6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kredi sözleşmesine dayanak çekte asıl alacak araştırılmadan verilen karar kaldırıldı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/671 E. 2021/784 K. · · İlk derece: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalusul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Davacının nitelemesi: Çeke Dayalı Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir çekin kredi sözleşmesi kapsamında teminat veya ödeme amacıyla bankaya verildiği ileri sürülüyorsa, bu çekin dayanağı olan kredi sözleşmesinden kaynaklanan asıl alacağın (çek bedeli kadar) mevcut olup olmadığının bilirkişi incelemesiyle araştırılması gerekir; bu araştırma yapılmadan verilen karar eksik incelemeye dayanır ve kaldırılır.

Ele alınan sorunlar

Çekin kredi sözleşmesinden kaynaklanan asıl alacağa dayanıp dayanmadığının araştırılması gerekliliği → kabul

İddia: Davacı vekili, bilirkişi incelemesinde müvekkilinin alacaklı olduğunun tespit edilmesine rağmen davanın reddedildiğini, çekin teminat amaçlı verildiğine ilişkin bir iddia ya da kabul bulunmadığını, bu hususta resen inceleme yapılamayacağını ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Davacı, icra takibinde alacağa dayanak olarak davalının lehtarı olduğu çeki göstermiş, davada ise bu çekin temlik eden banka ile davalı arasındaki genel kredi sözleşmesi kapsamında bankaya verildiğini, sözleşme kapsamında kullandırılan kredilere karşılık verilen çekin ödenmediğini ve karşılıksız çıktığını ileri sürmüştür. Takibe dayanak gösterilen çekin kredi borcuna mahsuben alındığı ileri sürüldüğüne göre, davacının (temlik eden bankanın) davalıdan asıl ilişkiden, yani kredi sözleşmesinden kaynaklanan çek bedeli kadar alacağının bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. Dosyadaki bilirkişi raporunda bu hususta bir inceleme bulunmadığından, mahkemece bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının davalıdan kredi sözleşmesinden kaynaklanan bir alacağının bulunup bulunmadığının araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kredi sözleşmesine dayanak olarak verilen çeklerde, çekin dayandığı asıl alacağın (kredi borcunun) varlığının araştırılması gerektiğine ilişkin usuli bir kural içermesi nedeniyle bölgesel olarak ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali genel haciz yolu kredi sözleşmesi teminat çeki bilirkişi incelemesi eksik inceleme

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353/1-a-6HMK 353(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/671

KARAR NO 2021/784

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/11/2018

NUMARASI 2014/508 Esas-2018/1058 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/05/2021

İlk derece mahkemesince verilen davanın reddine dair kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile ... Bankası A.Ş. arasında temlik sözleşmesi imzalandığını ve sözleşme uyarınca adı geçen şirketin bir kısım alacaklarının müvekkili tarafından temlik alındığını, banka ile davalı arasında kredi sözleşmesi imzalandığını, imzalanan kredi sözleşmesi uyarınca davalıya kullandırılan kredi karşılığında davalı tarafça bankaya ... Bankası A.Ş. Beşyüzevler Şubesine ait 16/07/2007 tarihli, 8.575-TL bedelli çekin verildiğini, kredi borcunu ödenmemesi ve verilen çekin de karşılıksız çıkması üzerine alacağın tahsili için İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasından takip başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, yapılan itirazın hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça davaya herhangi bir cevap sunulmamıştır.

İLK DERECEMAHKEME KARARI

Mahkemece, temlik eden ... A.Ş. ile davalı şirket arasında kredi sözleşmesi akdedildiği, davalı tarafından takip konusu çekin kredi sözleşmesi kapsamında temlik eden bankaya verildiği, ancak çekin ödenmemesi gerekçe gösterilerek temlik alan tarafından takip başlatıldığı ve takibe itiraz üzerine işbu davanın açıldığı, bilirkişi incelemesi neticesinde takip ve dava konusu çekin hangi tür kredi ilişkisi nedeniyle ve hangi tarihte teminat çeki olarak mı yoksa tahsil çeki olarak mı dava dışı bankaya teslim edildiği yönünde tevsik edici bir banka kayıt ve belgesi bulunmadığının belirlendiği, davacı tarafından bu hususun ispatlanamadığı, çekin rehin cirosu sonucu davacı bankanın elinde bulunduğunun kabul edilmesi halinde, poliçeye ilişkin düzenlenmiş ve çek hakkında da uygulanması mümkün bulunan 6102 sayılı TTK’nın 818.

maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı Kanun'un 689. maddesine yapılmış bir atıf bulunmadığından çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik olarak teminat amacıyla çekin ciro ile elde edilmesi halinde çeki devir alan kişinin çeke dayalı hakları kullanması mümkün olmadığından davacı bankanın dava konusu çeklerin yetkili hamili olmadığı, çekin tahsil amacıyla verildiğinin de ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Bilirkişi incelemesinde müvekkilinin alacaklı olduğunun tespit edilmesine rağmen mahkemece davanın reddine karar verildiğini, davalı tarafından takibe konu edilen çekin teminat amaçlı verildiğine ilişkin iddiada bulunulmadığını, bu konuda resen inceleme yapılmasının mümkün olmadığını, çekin teminat amaçlı olarak verildiği ispatlanamadığı gibi teminat için verildiğine dair kendi kabullerinin de bulunmadığını, çekte böyle bir şerh de bulunmadığını ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, genel haciz yolu ile takipte ödeme emrine itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir. Temlik eden banka tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, 31/10/2008 tarihinde, davalı lehtar ve dava dışı keşideci ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkında 8.575-TL asıl alacak, 3.035,55-TL işlemiş faiz, 428,75-TL %5 tazminat, 25,73-TL % 0,30 komisyon olmak üzere toplam 12.065,03-TL üzerinden icra takibi başlatılmış, takibe dayanak olarak ise ... Bankası Beşyüzevler Şubesine ait, 16/07/2007 tarihli, 8.575-TL bedelli ... nolu çek gösterilmiştir.Davacı, icra takibinde alacağa dayanak olarak davalının lehtarı olduğu çeki göstermiş, davada ise bu çekin temlik eden banka ile davalı arasındaki genel kredi sözleşmesi kapsamında bankaya verildiğini, sözleşme kapsamında kendisine kullandırılan kredilere karşılık olarak verilen çekin ödenmediğini, kredi borcunun ödenmemesi ve çekin karşılıksız çıkması nedeniyle icra takibini başlattıklarını ileri sürmüştür.Takibe dayanak gösterilen çekin kredi borcuna mahsuben alındığı ileri sürüldüğüne göre davacının (temlik eden bankanın) davalıdan asıl ilişkiden, diğer bir ifade ile kredi sözleşmesinden kaynaklanan çek bedeli kadar alacağının bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.

Dosyadaki bilirkişi raporunda bu hususta bir inceleme bulunmadığından, mahkemece bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle davacının (temlik eden bankanın) davalıdan kredi sözleşmesinden kaynaklanan bir alacağının bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna karar verilmelidir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/11/2018 Tarih 2014/508 Esas-2018/1058 Karar sayılı kararının HMK.'nun 353(1)a-6 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 44,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.25/05/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/237046 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.