Çek karşılıksızlık bedelinin kefilden istenebilmesi için sözleşmede açık hüküm gerekir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1213 E. 2021/1207 K. · · İlk derece: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalidiğerKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Kredi Sözleşmesi ve Kefalet ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Banka / kredi / finans
Gerekçe özeti
İstinaf başvurusuna konu edilen miktarın (reddedilen kısmın) HMK 341/2 ve Ek 1. madde kapsamındaki kesinlik sınırının altında kalması halinde, o davalı yönünden istinaf başvurusu usulden reddedilir. Ayrıca, muhatap bankanın çekin karşılıksız çıkması nedeniyle 5941 sayılı Çek Kanunu m.3 uyarınca doğan ödeme yükümlülüğünün, kredi sözleşmesindeki müteselsil kefilden talep edilebilmesi için genel kredi sözleşmesinde bu yükümlülüğün kefil tarafından açıkça üstlenildiğine ilişkin özel bir hüküm bulunması gerekir; genel nitelikte bir kefalet ibaresi bu amaçla yeterli değildir.
Ele alınan sorunlar
Davalı şirket yönünden istinaf başvurusunun kesinlik sınırı nedeniyle usulden reddi → ret
Gerekçe: Davacı alacaklı toplam 312.140,38-TL nakit ve 22.640-TL gayrinakit alacak için ilamsız icra takibi başlatmış, ilk derece mahkemesi 310.949,32-TL nakit alacak için itirazın iptaline hükmetmiştir. Reddedilen nakit alacak miktarı 1.191,06-TL'dir. Gayrinakit alacağın 11.320-TL'lik kısmı nakde dönüştüğünden her iki davalı bakımından itirazın iptaline karar verilmiş, ispatlanamayan 2.030-TL'lik gayrinakit alacak bakımından asıl borçlu için istemin reddine karar verilmiştir. Reddedilen nakit alacak (1.191,06-TL) ile gayrinakit alacaktan reddedilen (2.030-TL) toplamı 3.191-TL'den ibarettir. HMK'nın 341/2 ve Ek 1. maddesine göre 1.1.2021 tarihinden itibaren miktar veya değeri 5.880-TL'yi geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda asıl borçlu şirket bakımından reddedilen miktara ilişkin hüküm kesin bulunduğundan bu davalı yönünden istinaf başvurusu usulden reddedilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Kefilden çek karşılıksızlık (gayrinakdi) bedelinin talep edilebilmesi için sözleşmede açık üstlenim hükmü gerekliliği → ret
İddia: Davacı vekili, borçlu kefilin imzaladığı sözleşmelerin kefalet bölümünde kefaletin kapsamının her türlü alacağı içerdiğinin açıkça belirtildiğini ileri sürerek, gayrinakdi alacağa ilişkin depo talebinin reddine dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığı olmaması halinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmak, kısmen bulunması durumunda kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür. Bu ödeme külfeti bankalara yükletildiğinden, bu yükümlülüğün borçlulardan talep edilebilmesi için sözleşmede borçlular tarafından üstlenildiğine ilişkin açık hüküm bulunması gereklidir. Davacı banka vekilinin, kefalet sözleşmesi kapsamında asıl borçlunun asaleten/kefaleten kullandığı ve kullanacağı tüm kredilere belirli limitle müteselsil kefil olunduğu iddiası ileri sürülmüş ise de, genel kredi sözleşmesinde çek kanuni karşılık tutarlarının üstlenildiğine ilişkin açık hüküm bulunmadığından, davalı müteselsil kefil hakkındaki gayrinakit alacağa ilişkin istemin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın ikinci sorunu, bankanın çekin karşılıksız çıkması nedeniyle 5941 sayılı Çek Kanunu m.3 uyarınca üstlendiği ödeme yükümlülüğünün müteselsil kefilden talep edilebilmesi için genel kredi sözleşmesinde açık bir üstlenim hükmü aranması gerektiğine ilişkin genel bir norm yorumu içermekte olup, benzer kefalet-çek karşılıksızlık uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ kesinlik sınırı↗ istinafın usulden reddi↗ müteselsil kefalet↗ çek karşılıksızlık bedeli↗ gayrinakdi alacak↗ genel kredi sözleşmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1213
KARAR NO 2021/1207
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 08/04/2021
NUMARASI 2019/355 Esas-2021/306 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/09/2021
Davanın kısmen kabulü-reddine dair kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili banka ile davalı borçlu ... Ltd. Şti. arasında imzalanan 20.03.2017 tarihli kredi ve aynı tarihli kredi kartı sözleşmesi ile 23.03.2018 tarihli kredi çerçeve sözleşmesine istinaden davalı şirkete kredi kullandırıldığını, ayrıca 20.03.2017 tarihinde kredi kartı tahsis edilerek kullandırıldığını, davalı borçlu ...'nin sözleşmeleri müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığını, davalı şirketin borcunu zamanında ödemediği için kredi hesabının kat edilerek, ödeme istenildiğini, müvekkili bankanın alacağının tahsili için öncelikle ihtiyati haciz kararı alındığını, temerrüt tarihinden sonraki işlemiş faizleri ile birlikte davalılar için 20.03.2019 tarihinde toplam 312.140,38-TL üzerinden İstanbul ...
İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalıların müvekkili bankaya borçlarının bulunmadığını ileri sürerek borca, işletilmiş faize ve diğer ferilerin itirazda bulunduklarını, takibin durduğunu belirterek davalıların itirazlarının iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalılar davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece,davalı şirketin asıl borçlu, davalı ...'nin ise müteselsil kefil olarak; icra takip tarihi itibariyle davacı bankaya 282.566,17-TL asıl alacak, 25.562,74- TL işlemiş faiz, 1.278,14-TL BSMV, 606,-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti ve 936,27-TL ihtiyati haciz harç ve masraflar olmak üzere toplam 310.949,32 TL borçlu olduğu, bu miktar için itirazın iptali gerektiği ve ayrıca nakde dönen çek teminat bedelleri olarak takip tarihinden sonra ödenen 11.320 -TL asıl alacak için itirazın iptali gerektiği, davalı şirket hakkındaki gayri nakdi alacağı yönelik talebin kabulü ile 9.290-TL'nin faiz getirmeyen hesaba depo edilmesi gerektiği, çek garanti bedellerinin kefilden depo edilmesinin istenebileceği konusunda genel kredi sözleşmesinde açık hüküm bulunmadığından davalı ...
hakkındaki gayrinakdi alacağa ilişkin depo talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davalıların; 282.566,17-TL asıl alacak, 25.562,74-TL işlemiş faiz, 1.278,14 TL BSMV, 606 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti ve 936,27- TL ihtiyati haciz harç ve masraflar olmak üzere toplam 310.949,32-TL alacak için yaptıkları itirazlarının iptaline, 282.566,17-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 57 oranında faiz ve % 5 BSMV işletilerek, takip tarihinden sonra davacı bankaca ödenen 11.320-TL asıl alacak için davalıların itirazının iptaline, her birinin ödeme tarihinden itibaren % 57 oranında faiz ve %5 BSMV uygulanmasına , davalı ... Ltd. Şti.
hakkındaki gayrinakdi alacağına yönelik davasının kabulü ile;
9. 290-TL nin davacı bankada açılacak faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine,fazla talebin reddine, davalı ... hakkındaki gayrinakdi alacağa(9.290-TL) yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; icra takibine konu asıl alacağın, bilirkişi tarafından hatalı ve eksik hesaplandığı, mahkemece bu hatalı miktarların hüküm altına alındığını, müvekkili bankanın davalı borçlu ... yönünden gayrinakdi alacağına ilişkin depo talebinin reddine ilişkin verdiği kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, borçlu ...'nin sözleşmelerin kefalet sözleşmesi başlıklı bölümünde kefaletin kapsamının yer almakta olup her türlü alacağı kapsadığının açık bir şekilde belirtildiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı alacaklı tarafından toplam 312.140,38-TL nakit ,22.640-TL gayrinakit alacak için ilamsız icra takibi başlatılmış,ilk derece mahkemesince 310.949,32-TL nakit alacak için itirazın iptaline hükmedilmiştir. Red edilen nakit alacak miktarı 1.191,06-TL dir.Gayrinakit alacak 22.640-TL den 11.320-TL tutar nakde dönüştüğünden her iki davalı bakımından itirazın iptaline karar verilmiş,davacı tarafça ispatlanamayan 2030-TL lik gayrinakit alacak bakımından asıl borçlu için istemin reddine 9.290-TL lik kısım içinde depo edilmesine karar verilmiştir.Red edilen nakit alacak 1.191,06-TL gayrinakit alacaktan ise 2.030-TL olup toplam red edilen kısım 3.191-TL den ibarettir. HMK'nun 341/2, HMK'nun Ek 1.
maddesine göre 1.1.2021 tarihinden itibaren miktar veya değeri 5.880-TL'yi geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda asıl borçlu şirket bakımından red edilen miktar a ilişkin hüküm kesin bulunmaktadır. 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca; muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığı olmaması hâlinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmak; kısmen bulunması durumunda ise, kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür.Bu ödeme külfeti bankalara yükletildiğinden, bu yükümlülüğün borçlulardan talep edilebilmesi için sözleşmede borçlular tarafından üstlenildiğine ilişkin açık hüküm bulunması gereklidir. Davacı banka vekili "kefalet sözleşmesinden kapsamında ...
ltd.şti,nin asaleten,kefaleten kullandığı ve kullanacağı tüm kredilere 500.000-TL limitle müteselsil kefil olduğunu " kabul ettiğini ileri sürmüş ise de genel kredi sözleşmesinde çek kanuni karşılık tutarlarının üstlenildiğine ilişkin açık hüküm bulunmadığından davalı müteselsil kefil hakkındaki gayrinakit alacağa ilişkin istemin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun , davalı ... Ltd Şti yönünden HMK.'nın 346/1 maddesi gereğince USULDEN REDDİNE; davalı ... yönünden HMK.'nın 353(1)-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)a gereği kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 01/09/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/136620 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi