Çek istirdadı davasında yetkili mahkeme genel yetki kuralına göre belirlenir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1019

KARAR NO 2021/1000

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 23/03/2021

NUMARASI 2020/970 Esas-2021/306 Karar

DAVA

İstirdat

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/06/2021

Yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine dair kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile ..., ... ve ... arasında tişört satın almak ve müvekkilinin t-shirtler karşılığında 100.000-TL ödeyeceği hususunda anlaştıklarını, aralarındaki sözlü anlaşmaya göre alınan t-shirtler karşılığında müvekkilinin 50.000-TL'yi nakit, 50.000-TL'yi ise ... A.Ş. Keresteciler Merter Şubesine ait, keşidecisi ..., 20.04.2020 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 50.000-TL bedelli çeki vermek suretiyle yapacağını, müvekkilinin dava konusu çeki kaybettiğini, ilgili çek bedelinin ödendiğine dair de ... Ve ... tarafından ve 2 tanık huzurunda ara sözleşme akdedildiğini, ilgili çekten dolayı keşideci müvekkilinin borcu kalmadığına dair sözleşme imzalandığını, müvekkilinin Bakırköy 3.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/487 Esas sayılı dosyası ile çekin kaybedildiğine ilişkin çek iptali davası açtığını, sonrasında ilgili çekin 3. şahıs davalı ...'in eline geçmiş ve müvekkili aleyhine Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, borca itiraz edildiğini belirterek davanın kabulü ile dava konusu ... A.Ş. Keresteciler Merter Şubesine ait, keşidecisi ..., 20.04.2020 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 50.000-TL bedelli çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine, çek bedeli tahsil edilmiş ise tahsil edilen bedelin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının sahte bir sözleşme düzenleyip kendisi ve sözde alacaklıları olduğunu beyan eden ..., ... ve ... isimli şahıslara imzalattığını, fakat davacı ...'in 26/03/2020 tarihinde Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/31131 soruşturma nolu dosyasında konu ile ilgili vermiş olduğu ifadesinde; "...a ait bir adet çekimi ve 850 TL paramı 25/03/2020 tarihinde Merter'de bulunan iş yerime yakın bir civarda düşürdüm. Çekin seri numarası ...'dır."dediğini, müvekkilinin, ... isimli şahıstan aralarındaki ticarete binaen ... seri numaralı, 50.000-TL bedelli çeki aldığını, müvekkilinin çeki aldıktan sonra 21.04.2020 tarihinde Diyarbakır Ofis ... şubesine ibraz ettiğini, davanın genel yetkili mahkeme olan müvekkilinin ikametgahı mahkemesinde yani Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemeleri'nde görülmesi gerektiğini, müvekkilinin iyi niyetli bir şekilde dava konusu çeki iktisap ettiğini, müvekkilinin çeki aldığı tarihte hırsızlık sonucunda tedavüle sokulmuş olsa bile bu durumu bilebilecek durumda olmadığını, iyi niyetli olan müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, söz konusu çekin karşılıksız çıkması üzerine icra takibi başlatıldığını,takip konusu borç tamamen ödenmedikçe istirdat davası açılamayacağını, borcun kısmen ödenmiş olması halinde yalnız ödenen kısma taalluk eden istirdat davası açılamayacağını belirterek öncelikle yetkisizlik kararı verilmesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 6102 sayılı TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından, HMK.’nın 6. maddesi "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir" gereğince davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinde görüleceğini, davalının yerleşim yerinin Diyarbakır ili olduğu ve süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu görülmekle davalının yetki itirazının kabulüne, davanın yetki nedeniyle usulden reddine, mahkememizin yetkisizliğine dosyanın Diyarbakır Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; dava konusu çekin Keresteciler/Merter Şubesi'ne ait ... çeki olduğunu, çekin iadesine ilişkin seçimlik hakkının çek şubesinin bulunduğu yer mahkemesi olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri'nden yana kullanıldığını, ayrıca HMK.'nın 16/1 maddesi incelendiğinde haksız fiilden doğan davalarda zararın meydana geldiği yer mahkemelerinin de seçimlik yetkili olduğunun düzenlendiğini, haksız fiilden zarar gören müvekkilinin adresinin Başakşehir/İstanbul olduğunu, yargı çevresi olarak Küçükçekmece Adliyesi'ne bağlı olduğunu, Küçükçekmece Adliyesi yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmadığından en yakın merkez yargı çevresi olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi'nin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; TTK nun 792.madde uyarınca açılmış, davacının rızası dışında elinden çıkan çeklerin istirdadı istemine ilişkindir. Davacı vekili ;davanın haksız fiil hükümlerine dayalı olduğunu ileri sürmekte ise de ;kaybolan çekin hamili tarafından başvurulacak yol TTK 'nun 792 vd.maddelerinde özel düzenlemelere konu edildiğinden genel hüküm niteliğindeki haksız fiil hükümlerinin ,bu bağlamda haksız fiile dayalı davalarda uygulanacak yetki kuralının somut olayda uygulanabilirliği bulunmamaktadır. 6102 sayılı TTK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktadır. Bu durumda açılan davanın H.M.K.'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanan açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

Davalı vekilince süresinde ve usulüne uygun biçimde yetki itirazında bulunulması nedeniyle, davalının yerleşim yerinin Diyarbakır olduğu belirlenmiş, buna göre yetkili mahkemenin Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemeleri bulunduğu anlaşılmakla davacı vekilinin yetki itirazının kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Yazılı sebeblerle istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.24/06/2021