6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Karşılıksız çekte bankanın yasal sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğü

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/598 E. 2021/982 K. · · İlk derece: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Muhatap banka, süresinde ibraz edilen ve karşılıksız çıkan çeke ilişkin yasal sorumluluk tutarını ödemekle yükümlüdür; çekteki keşideci imzasının banka kayıtlarıyla uyuşmadığı iddiası, keşidecinin imzayı kabul etmesi ve bilirkişi incelemesiyle imzanın aidiyetinin tespit edilmesi hâlinde bankayı ödeme yükümlülüğünden kurtarmaz.

Ele alınan sorunlar

Bankanın karşılıksız çek yasal sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğü → ret

İddia: Davalı banka, çeklerdeki keşideci imzasının kendi kayıtlarındaki imza ile uyuşmaması nedeniyle imza inceleme yükümlülüğünü yerine getirdiğini, bu nedenle ödeme yapmadığını ve faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması hâlinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmakla, kısmen bulunması durumunda kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür. Banka, ödeme için ibraz edilen çekin geçerliliği bakımından çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. Somut olayda yargılama sırasında beyanı alınan keşideci çeklerdeki imzanın kendisine ait olduğunu kabul etmiş, ilk derece mahkemesince yaptırılan imza incelemesi sonucunda da tüm çeklerdeki keşideci imzalarının çek hesabı sahibi keşideciye ait olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda davalı bankanın çek yasal sorumluluk tutarlarını ibraz edene ödemesi gerektiğinden, davanın kısmen kabulü ile kanuni sorumluluk tutarlarının davacıya ödenmesine ve ibraz tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Gerekçe kaynağı: özgün

İmza incelemesine ilişkin bilirkişi raporunun hükme elverişliliği → ret

İddia: Davalı vekili, imza incelemesine ilişkin bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini ve rapora itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Mahkemece benimsenen imza incelemesine ilişkin bilirkişi raporu tutarlı olduğu gibi, imzanın aidiyeti de tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmiştir. Kaldı ki keşideci de çeklerdeki imzanın kendisine ait olduğunu kabul etmiştir. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Muhatap bankanın karşılıksız çekten kaynaklanan yasal sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünün, keşideci imzasının banka kayıtlarıyla farklılık gösterdiği iddiasıyla ve buna dayalı bilirkişi raporu itirazıyla ortadan kaldırılamayacağı yönünden bölgesel ikna edici emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
karşılıksız çek yasal sorumluluk tutarı imza inceleme yükümlülüğü itirazın iptali icra inkar tazminatı bilirkişi incelemesi

Atıf yapılan mevzuat: 5941 sayılı Çek Kanunu — 5941 sayılı Çek Kanunu 3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/598

KARAR NO 2021/982

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 28/11/2019

NUMARASI 2018/79 Esas-2019/1133 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/06/2021

Davanın kısmen kabulüne dair kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin keşidecisi ... olan davalı banka tarafından verilmiş çekleri ibraz ettiğinde çeklerinin karşılıksız olduğunun ortaya çıktığını, davalı bankanın ödemekle yükümlü olduğu miktarın 7.765,50- TL olduğunu, çek bedelleri ödenmediğinden davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının itirazı haksız olup çeklerdeki imzanın keşideciye ait olduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine asgari %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin ibraz edilen çekleri inceleme yükümlülüğü olduğunu, çeklerin incelenmesinde keşideci imzalarının çek hesabı sahibi keşideci imzası ile uyuşmaması nedeniyle işlem yapılmayarak yasal yükümlülük tutarının davacıya ödenmediğini belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının davalı banka şubesine ait keşidecisi ... olan ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin yasal hamili olduğu, çeklerin bankaya ibrazında çeklerin karşılıksız olduğunun belirlendiği, davalı bankanın çeklerin karşılıksız çıkması üzerine ödemesi gereken yasal sorumluluk miktarlarını, çeklerdeki keşideci imzalarının kendi kayıtları ile uyumlu olmadığı gerekçesiyle ödemediği, bunun üzerine davacı tarafından icra takibi başlatıldığı, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde keşideci imzalarının yapılan imza incelemesinde de belirlendiği üzere keşideci ...'a ait olduğu, davalı bankanın karşılıksız çıkan çeklere ilişkin yasal sorumluluk miktarlarını ödemesi gerektiği ve davalının itirazında haksız olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; dava konusu çeklerdeki keşideci imzasının müvekkili banka kayıtlarındaki keşideci imzası ile uyuşmaması nedeniyle nedeniyle davacıya ödeme yapılmadığını, bu nedenle imza inceleme yükümlülüğü yerine getirilmekteyken bu durum göz ardı edilerek çek bedellerine faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, imza incelemesine ilişkin bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, bu nedenle Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerekirken rapora itirazlarının dikkate alınmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, karşılıksız çek zorunlu karşılık tutarlarına dayalı takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca; muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması hâlinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmak, çekin karşılığının kısmen bulunması durumunda ise, kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür. Öte yandan muhatap banka, ödeme için kendisine ibraz edilen çekin geçerliliği bakımından çekteki imzanın keşideciye ait olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. Somut olayda; davacı tarafından, davalı banka şubesine ait ve keşidecisi ... olan takip ve dava konusu altı adet çekin ibrazında, çeklerin karşılıksız olduğunun tespit edildiği, davalı bankanın, çeklerdeki keşideci imzalarının kendi kayıtları ile uyumlu olmadığı gerekçesiyle, çeklerin karşılıksız çıkması üzerine ödemesi gereken yasal sorumluluk miktarlarını davacıya ödemediği anlaşılmaktadır.

Yargılama sırasında beyanı alınan keşideci, çeklerdeki imzanın kendisine ait olduğunu kabul etmiştir. İlk derece mahkemesince yaptırılan imza incelemesi sonucunda da tüm çeklerdeki keşideci imzalarının çek hesabı sahibi keşideci ...'un eli ürünü olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda davalı bankanın çek yasal sorumluluk tutarlarını ibraz eden davacıya ödemesi gerektiğinden, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulü ile kanuni sorumluluk tutarlarının davacı ibraz edene ödenmesine karar verilmesinde ve ibraz tarihlerinden itibaren faize hükmedilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davalı vekili yetersiz bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı ileri sürmüşse de, mahkemece benimsenen imza incelemesine ilişkin bilirkişi raporu tutarlı olduğu gibi, imzanın aidiyeti de tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmiştir.

Kaldı ki keşideci de çeklerdeki imzanın kendisine ait olduğunu kabul etmiştir. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 507,98-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 126,99‬-TL harcın mahsubu ile bakiye 380,99‬-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.24/06/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/144615 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.