Çek
TTK 780-823 · 5941 sK (kavram: çek) · 702 karar (agac.json bildirimi: 687)
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 72Görev ve yetki 53Hak düşürücü süre 33İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 29Zamanaşımı 8
-
Tahsil cirolu çeki temlik cirosuyla alan faktoring şirketinin ağır kusuru
2019/2070 E. 2022/365 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında davacı, çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve son hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat etmek zorundadır; dava son hamile karşı açılmalıdır. Faktoring şirketleri, alacağı devralırken 6361 sayılı Kanun'un 9/2. maddesi uyarınca faturaya konu satışın gerçekliği ve tarafların güvenilirliği hakkında araştırma/istihbarat yapmak zorundadır; bu araştırmanın yapıldığına dair delil sunulmaması ve tahsil cirosu bulunan bir çekin TTK 688'e aykırı olarak temlik cirosuyla…
çek istirdadıyetkili hamilağır kusurkötüniyettahsil cirosutemlik cirosu
-
Kambiyo senedinden doğan ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme
2022/450 E. 2022/386 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kambiyo senedine (çeke) dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 258 ve İİK 50 üzerinden HMK'nın yetki hükümlerine göre belirlenir; alacaklı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talep edemez, yetkili yer borçlunun yerleşim yeri, senedin keşide yeri veya ödeme yeridir. Yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına yönelik yetki itirazının reddi hukuka aykırıdır; bu hata yeniden yargılama gerektirmediğinden BAM, ilk derece kararını kaldırarak itirazı kabul edip yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılmasına doğrudan karar verebilir.
ihtiyati hacizyetki itirazıkambiyo senediçekaranacak alacakyetkisizlik nedeniyle kaldırma
-
Protokolde belirtilen şartın gerçekleşmemesi halinde çek bedelinin talep edilememesi
2019/1823 E. 2022/326 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir protokolde edimin ifası (örn. çekin teslimi) belirli bir şartın (belge alınması gibi) gerçekleşmesine bağlanmışsa ve şartın gerçekleşmemesi hâlinde ne yapılacağına, cezai şarta veya alternatif bir teslim hükmüne ilişkin açık bir düzenleme protokolde yer almıyorsa, şartın gerçekleşmemesi durumunda edimin talep edilmesi mümkün değildir; şartı yerine getirmekle yükümlü tarafın kusuruyla şartın gerçekleşmemiş olması da bu sonucu değiştirmez. Ayrıca, çeki yediemin/mutemet sıfatıyla elinde bulunduran tarafın sorumluluğu, ancak asıl yükümlü tarafın…
hisse devir sözleşmesiprotokolşarta bağlı edimcezai şartyediemin/mutemetçek bedeli talebi
-
Gayrinakit kredi riskinde kefil sorumluluğu için sözleşmede açık hüküm gerekir
2019/1831 E. 2022/238 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Banka tarafından açılan bir kredi sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, çek karşılığı ödeme (gayrinakdi kredi/depo) riskinden kaynaklanan borçtan müteselsil kefillerin sorumlu tutulabilmesi için, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi gereği bankaya yüklenen bu ödeme külfetinin kefile yansıtılacağına dair kredi/kefalet sözleşmesinde açık bir hüküm bulunması gerekir; böyle bir hüküm yoksa gayrinakit alacaktan sadece asıl borçlu sorumlu tutulur, kefiller bu kalemden sorumlu tutulamaz.
itirazın iptalimüteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesigayrinakit kredi/çek riskidepo talebi5941 sayılı Çek Kanunu
-
Süresinde ibraz edilmeyen çekte sebepsiz zenginleşme zamanaşımı
2022/254 E. 2022/220 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Süresinde ibraz edilmeyen çekin hamili, keşideci dahil önceki çek borçlularına kambiyo ilişkisi içinde başvuramaz; taraflar arasında temel ilişki bulunmuyorsa hamil, alacağını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, çeklerin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıl içinde talep edebilir. Bu bir yıllık sürenin başlangıcı çeklerin zamanaşımına uğradığı tarihtir; çek bedeline karşılık verildiği ileri sürülen bir taşınmazın sonradan iptaline ilişkin kararın kesinleşme tarihi, temel ilişkinin açıkça ispatlanmadığı hallerde bu süre…
menfi tespititirazın iptaliçekte zamanaşımısebepsiz zenginleşmetemel ilişkikambiyo senedi
-
Çalıntı çekte hamilin kötüniyet/ağır kusurunun ispat yükü davacıdadır
2019/1648 E. 2022/160 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek rızası hilafına elinden çıkan meşru hamilin, çeki elinde bulunduran yeni hamile karşı çeki geri alabilmesi için, yeni hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlaması gerekir; hamilin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmadığından aksi kabul çekin mücerretlik vasfını ortadan kaldırır. Ayrıca imzaların istiklali ilkesi gereği, lehdar-ciranta, kendisinden sonraki cirantanın imzasının sahteliğini hamile karşı ileri süremez; hamilin kötüniyeti/ağır kusuru hususunda yemin deliline başvurulamaz.
çek istirdadımenfi tespitkötüniyetli/ağır kusurlu iktisapmücerretlik ilkesiimzaların istiklali ilkesiyetkili hamil
-
Çalıntı çekte bankanın ağır kusurlu iktisabı nedeniyle istirdat
2019/1561 E. 2022/177 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çekte rehin cirosuna ilişkin TTK 689. maddeye TTK 818'de atıf bulunmadığından, çekin teminat amacıyla (gizli rehin cirosu ile) devri geçerli bir ciro sayılmaz ve bu şekilde çeki devralan kişi yetkili hamil olmayıp çeke dayalı hakları kullanamaz. Bankanın, çeki teslim almadan önce sorgulama imkânı bulunduğu halde bunu yapmaksızın çalıntı/ödeme yasaklı bir çeki teminat olarak iktisap etmesi, kötü niyet oluşturmasa da ağır kusur oluşturur ve ödenen bedelin istirdadına hükmedilmesini gerektirir; istirdat tutarı davalının icra dosyasından fiilen tahsil…
istirdatgizli rehin cirosuyetkili hamilağır kusurkötü niyetçek iptali
-
Süresi dolan tazmin edilmeyen teminat mektubu depo talebi konusuz kalır
2019/2148 E. 2022/182 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek defterinin teslimi, hesap sahibi ile banka arasında dönülemeyecek bir gayrinakdi kredi sözleşmesi hükmünde olup bankaya çek karşılığı ödeme yükümlülüğü yükler; ancak kredi sözleşmesini imzalayan müteselsil kefilin bu depo yükümlülüğünden sorumlu tutulabilmesi için kredi sözleşmesinde açık hüküm bulunması gerekir. Risk gerçekleşmeden (teminat mektubunun tazmini talep edilmeden) depo talep etme yetkisi, alacağın mevcut ve istenebilir olduğunu göstermez; teminat mektubunun süresi tazmin talebi olmadan sona ererse risk gerçekleşme ihtimali kalmadığından…
itirazın iptaliçek taahhüt kredisigayrinakdi krediteminat mektubumüteselsil kefaletdepo talebi
-
Boş çek yaprağının çalınması: hamil olmayanın iptal talebinde hukuki yarar yokluğu
2022/227 E. 2022/190 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; henüz keşide edilmemiş ve keşideciye/hesap sahibine teslim edilmemiş boş çek yaprakları, kanunda sayılan unsurları taşımadığından kıymetli evrak (çek) vasfını haiz değildir. Böyle bir yaprağın çalınması halinde, çekin hamili bulunmayan kişinin (çeki dolduracak keşideci dahi olsa) iptal davası açmakta hukuki yararı yoktur; keşidecinin korunması yolu, çek doldurularak ibraz edildiğinde hak talep eden kişiye karşı açılacak olumsuz tespit davasıdır.
zayi nedeniyle çek iptalihamilkıymetly evrak vasfıboş çek yaprağıhukuki yarardava şartı
-
Çalıntı çekte bankanın ağır kusuru ve menfi tespitte aktif husumet yokluğu
2019/1788 E. 2022/46 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 792 uyarınca çekin rıza dışı elden çıkması halinde, yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde çeki geri vermekle yükümlüdür; ispat yükü rıza dışı elden çıktığını ileri süren hamildedir. Muhatap bankaya ödeme yasağı bildirildikten sonra çeki iktisap eden bankanın gerekli araştırmayı yapmaması ağır kusur oluşturur. Ancak menfi tespit davası, ancak çekle ilgili sıfatı bulunan ve kendisine yönelik icra takibi bulunan kişi tarafından açılabilir; çekte sıfatı olmayan ve icra takibine muhatap olmayan…
menfi tespitistirdatrıza dışı elden çıkmaağır kusurkötüniyetle iktisapaktif dava ehliyeti
-
Çekin rızası dışında elinden çıkması ve kötüniyetli iktisap ile istirdat
2019/1785 E. 2022/47 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çekin istirdadı davasında davacı, çekte yetkili hamil olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını; buna karşılık çeki elinde bulunduran davalının bu çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlamak zorundadır. Çeki elinde bulunduran hamilin çeki edinme nedenini açıklama yükümlülüğü bulunmadığından, ciro zincirindeki bir imzanın sahteliği tek başına çekin geçersizliğine yol açmaz; ancak somut olayda temsil yetkisine aykırı (tek imzalı) ciro nedeniyle cironun geçersizliğinin İcra Hukuk Mahkemesince tespit edilmiş…
çek istirdadıTTK 792TTK 790yetkili hamilkambiyo senetlerinin mücerretliğikötüniyetli iktisap
-
Bekletici mesele yapılan ceza dosyasının sonucu araştırılmadan hüküm kurulamaz
2019/1168 E. 2022/86 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Hukuk hakimi, ceza mahkemesinin sorumlulukla ilgili hükümleriyle ve beraat kararıyla bağlı olmasa da; aynı olayla ilgili devam eden veya sonuçlanmış bir ceza yargılamasında, tarafların kusur durumunu etkileyebilecek delil ve tespitler (mesaj kayıtları, HTS kayıtları, soruşturma dosyaları) mevcutsa, bu delilleri getirterek incelemeden ve gerekirse ceza dava dosyasının sonucunu bekletici mesele yaparak değerlendirmeden hüküm kuramaz; aksi halde eksik inceleme nedeniyle karar kaldırılır.
bekletici meselemüterafik kusurceza mahkemesi kararının hukuk hakimini bağlamasıEFT ile yetkisiz para çekimibankanın müşteri tanıma zafiyeti
-
Menfi tespit davasında çeklerin ödenmesinin ve icra takibinin tedbiren önlenmesi
2021/2281 E. 2021/1997 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek nedeniyle açılan menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72/2 ile HMK 389 vd. hükümleri birlikte uygulanır; yaklaşık ispat şartının sağlandığı kabul edilip icra takibinin durdurulmasına karar verilmişse, kanunda açıkça düzenlenmemiş olsa da aynı gerekçeyle çeklerin ibrazında ödenmemesine de karar verilmesi gerekir; aksi halde icra takibinin durdurulmasıyla ödemeden men talebinin reddi arasında çelişki doğar ve bu çelişki istinafta düzeltilir.
ihtiyati tedbirmenfi tespit davasıyaklaşık ispaticra takibinin durdurulmasıödemeden menkarşılıksız çek
-
Keşidecinin zayi çek yaprakları için ödeme yasağı talep edememesi
2021/1872 E. 2021/1999 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek hesabı sahibi/keşideci, henüz keşide edilmemiş (kambiyo vasfını haiz olmayan) boş çek yapraklarının zayi olması nedeniyle iptal davası açmış olsa bile, bu davada çeklere ödeme yasağı konulmasını isteyemez; çünkü kanun keşideciye zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı tanımadığı gibi hesap sahibine ödemeden men yetkisi de tanımamıştır. Bu koruma, çek yaprağının sonradan doldurulup hak iddia eden bir hamil ortaya çıkması halinde, o hamile karşı açılacak menfi tespit davası yoluyla sağlanabilir.
çek iptali (zayi)ihtiyati tedbirödeme yasağımenfi tespit davasıkambiyo vasfıkeşideci
-
Kayıp bagajda Montreal Konvansiyonu sorumluluk sınırının uygulanması
2019/1380 E. 2021/1951 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Uluslararası hava taşımacılığında bagaj kaybından kaynaklanan tazminat taleplerinde Montreal Konvansiyonu uygulanır; ancak yolcu bagajının kaybında, yük taşımasına ilişkin kilogram başına özel çekme hakkı hesaplama yöntemi değil, yolcu başına maksimum sınırlı sorumluluk limiti (Konvansiyonun ilgili maddesinde belirlenen SDR miktarı) esas alınır. Bagajda taşınması makul ve mutad olan eşyaların değeri, bir kısmı belgesiz olsa da TBK m.50 hükmü çerçevesinde hakim tarafından hakkaniyete uygun olarak takdir edilebilir; hesaplanan toplam zarar Konvansiyondaki…
Montreal Konvansiyonuhava taşıyıcısının sorumluluğuSDR (özel çekme hakkı)sorumluluk sınırıbagaj kaybıTBK m.50 hakimin zarar belirlemesi
-
Zayi nedeniyle çek iptali kararının, çekin aslı bulunmuşsa iptali
2019/1726 E. 2021/1959 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Hasımsız açılan çek zayii davası sonucu verilen iptal kararı, maddi hukuk bakımından kesin hüküm teşkil etmeyen tespit niteliğinde bir karardır ve dava dışı kalan ilgilileri bağlamaz. Çekin gerçek hamili olduğunu ileri süren ve çekin zayi olmadığını (aslının elinde bulunduğunu) ispat eden kişi, bu iptal kararının ortadan kaldırılmasını dava yoluyla isteyebilir; bu davada hukuki menfaati bulunduğu kabul edilir. Önceki davada taraf sıfatı bulunmadığı için müdahale talebi reddedilen ilgilinin, sonradan açtığı bu iptal davasına sebebiyet verdiğinden söz…
çek zayiiçekin iptali kararının iptalihasımsız davatespit niteliğinde kararhukuki menfaatsenedin teşhis fonksiyonu
-
Çekin rıza dışı elden çıktığı ispatlanamazsa istirdat talebi reddedilir
2019/1655 E. 2021/1960 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek istirdadı davasında davacı hamil; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmek zorundadır. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama yükümlülüğü yoktur. Çek üzerindeki ciranta imzasının sahte olduğunun tespiti, tek başına çekin rıza dışı elden çıktığının kabulüne yeterli değildir; taraflar arasında önceye dayalı yoğun ticari ilişki ve çek alışverişi bulunması, çekin ticari ilişki kapsamında rızaen verildiğini…
çekin istirdadıyetkili hamillikçekin mücerretlik vasfıkötüniyetli iktisapağır kusurlu iktisapciro
-
Tahsile verilen çeki kaybeden bankanın vekil sıfatıyla sorumluluğu
2021/2220 E. 2021/1991 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Tahsil amacıyla kendisine ibraz edilen çeki kaybeden banka ile hamil arasındaki ilişki tahsil cirosuna dayalı vekalet ilişkisidir; vekil hamil konumundaki bankanın çekin kaybedilmesinden sorumlu tutulabilmesi için hamilin, mal varlığı bulunan çek borçlusu ve müracaat borçlularından alacağını tahsil edememiş veya ispat zorluğu çekmeksizin borçluların mallarını elden çıkarması nedeniyle alacağını tahsil edememiş olması gerekir. Çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiş olması halinde hamil, bu karara istinaden keşideciye ve asıl ilişkiye dayalı olarak…
vekil hamiltahsil cirosuçekin zayi nedeniyle iptaliilliyet bağımüracaat borçlusuvekalet sorumluluğu
-
Karşılıksız çekte banka kusuru ve müterafik kusur indirimi
2019/1465 E. 2021/1924 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çek hesabı açılışında banka, hesap sahibinin yasaklı olup olmadığını ve sosyo-ekonomik durumunu araştırmak ve buna ilişkin belgeleri temin edip muhafaza etmekle yükümlüdür; bu araştırma yapılmadan hesap açılıp çek karnesi verilmişse ve çek karşılıksız çıkmışsa banka kusurludur. Zarar gören tarafın da çeki alırken gerekli araştırmayı yapmamış olması müterafik kusur oluşturur ve zarardan indirim yapılmasını gerektirir. Ayrıca belirsiz alacak davasında dava değeri ıslahla artırılmış olsa da alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faiz işletilir;…
karşılıksız çekbankanın araştırma yükümlülüğümüterafik kusurbelirsiz alacak davasıfaiz başlangıç tarihiaciz vesikası
-
Kur farkı talebi için yazılı sözleşme veya teamül şartı
2019/1513 E. 2021/1834 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kur farkı talep edilebilmesi için taraflar arasında bu yönde yazılı bir sözleşme veya teamül bulunması gerekir; kur farkı faturası düzenlenmesi öngörülmüş olsa da, alacaklının borcuna mahsuben verilen TL çekleri herhangi bir çekince ileri sürmeden kabul etmesi hâlinde, bu aşamadan sonra kur farkı talep edemeyeceği kabul edilir.
-
İleri tarihli çekte gerçek keşide tarihindeki yetki durumu
2019/1419 E. 2021/1785 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çekin gerçek düzenlenme/verilme tarihinden sonraki bir tarih taşıması (ileri keşide tarihi) mümkün olup bu durumda ibraz süresi uzatılmış sayılır; ancak ileri tarihli düzenlendiği iddiasının yazılı delille kanıtlanması zorunludur. İleri tarihli düzenlendiği ispatlanamayan bir çekte, ciranta/keşideci imzasının şirketi bağlayıp bağlamayacağı, imzanın atıldığı ileri sürülen tarih değil, çek üzerinde yazılı gerçek keşide tarihindeki temsil yetkisi esas alınarak belirlenir. İmza, o tarihte şirketi temsile yetkili olmayan bir kişi tarafından atılmışsa…
ileri keşide tarihli çekciranta imzasıtemsil yetkisiitirazın iptalikambiyo senetlerine özgü takipispat yükü
-
Kefilin çek garanti bedelinden sorumluluğu için sözleşmede açık hüküm gerekir
2019/1470 E. 2021/1801 K. ·
İtirazın iptalidüzelterek yeniden esas hakkında hüküm
İtirazın iptali davasında, kredi sözleşmesinde çek garanti/kanuni karşılık bedelinden müteselsil kefillerin sorumlu tutulabileceğine dair açık hüküm bulunmadıkça, bu alacak kaleminden sadece asıl borçlu sorumlu tutulabilir; kefiller sorumlu tutulamaz. Gayrinakdi alacağın deposu talebi bir tahsil hükmü içermediğinden bu kalem üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilemez. Kısmi kabul-kısmi red durumunda vekalet ücreti, reddedilen/kabul edilen miktar esas alınarak AAÜT'nin ilgili maddesi uyarınca ayrı ayrı hesaplanmalı; bu hususta hata edilmesi, yeniden…
itirazın iptalimüteselsil kefaletçek garanti bedeligayrinakdi krediicra inkar tazminatıkısmi kabul-kısmi red
-
Zayi nedeniyle çek iptali davasındaki ödemeden men tedbiri ihtiyati hacze engel değildir
2021/2034 E. 2021/1808 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, alacaklının dayandığı çek hakkında zayi nedeniyle açılmış iptal davasında ödemeden men tedbiri bulunması, İİK 257 koşulları oluşmuşsa ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir. Ayrıca ihtiyati hacze itiraz İİK 265'te tahdidi olarak sayılan sebeplerle (haczin dayandığı sebepler, mahkemenin yetkisi, teminat) sınırlıdır; çekteki imza veya cironun sahte olduğu iddiası bu kapsamda bir itiraz sebebi değildir ve ancak açılacak menfi tespit davasında incelenebilir.
ihtiyati hacizçeke dayalı ihtiyati hacizzayi nedeniyle çek iptali davasıödemeden men tedbiriihtiyati hacze itirazyaklaşık ispat
-
Tahrif iddiasıyla ödenen çekte bankanın TTK 724 sorumluluğu
2019/1356 E. 2021/1760 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Muhatap bankanın sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemesinden doğan zarardan sorumluluğu kusursuz sorumluluk niteliğindedir; ancak çek üzerindeki değişikliğin keşideci tarafından bilerek paraflanıp onaylandığı tespit edilirse ortada bir tahrifat bulunmadığı kabul edilir ve bu durumda bankanın ödemeyi yapmasından dolayı keşideciye karşı sorumluluğu doğmaz.
çekte tahrifatmuhatap bankanın kusursuz sorumluluğuTTK 724objektif özen yükümlülüğüilliyet bağıadli tıp kurumu raporu
-
Çekin ödünç mü hisse devir bedeli mi olduğu ispat yükü
2019/1392 E. 2021/1724 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinin verilme nedenine ilişkin uyuşmazlıkta, alacaklının ödünç iddiasına karşı borçlunun ödemeyi almadığını değil, farklı bir hukuki ilişki (örn. hisse devir bedeli) kapsamında aldığını ileri sürmesi vasıflı ikrar (gerekçeli inkâr) niteliğindedir; bu ikrar bölünemez ve ikrar edenin aleyhine delil oluşturmaz. Bu durumda ödemenin iddia edilen niteliğini (ödünç) ispat yükü, iddiayı ileri süren tarafa (alacaklıya) aittir ve bu husus yazılı delille kanıtlanmalıdır.
vasıflı ikrargerekçeli inkârispat yükükambiyo senedihisse devir sözleşmesiödünç (karz)
-
Çekin rıza dışı elden çıkışı iddiasının ispatlanamaması nedeniyle istirdat davasının reddi
2019/1317 E. 2021/1716 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
6762 sayılı TTK'nın 704. maddesi uyarınca, çeki elinde bulunduran hamil geçerli ciro zincirini ispat ettiğinde, ancak çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğinin ispatlanması halinde çeki iade ile yükümlüdür; rıza dışı elden çıkma ve kötü niyetli iktisap iddialarının ispatlanamaması halinde istirdat talebi reddedilir. İflas erteleme sürecinde verilen ihtiyati tedbir, borçlunun malvarlığının haciz ve icra takibi baskısından korunmasını amaçlar; borçlunun (veya onun adına üçüncü kişilerin) gerçek bir borca karşılık gönüllü ödeme yapma tasarruf…
istirdat davasıçekin rıza dışı elden çıkmasıkötü niyetli iktisapağır kusurlu iktisapalacağın temlikikayyım muvafakati
-
Kefilin gayrinakdi çek karşılığından sorumluluğu ve icra inkar tazminatı hesabı
2021/1335 E. 2021/1690 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çeklerin karşılığının ödenmemesi hâlinde muhatap bankanın 5941 sayılı Çek Kanunu m.3 uyarınca yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yükümlülüğü bulunduğundan, bu tutarların kefilden talep edilebilmesi sözleşmede açık bir hükmün varlığına bağlıdır; sözleşmede kefilin çek depo bedelinden sorumlu olacağına dair açık hüküm bulunuyorsa kefil bu tutardan da sorumludur. Ayrıca icra inkar tazminatı, yalnızca asıl alacak üzerinden değil, itirazın iptaline karar verilen (faiz dahil) toplam nakit alacak tutarı üzerinden hesaplanmalıdır.
İtirazın iptaliMüteselsil kefaletGenel kredi sözleşmesiÇek karşılığı (gayrinakdi kredi) sorumluluğuİcra inkar tazminatıTemerrüt faizi
-
Çekin borçlu elinde olması bedelin ödendiğine karine teşkil eder
2019/1458 E. 2021/1639 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Alacaklıya ödeme amacıyla verilen bir çekin sonradan alacaklı tarafından borçluya iade edildiği ve borçlunun elinde bulunduğu sabit olduğunda, bu durum çek bedelinin ödendiğine karine oluşturur; bu karinenin aksini ispat yükü alacaklıya aittir. Alacaklı, kendisine ait ticari defter kayıtlarında çeklerin iade edildiğine dair kayıt bulunmasına ve iade edilen çek miktarı ile hesaplanan alacak miktarının örtüşmesine karşın karinenin aksini ispatlayamamışsa, borcun ödendiği kabul edilir ve alacak talebi reddedilir. Ayrıca davanın haksız çıkması, kötüniyet…
ticari satımitirazın iptaliçeködeme karinesiTBK m.104/3ticari defter
-
Çekin karşılığının tespiti davasında hukuki yarar yokluğu
2021/1903 E. 2021/1652 K. ·
Tespitistinaf başvurusunun esastan reddi
Eda davası açılması mümkün olan hallerde olumlu tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmaz; ileride açılabilecek bir eda/alacak davasında iddia veya savunma olarak ileri sürülebilecek ya da banka kayıtları gibi başka yollarla her zaman tespit edilebilecek hususlar, ayrıca bir tespit davasının konusunu oluşturamaz.
hukuki yarartespit davasıdava şartıkambiyo senediçekkarşılıksız çek
-
Çek istirdatı davasında ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat şartı
2021/1824 E. 2021/1573 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Çekin hamilin elinden rıza dışı çıktığı bir çek istirdatı davasında ihtiyati tedbir talep edilmesi halinde, tedbir talep edenin sadece çekin elinden rıza dışı çıktığını değil, aynı zamanda çeki elinde tutan yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu da yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; bu ispat yaklaşımı yerine getirilmediğinde HMK 390/3 uyarınca haklılığın yaklaşık ispatı şartı gerçekleşmemiş sayılır ve ihtiyati tedbir talebi reddedilir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatçek istirdatıkötüniyetli iktisapağır kusurhamil