz zenginleşmesine ilişkin delil sunulmaması halinde istirdat talebi reddedilir. Ayrıca davaya cevap vermeyen ve vekille temsil edilmeyen davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi usule aykırıdır ve bu husustaki istinaf sebebi üzerine ilk derece kararı bu yönüyle…
istirdatçekte ciro silsilesiiyiniyetli hamilkötüniyet/ağır kusursebepsiz zenginleşmevekalet ücreti
-
Zayi nedeniyle çek iptalinde ispat ölçüsü: olumlu kanaat yeterlidir
2021/926 E. 2021/831 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Hasımsız açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayan zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davalarında, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek ölçüde delil sunması yeterlidir; davacı daha fazlasını ispata zorlanamaz. Çeklerin aynı tarihte, aynı davacı adına ve aynı tutarda keşide edilmiş olması, tek başına delillerin yetersiz olduğu ya da çeklerin kambiyo senedi vasfını taşımadığı sonucunu doğurmaz; bu türden tereddütler, ilan sonrası ortaya çıkabilecek hak sahiplerinin açacağı istirdat veya iptal kararının iptali davalarında çözülecektir.
zayi nedeniyle kıymetli evrak iptaliçek iptalihasımsız davaispat yüküilanistirdat davası
-
Kredi sözleşmesine dayanak çekte asıl alacak araştırılmadan verilen karar kaldırıldı
2019/671 E. 2021/784 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir çekin kredi sözleşmesi kapsamında teminat veya ödeme amacıyla bankaya verildiği ileri sürülüyorsa, bu çekin dayanağı olan kredi sözleşmesinden kaynaklanan asıl alacağın (çek bedeli kadar) mevcut olup olmadığının bilirkişi incelemesiyle araştırılması gerekir; bu araştırma yapılmadan verilen karar eksik incelemeye dayanır ve kaldırılır.
itirazın iptaligenel haciz yolukredi sözleşmesiteminat çekibilirkişi incelemesieksik inceleme
-
Çalınan çekte ciro silsilesindeki unvan uyumsuzluğu ve iktisapta ağır kusur
2019/860 E. 2021/769 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 792. madde uyarınca rıza dışı elden çıkan çekin istirdadı davasında, davacının çekin yetkili hamili olduğunu ispatlamasının yanında, çeki elinde bulunduran hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğunun ispatı gerekir; ispat yükü istirdat talep eden davacıya aittir. Çek üzerindeki ciro zincirinde lehtarın ticaret unvanından farklı bir unvanın kullanılması, çeki iktisap eden hamilin gerekli araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğinin ve dolayısıyla iktisapta ağır kusurlu olduğunun kabulü için yeterlidir.
menfi tespitçekin istirdadıTTK 792ciro silsilesiağır kusurkötü niyet