Çekte imza uyumsuzluğu nedeniyle bankanın zorunlu karşılık ödeme yükümlülüğünün doğmaması

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1229

KARAR NO 2021/1215

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/03/2021

NUMARASI 2019/468 Esas-2021/172 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/09/2021

Davanın reddine dair kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin yetkili hamil olduğu, dava dışı ...i Teks..Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen davalı bankanın Mercan Şubesi 7628572 seri numaralı, 60.000-TL bedelli, 0257118 seri numaralı 65.000-TL bedelli, 7628573 seri numaralı 70.000-TL bedelli ve 0257119 seri numaralı 65.000-TL bedelli çeklerin bankaya ibraz edilmesi sonucunda çeklerin karşılıksız çıktığını, karşılıksız çıkan çekler hakkında çek kanunu 3/2. maddesi gereği muhatap bankanın karşılıksız çekler hakkında her yıl belirlenen miktar doğrultusunda hamile ödeme yapması gerektiğini, müvekkilinin hamili olduğu çekler hakkında muhatap bankanın 2017 vade tarihli çek için 1.410-TL ve 2018 vade tarihli çek için 1.600- TL ödeme yapması gerektiğini, çeklerin tahsili için davalı banka Altıyol Şubesine müvekkili tarafından başvuru yapıldığını ancak davalı bankanın ödeme yapmadığını ve başvuruya cevap vermediğini, müvekkilinin alacağın tahsili amacıyla İstanbul 23.

İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçtiğini ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; karşılıksız çekler hakkında müvekkili banka çalışanı tarafından yapılan incelemede çekler üzerinde bulunan imza ile davacının imzasının birbirine uymadığını, imzaların örtüşmemesi üzerine davacının talebinin reddedildiğini bildirmekle davanın reddine, kötüniyetli davacı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; şirket yetkilisinin gerekirse imza örneklerinin alınması konusunda ...'ün tanık olarak dinlenilmesine karar verilmiş ise de davetiye ve ihzara rağmen tanık olarak dinlenilemediği, yapılan imza incelemesi sonucunda, dava konusu çeklerde keşideci ...Teks...Şirketi'ne atfen atılan imzaların şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığının tespit edildiği, çeklerdeki keşideci imzasının banka nezdindeki imza örnekleriyle uyumsuz olduğu, çeklerdeki imzaları keşidecinin yetkilisine ait olmadığı anlaşılmakla davalı bankanın zorunlu karşılık tutarını ödemekten kaçınma hakkı bulunduğu, zorunlu karşılık tutarlarının ödenmesinden sorumlu olmadığı, davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için çek asıllarının davacı yanca bankaya bırakılmasının zorunlu olduğu, çek asıllarının bankaya bırakıldığına dair bir iddia ve delil de bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; bilirkişinin uyuşmazlığa konu çekler üzerindeki imza incelemesini, yalnızca sınırlı birkaç belgeyi nazara alarak yaptığını, değerlendirmenin gerçeği yansıtabilmesi için şirket yetkilisinin duruşmada taraflar huzurunda imzasının alınması ve bu imzaların da incelenmesi gerektiğini, şirket yetkilisinin taraflar huzurunda imzası alınmadığından değerlendirmenin doğruluğundan söz etmenin mümkün olamayacağını, imza incelemesi için grafoloji uzmanından rapor alınmışsa da söz konusu imzaların Adli Tıp Kurumu tarafından da incelenmesinin talep edildiğini ancak mahkeme tarafından bu hususun kabul edilmediğini, imza incelemesinde bilirkişi ile ATK raporu arasından tam ters yönde kararlar verilebildiğini, hükmün açık ve net olması gereğinin hüküm sonucu ile sınırlı olmayıp, iddiaların tek tek ele alındığı, hukuka ve yasaya aykırı bulunma ya da bulunmama nedenlerinin açıklandığı, yasal dayanakların gösterildiği denetime elverişle gerekçenin varlığını da gerektirdiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; ödenmeyen çek kanuni karşılık tutarlarının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava konusu çekler ibraz edildiğinde keşideci şirket yetkilisinin imzaları ile uyumsuzluk bulunduğundan işlem yapılmamış ,bankanın ödemekle yükümlü olduğu bedel bu sebeble ödenmemiştir.

TTK nun 812(1) maddesinde " sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur"denildiğinden davalı bankanın ibraz edilen çeklerdeki imzaların keşideci imzaları ile uyumlu olup olmadığını inceleme yükümlülüğü mevcuttur. İlk derece mahkemesince keşideci şirket yetkilisine davetiye tebliğ edildiği ,ancak adı geçenin davete uymadığı ,keşideci şirket yetkilisine ait yeterli sayıda imzalı belge toplanarak imza incelemesi yaptırılmıştır.Grafolog bilirkişi aracılığı ile yöntemince yapılan imza incelemesi sonucunda, dava konusu çeklerde keşideci... Teks..Limited Şirketi'ne atfen atılan imzaların şirket yetkilisi ....ün eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak çeklerdeki keşideci imzasının banka nezdindeki imza örnekleriyle uyumsuz olduğu ibraz sırasında belirlendiğinden çek kanuni karşılık tutarlarının ödenmesinden kaçınılmasında hukuka aykırılık yoktur.

Davacı vekili ,dosyanın adli tıp kurumuna gönderilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de ,Adli Tıp Kurumu imza incelemesi hususunda bir üst mercii olmadığından grafolog bilirkişi raporu ile yetinilmesinde isabetsizlik yoktur. HMK 211/b)a- maddesi hükmüne uygun olarak yapılan inceleme sonunda keşideci şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşıldığından davalı bankanın zorunlu karşılık tutarını ödemekten kaçınma hakkı bulunduğu, zorunlu karşılık tutarlarının ödenmesinden sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmayıp, karara yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

İstinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 01/09/2021