6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir talebinde yaklaşık ispat

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1833 E. 2021/1524 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Menfi tespit davasına konu olacak bir çekin, malın karşılığı olarak teslim edildiği ve teslim edilen çek ile mal teslimi arasında bağlantı kurulduğuna ilişkin somut delillerin (teklif formu, çek teslim tarihi, ödeme planı) dosyaya sunulması halinde, çekin salt ödeme vasıtası olması gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi doğru değildir; bu deliller HMK 390/3 uyarınca aranan yaklaşık ispat koşulunu karşılıyorsa, çekin ödenmesinin ve icra takibine konu edilmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmelidir.

Ele alınan sorunlar

Malın teslim edilmediği iddiasıyla verilen çek hakkında ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat koşulu yönünden değerlendirilmesi → kabul

İddia: Talep eden vekili, yaklaşık ispatın yerine getirildiğini; teklif formu, çek örnekleri, cari hesap ekstresi ve yazışmaların dosyaya sunulduğunu, karşı tarafa 55.460-TL ödeme yapıldığı ve karşılığında taahhüt edilen makinenin teslim edilmediğini, tedbir verilmemesi halinde zararın 25.000-TL'den 55.460-TL'ye çıkabileceğini belirterek ilk derece kararının kaldırılıp çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

Gerekçe: Talep, çek nedeniyle açılacak menfi tespit davasında çekin ödenmesinin ve icra takibine konu edilmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. İİK 72/2 uyarınca icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında, alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasına ihtiyati tedbir kararı verilebilir; bunun yanında HMK 389 vd. maddeleri de gözönünde bulundurulmalıdır. HMK 389 uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı, imkansız hale geleceği veya gecikme nedeniyle ciddi bir zarar doğacağı endişesi halinde uyuşmazlık konusunda ihtiyati tedbir kararı verilebilir; HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden, dayandığı sebebi ve türü açıkça belirtmeli ve davanın esası yönünden kendi haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir. İlk derece mahkemesi çekin ödeme vasıtası olması nedeniyle talebi reddetmiştir; ancak dosyaya sunulan 19/01/2021 tarihli teklif formunda ürün bedelinin 55.460-TL olduğu, bunun 25.000-TL'sinin nakit, kalan 30.460-TL'sinin ise maksimum 90 günlük evrak (çek) olarak verileceğinin yazılı olduğu ve 30.460-TL bedelli 16.05.2021 tarihli çekin 16.02.2021 tarihinde talep eden tarafça karşı yana teslim edildiği anlaşılmaktadır. Bu tespitler, çekin tahsilinin engellenmesi ve icra takibinin durdurulması yönünde yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğu sonucuna varılmasını sağlamaktadır. Bu nedenle ihtiyati tedbir kararının kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Malın teslim edilmediği iddiasıyla açılacak menfi tespit davasında, çekin bedeli, ödeme planı ve teslim tarihine ilişkin belgelerin dosyaya sunulmuş olmasının, çekin salt bir ödeme vasıtası olduğu gerekçesiyle tedbir talebinin reddedilmesine engel olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun bu şekilde karşılanabileceği yönünde emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat menfi tespit davası çek icra takibinin durdurulması

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72/2 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389HMK 390/3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1833

KARAR NO 2021/1524

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/05/2021

NUMARASI 2021/333 D.İş - 2021/333 Karar

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/10/2021

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 15/05/2021 tarihli kararın ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Talep eden vekilince, davalı şirketten metal dedektörü satın alındığı, dedektör için KDV dahil 55.460- TL için anlaşmaya varıldığı, bir kısmının peşin kalan için 30.460-TL bedelli takibe konu çekin verildiği, ürün teslim süresinin 35 gün olup, bu sürenin geçmesine rağmen malın henüz teslim edilmediğinden bahisle çek üzerine ödenmemesine ve icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir konulması talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, kural olarak çek bir ödeme vasıtası olduğunu, çekin ödeme dışında örneğin avans olarak verildiği iddiasının iddia eden tarafça kesin delillerle ispatlanması gerektiğini, davalı tarafın malı teslim etmediği, davalıdan mal alımına ilişkin tanzim edilen çekin talep tarihi itibariyle karşılıksız bulunduğunun ve talep edenin haklılığının ispatı açısından yargılama yapılması gerektiğinden ihtiyati tedbir isteminin HMK 389 vd. maddeleri gereğince reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili; yaklaşık ispatın tarafınca yerine getirildiğini, karşı tarafa yapılan 25.000-TL bedelli dekont ve karşı tarafa verilen 30.460-TL miktarlı çek örnekleri, cari hesap ekstresi, karşı tarafla yapılan yazışmaların dosyaya sunulduğunu, dosyaya sunulan delillerden duruun anlaşıldığını, karşı tarafa nakit ve çek olarak 55.460-TL ödeme yapıldığını ve karşılığında taahhüt edilen makinenin alınamadığını, mahkemenin ihtiyati tedbir kararı vermesi halinde zararın 25.000-TL ile sınırlanacağını, şimdi zararın 55.460-TL'ye çıkma ihtimali olduğunu, karşı tarafın müvekkiline fatura kesmemiş olmakla, bu ihtimalin yüksek olduğunu, bu nedenlerle 20.05.2021 tarihli mahkeme kararının kaldırılarak, 16.05.2021 keşide tarihli, 30.460-TL miktarlı, Z10333096 çek nolu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, çek nedeniyle açılacak menfi tesbit davasında, davaya konu edilecek çeklerin ödenmesinin önlenmesi ve icra takibine konu edilmesinin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir. Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir. HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

"şeklindedir. Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. İlk derece mahkemesi; çekin ödeme vasıtası olması nedeniyle ihtiyati tedbir talebinin reddetmiştir. Ancak dosyaya sunulanların değerlendirilmesinde; 19/01/2021 tarihli teklif formunda ürünün bedelinin 55.460-TL olduğu;

25. 000-TL sinin nakit, geri kalan 30.460-TL ninde maksimum 90 günlük evrak verileceğinin yazılı olduğu;

30. 460-TL bedelli 16.05.2021 tarihli çekin 16.02.2021 tarihinde ihtiyati tedbir isteyen tarafça karşı yana teslim edildiği alındığı anlaşılmakla; çekin tahsilinin engellenmesi ve icra takibinin durdurulması yönünde yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğu sonucuna varılmaktadır. İhtiyati tedbir kararının kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, başvurunun kabulü ile kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE;İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/333 D.İş - 2021/333 Karar sayılı 20/05/2021 tarihli kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati tedbir isteminin KABULÜNE, TARAFLAR ARASINDA hüküm ifade etmek üzere ; ... Tavukçuyolu Şubesi'ne ait 16/05/2021 keşide tarihli ... çek seri nolu 30.460-TL bedelli çekin ibraz eden karşı yana ödenmemesi ve karşı yan tarafından icra takibine konu edilmemesi için HMK 389(1),İİK 72/2 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir KONULMASINA, Takdiren %15 oranında(4.569-TL nakit veya kesin süresiz teminat mektubu) teminat yatırıldığında muhatap bankaya yazı yazılmasına, Teminat alınması ve bankaya müzekkere yazılması işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine," İhtiyati tedbir talep eden tarafından yatırılan 59,30-TL peşin harcın istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

21/10/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/134445 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.