6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fatura konusu malın teslimi ispatında defter kaydı ve yemin

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1031 E. 2021/1122 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davalarında, fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; ancak faturanın davalının ticari defterlerine kayıtlı olması, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmasa da malın teslim edildiğinin kabulü için yeterlidir. Davalının ödeme veya iade iddiaları, buna ilişkin ticari defter kaydının dayanağı olan belge (çek vb.) sunulmadan ve ilişkilendirme yapılmadan kanıtlanmış sayılmaz.

Ele alınan sorunlar

Fatura konusu malın davalıya teslim edildiğinin ispatı → ret

İddia: Davalı, davacıdan herhangi bir mal veya hizmet satın almadığını, iddia edilen malların kendisine teslim edilmediğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Davacı, fatura konusu malların davalıya teslim edildiğini ve faturanın bu akdi ilişki nedeniyle düzenlendiğini, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte, davacı tarafından düzenlenen dayanak faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu belirlenmiştir; bu durumda fatura konusu malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ödeme iddiasının ispatı (çekle ödeme kaydı) → ret

İddia: Davalı, malların ayıplı çıkması nedeniyle iade edildiğini, karşılıksız çıkan çeke ilişkin ödeme kaydı bulunduğunu ve davacının borcunu kapattığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalının ticari defterlerinde 70.000-TL tutarlı çekle ödeme kaydı bulunsa da, kaydın dayanağı çek sunulmamış ve ödeme iddiası davalı tarafça kanıtlanamamıştır. Davalı tarafça sunulan üç sayfalık çek listesi, ticari ilişkinin gerçekleştiği 2016 yılından evvelki tarihleri taşımakta olup eldeki uyuşmazlıkla ilişkilendirilememiştir. Davalı vekilince ileri sürülen, davacının aldığı mallar karşılığında çek verdiği ve karşılıksız çıkması üzerine malları iade etmeyi taahhüt ettiği ancak iade etmediği yönündeki iddia da davalı tarafından kanıtlanamamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Yemin delilinin usulüne uygunluğu → ret

İddia: Davalı, davacı tarafın yemin edasının usule uygun gerçekleştirilmediğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı tarafından teklif edilen yemin davacı tarafından usulüne uygun olarak eda edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İtirazın kısmen iptali ve icra inkâr tazminatı → kabul

Gerekçe: Davacının davalıdan alacaklı olduğu, tarafların birbiriyle örtüşen ticari defter kayıtları ile kanıtlandığından, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Ticari satım ilişkisinde davalının fatura konusu malın tesliminin defterlerine kaydedilmiş olmasının, yazılı sözleşme bulunmasa da teslimin kabulü için yeterli olduğuna ve karşı ödeme/iade iddialarının somut delille desteklenmesi gerektiğine ilişkin değerlendirmesi bakımından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ticari satım ispat yükü ticari defter kaydı yemin delili icra inkar tazminatı

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1031

KARAR NO 2021/1122

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/01/2019

NUMARASI 2017/1044 Esas 2019/37 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/07/2021

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacı tarafından davalıya ... markalı tasarruflu ampul satışı yapılarak malların teslim edildiğini ve10/04/2016 tarihli fatura düzenlenerek alıcıya kargo ile gönderildiğini, davalının malları ve faturayı teslim alarak defterlerine işlediğini, ancak bedelini ödemediğini, bu nedenle davalı hakkında Şanlıurfa ... İcra Dairesi’nin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek,itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili;müvekkilinin davacıdan herhangi bir hizmet veya mal satın almadığını, davacı tarafın bu iddialarının hiçbir karşılığı bulunmadığını, ayrıca müvekkili tarafından iade faturası kesildiğini, davacının iddia ettiği şekilde söz konusu faturanın müvekkilinin defterlerine işlenmediğini, davacı tarafın elinde müvekkiline malların gönderildiğini gösteren delil bulunmadığını, davacı tarafından mal teslimi yapılmadığından dolayı müvekkilinin davacıya bedel ödeme zorunluluğu bulunmadığını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; icra takibinin fatura ve cari hesaba dayalı olarak başlatıldığı,icra takibine konu edilen 10/04/2016 tarih ve 70.428,30-TL tutarlı faturanın her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının "iade faturası düzenlendiği" yönündeki bir kaydın davalı defterlerinde de yer almadığı, davalının malların teslim alınmadığı yönündeki savunması ise takibe konu faturanın davalı defterlerine işlenmesi nedeniyle,malın teslim edildiğinin kabulü gerektiği , davalı defterlerinde yer alan çek ile ödeme kaydının davacı defterlerinde yer almaması ve ayrıca davalı tarafından ödeme yapıldığı yönünde bir savunma ve ispat vasıtası sunulmamış olması,yeminin davacı tarafından yerine getirildiği, nedeniyle ödemenin ispat edilmediğinden 70.428,30-TL tutarında alacağa ilişkin itirazın kısmen iptaline ve likit alacak nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; davacı tarafın yemin edasının usule uygun gerçekleştirilmediğini, müvekkilinin davacıdan herhangi bir mal veya hizmet satın almadığını, iddia edilen malların müvekkiline teslim edilmediğini, davacının müvekkilinden ampul satın alarak 75.000-TL tutarlı çek keşide ettiğini, akabinde ampullerin ayıplı çıkması nedeniyle malların davacıya teslim edildiğini ve davacının iade sebebiyle müvekkiline çek keşide ettiğini, ancak çekin karşılıksız çıkması üzerine davacının çeki alarak satın aldığı malları müvekkiline iade ederek iade faturası düzenlediğini, raporda belirtilen çek dökümü sunulmasına rağmen ek bilirkişi raporu alınmadığını, davacının iade etmesi gereken malların sadece 5.000-TL'sini iade ettiğini, dolayısıyla müvekkilinin alacaklı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen faturaya dayalı takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Eldeki davada davalı sözleşmesel ilişkiyi kabul etmekle birlikte fatura konusu malların teslimini ve dolayısıyla borcu inkâr etmektedir. Bu durumda faturada yazılı malların davalıya satıldığını ve faturanın da bu akdi ilişki nedeni ile düzenlendiğini ispat yükü davacıya aittir.

Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşme bulunmadığı, ancak davacı tarafından düzenlenen dayanak 70.428,30-TL tutarlı ve 10.04.2016 tarihli faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu belirlenmiştir.Bu suretle fatura konusu malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir.Davalının ticari defterlerinde 70.000-TL tutarlı çekle ödeme kaydı bulunsa da, kaydın dayanağı çek sunulmamış ve ödeme iddiası davalı tarafça kanıtlanamamıştır.Davalı tarafından davacının ampul satın alındığı iddia edilse de ticari ilişkide davacının satıcı olduğu anlaşılmakla delillerle desteklenmeyen beyanlara itibar etmek mümkün olmadığı gibi davalı tarafça sunulan üç sayfalık çek listesinin ticari ilişkinin gerçekleştiği 2016 yılından evvel ki tarihleri taşıdığı gibi elde ki uyuşmazlıkla da ilişkilendirilememiştir.Davalı vekilince, davacının davalıya aldığı mallar karşılığında 75.000-TL tutarlı çek verdiği, çeklerin karşılıksız çıkması üzerine malları iade etmeyi taahhüt ettiği ancak iade etmediği ileri sürülmüşse de, bu husus da davalı tarafından kanıtlanamamıştır.

Bu kapsamda davalı tarafından teklif edilen yemin davacı tarafından usulüne uygun olarak eda edilmiştir. Dolayısıyla davacının davalıdan alacaklı olduğu tarafların birbiriyle örtüşen ticari defter kayıtları ile kanıtlandığından, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle,istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 4.810,96-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.202,74-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.608,22-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,davacı tarafından yapılan 18,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/07/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/238351 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.