Sigorta uyuşmazlığı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/7313 E. 2022/1632 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
bedelden indirim↗ beyan yükümlülüğü↗ poliçe özel şartları↗ bildirim yükümlülüğü↗ taleple bağlılık ilkesi↗ ticari temerrüt faizi↗ finansal kiralama sözleşmesi↗ taleple bağlılık↗ itiraz hakem heyeti↗ özel dava şartı↗ finansal kiralama↗ sigorta tahkim komisyonu↗ sigorta tahkimi↗ sigorta tazminatı↗ sigorta teminatı↗ sigorta ettiren↗ tahkim↗ kasko sigortası↗ teminat kapsamı↗ hakem kararı↗ sigorta sözleşmesi↗ riziko↗ ek prim↗ komisyon↗ uyuşmazlık konusu↗ ihbar↗ temerrüt faizi↗ fatura↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ avans faizi↗ temerrüt↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
11. Hukuk Dairesi 2020/7313 E. , 2022/1632 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki davada Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 20.10.2019 gün ve 2019/İHK-14598 sayılı karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, saklanmak üzere tevdi edildiği İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup, dosya için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ...’ın 2018 yılı başında Tekirdağ İli Muratlı İlçesi Aksa Hayvan Çiftliğinde çalıştırılmak üzere MANITOU marka teleskopik forklifti BNP Paribas Finansal Kiralama şirketinden kiraladığını ve kasko sigortasını yaptırdığını, iş makinesi ile ilgili tüm resmi işlemlerin hasarın meydana geldiği çiftlikte çalıştırılması amacına yönelik olarak düzenlendiğini, 05.12.2018 tarihinde meydana gelen hasarla ilgili olarak sigorta şirketine yapılan başvurunun genel ve özel şartlar gereği reddedildiğini, makinanın tamiratı ile ilgili olarak 71.279,88 TL fatura bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini belirterek hasar tamir bedelinin ticari temerrüt faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, uyuşmazlık konusu hasara ilişin poliçede sigortalının BNP Paribas Finansa Kiralama A.Ş, sigorta ettirenin ... olduğunu, davacının BNP şirketinin menfaatini sigorta ettirdiğini, sigorta ettirenin sigortalı sıfatını taşımadığını, sigortalı makinanın finansal kiralama sözleşmesi ve poliçede kararlaştırılanın aksine operasyonel kiralama ile alt kiracıya kiralandığını ve hasarın alt kiracı kullanımında iken meydana geldiğini, bu sebeple poliçe özel şartları uyarınca başvuruya konu hasarın teminat kapsamında olmadığını, poliçede yazılı riziko adresinin İstanbul ilinde olduğunu hasarın meydana geldiği Tekirdağ iline ilişkin gerek poliçede gerekse FKS’de bir ibarenin yer almadığını, riziko adresi ile poliçede belirtilen riziko adresi farklı olduğundan hasarın bu yönüyle de sigorta teminatı dışında olduğunu, FKS’de alt kiraya izin verilmediği gibi poliçede operasyonel leasingin (faaliyet kiralaması) hayır olarak işaretlendiğini, sigorta ettirenin sözleşmenin kurulması sırasında ya da sonrasında bildirim yükümlülüğüne aykırı davrandığını, dolayısıyla hasarın teminat kapsamında olduğunun kabulü halinde dahi sigorta ilişkisi kurulduktan sonra rizikoyu ağırlaştıracak hususların sigortalıya bildirilmemesi nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, sigortacının ancak gerçek zarardan sorumlu tutulabileceğini, davacının talep ettiği miktar ile ekspertiz raporunda belirlenen miktar arasında fahiş fark olduğunu savunarak başvurunun reddine karar verilmesini istemiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan bilirkişi raporuna göre hasarın tazmini için sigorta red sebeplerinin bulunmadığı, makine hasarının teminat kapsamında olduğu, TTK’nın 1409/II. maddesine göre rizikonun teminat dışında kaldığı iddiasının sigortacı tarafından kanıtlanması gerektiği, ancak sigorta şirketi tarafından somut delil sunulmadığından hasarın poliçe kapsamında ödenmesi gerektiği, sigorta şirketinin 20.01.2019 tarihinde temerrüdünün gerçekleştiği gerekçesiyle başvurunun kabulüne, taleple bağlılık ilkesi gereği 71.280,00 TL’nin 20.01.2019 tarihinden işleyecek avans faizi ile sigorta şirketinden alınarak başvurana ödenmesine karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı vekilince yapılan itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, uyuşmazlık hakem heyeti kararında olaya uygulanması gereken kanun maddeleri belirtilmek suretiyle karar verilmesinin gerekçe gösterilmediği anlamına gelmeyeceği, davalı tarafça finansal kiralama sözleşmesinde makinanın 3. kişilere satıcının onayı olmadan kiralanamayacağı hükmüne dayanarak hasarın poliçe kapsamında olmadığı ileri sürülmüşse de anılan sözleşmeye leasing all risk poliçesinde atıf yapılmadığından salt finansal kiralama sözleşmesindeki başkalarına kiralanmaz hükmünün sigorta poliçesi kapsamında olmadığı anlamına gelmeyeceği, yani all risk sigorta poliçesinde bulunmayan bir kuralın, başka bir sözleşmeye atıf yapmadığı halde uygulanmasına yasanın cevaz vermeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, davacının dava dışı finansal kiralama şirketinden kiraladığı ve sigorta ettirdiği aracın davacı tarafından dava dışı 3. şahsa kiralandığı işletmede kullanılması sırasında meydana gelen hasardan dolayı ödenen tamirat bedelinin davacıya ödenmesi talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin bizatihi finansal kiralamaya (leasing) konu iş makinesinin her türlü hasara karşı teminat altına alınmasına yönelik olduğu gözetildiğinde, poliçede finansal kiralama sözleşmesine ayrıca atıf yapılmasına gerek bulunmadığı gibi sigorta ettirenin finansal kiralamaya konu makineyi alt kiralamayacağına dair beyanda bulunması nedeniyle davacı ... ettirenin sigorta sözleşmesinin imzalanmasından sonra meydana gelen bu yöndeki değişikliği sigorta şirketine ihbarda bulunmadığı açıktır. 6102 sayılı Kanun’un 1445/5. maddesinde “..(5) Rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigorta ettirenin ihmali belirlendiği ve değişikliklere ilişkin beyan yükümlülüğünün ihlal edildiği saptandığı takdirde, söz konusu ihlal tazminat miktarına veya bedele ya da rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre, tazminattan veya bedelden indirim yapılır. Sigorta ettirenin kastı hâlinde ise meydana gelen değişiklik ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacı sözleşmeyi feshedebilir; bu durumda sigorta tazminatı veya bedeli ödenmez. Bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini öder.” düzenlemesine yer verilmiş olup, uyuşmazlığa konu aracın davacı tarafından 01.09.2018 tarihli telehandler sözleşmesi ile kiralandığı dava dışı işyerinde hasarlandığı sabit olduğuna göre yukarıda yer verilen yasa hükmü değerlendirilmeksizin karar verilmesi doğru olmamıştır.
Öte yandan, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan bilirkişi raporunda dosyada mevcut ekspertiz raporundaki tespitlere ve tazminat tutarına hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ekspertiz raporunda belirlenen tazminat tutarı davacının isteminden daha az bir rakama tekabül etmektedir. Hal böyle olmakla birlikte, “taleple bağlılık ilkesi” gerekçesi ile davacının daha yüksek miktardaki talebinin kabulüne karar verilmesi de doğru olmayıp kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/2113 E. 2023/4102 K.
Ortak:teminat kapsamı · hakem kararı · sigorta poliçesi · teminat
İncelediğiniz karardaDavalı vekili, «uyuşmazlık konusu» «hasara» ilişin poliçede sigortalının BNP Paribas Finansa Kiralama A.Ş, «sigorta ettirenin» ... olduğunu, davacının BNP şirketinin menfaatini sigorta ettirdiğini, sigorta ettirenin sigortalı sıfatını taşımadığını, sigortalı makinanın «finansal kiralama sözleşmesi» ve poliçede kararlaştırılanın aksine operasyonel kiralama ile alt kiracıya kiralandığını ve hasarın alt kiracı kullanımında iken meydana geldiğini, bu sebeple «poliçe özel şartları» uyarınca başvuruya konu hasarın «teminat kapsamında» olmadığını, poliçede yazılı «riziko» adresinin İstanbul ilinde olduğunu hasarın meydana geldiği Tekirdağ iline ilişkin gerek poliçede gerekse FKS’de bir ibarenin yer almadığını, riziko adresi ile poliçede belirtilen riziko adresi farklı olduğundan hasarın bu yönüyle de «sigorta teminatı» dışında olduğunu, FKS’de alt kiraya izin verilmediği gibi poliçede operasyonel leasingin (faaliyet kiralaması) hayır olarak işaretlendiğini, sigorta ettirenin sözleşmenin kurulması sırasında ya da sonrasında «bildirim yükümlülüğüne» aykırı davrandığını, dolayısıyla hasarın teminat kapsamında olduğunun kabulü halinde dahi sigorta ilişkisi kurulduktan sonra rizikoyu ağırlaştıracak hususların sig …
Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan bilirkişi raporuna göre «hasarın» tazmini için sigorta red sebeplerinin bulunmadığı, makine hasarının «teminat kapsamında» olduğu, TTK’nın 1409/II. maddesine göre «rizikonun» teminat dışında kaldığı iddiasının sigortacı tarafından kanıtlanması gerektiği, ancak sigorta şirketi tarafından somut delil sunulmadığından hasarın poliçe kapsamında ödenmesi gerektiği, sigorta şirketinin 20.01.2019 tarihinde «temerrüdünün» gerçekleştiği gerekçesiyle başvurunun kabulüne, «taleple bağlılık ilkesi» gereği 71.280,00 TL’nin 20.01.2019 tarihinden işleyecek «avans faizi» ile sigorta şirketinden alınarak başvurana ödenmesine karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı vekilince yapılan itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, uyuşmazlık «hakem» heyeti kararında olaya uygulanması gereken kanun maddeleri belirtilmek suretiyle karar verilmesinin gerekçe gösterilmediği anlamına gelmeyeceği, davalı tarafça «finansal kiralama sözleşmesinde» makinanın 3. kişilere satıcının onayı olmadan kiralanamayacağı hükmüne dayanarak «hasarın» poliçe kapsamında olmadığı ileri sürülmüşse de anılan sözleşmeye leasing all risk poliçesinde atıf yapılmadığından salt finansal kiralama sözleşmesindeki başkalarına kiralanmaz hükmünün «sigorta poliçesi» kapsamında olmadığı anlamına gelmeyeceği, yani all risk sigorta poliçesinde bulunmayan bir kuralın, başka bir sözleşmeye atıf yapmadığı halde uygulanmasına yasanın …
Benzer bu karardaUyuşmazlık, Leasing All Risks «sigorta poliçesi» kapsamında «gerçekleşen zararın» sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:gerçek zarar
Benzer bu karardaUyuşmazlık, Leasing All Risks «sigorta poliçesi» kapsamında «gerçekleşen zararın» sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7291 E. 2017/2992 K.
Ortak:sigorta tazminatı · sigorta ettiren · tahkim · hakem kararı · sigorta sözleşmesi · uyuşmazlık konusu · sigorta poliçesi
İncelediğiniz karardaDavalı vekili, «uyuşmazlık konusu» «hasara» ilişin poliçede sigortalının BNP Paribas Finansa Kiralama A.Ş, «sigorta ettirenin» ... olduğunu, davacının BNP şirketinin menfaatini sigorta ettirdiğini, sigorta ettirenin sigortalı sıfatını taşımadığını, sigortalı makinanın «finansal kiralama sözleşmesi» ve poliçede kararlaştırılanın aksine operasyonel kiralama ile alt kiracıya kiralandığını ve hasarın alt kiracı kullanımında iken meydana geldiğini, bu sebeple «poliçe özel şartları» uyarınca başvuruya konu hasarın «teminat kapsamında» olmadığını, poliçede yazılı «riziko» adresinin İstanbul ilinde olduğunu hasarın meydana geldiği Tekirdağ iline ilişkin gerek poliçede gerekse FKS’de bir ibarenin yer almadığını, riziko adresi ile poliçede belirtilen riziko adresi farklı olduğundan hasarın bu yönüyle de «sigorta teminatı» dışında olduğunu, FKS’de alt kiraya izin verilmediği gibi poliçede operasyonel leasingin (faaliyet kiralaması) hayır olarak işaretlendiğini, sigorta ettirenin sözleşmenin kurulması sırasında ya da sonrasında «bildirim yükümlülüğüne» aykırı davrandığını, dolayısıyla hasarın teminat kapsamında olduğunun kabulü halinde dahi sigorta ilişkisi kurulduktan sonra rizikoyu ağırlaştıracak hususların sig …
Karara karşı, davalı vekilince yapılan itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, uyuşmazlık «hakem» heyeti kararında olaya uygulanması gereken kanun maddeleri belirtilmek suretiyle karar verilmesinin gerekçe gösterilmediği anlamına gelmeyeceği, davalı tarafça «finansal kiralama sözleşmesinde» makinanın 3. kişilere satıcının onayı olmadan kiralanamayacağı hükmüne dayanarak «hasarın» poliçe kapsamında olmadığı ileri sürülmüşse de anılan sözleşmeye leasing all risk poliçesinde atıf yapılmadığından salt finansal kiralama sözleşmesindeki başkalarına kiralanmaz hükmünün «sigorta poliçesi» kapsamında olmadığı anlamına gelmeyeceği, yani all risk sigorta poliçesinde bulunmayan bir kuralın, başka bir sözleşmeye atıf yapmadığı halde uygulanmasına yasanın …
Taraflar arasındaki «sigorta sözleşmesinin» bizatihi «finansal kiralamaya» (leasing) konu iş makinesinin her türlü «hasara» karşı «teminat» altına alınmasına yönelik olduğu gözetildiğinde, poliçede «finansal kiralama sözleşmesine» ayrıca atıf yapılmasına gerek bulunmadığı gibi «sigorta ettirenin» finansal kiralamaya konu makineyi alt kiralamayacağına dair beyanda bulunması nedeniyle davacı ... ettirenin sigorta sözleşmesinin imzalanmasından sonra meydana gelen bu yöndeki değişikliği sigorta şirketine «ihbarda» bulunmadığı açıktır.
Benzer bu karardaO halde, sigortalı tarafından «hakem» heyetine sunulan 27.10.2014 tarihli «muvafakat» başlıklı yazının dava dışı sigortalının «alacağını temlik» niteliğinde olmadığından hukuken «sigorta ettirene» talep ve dava hakkını kazandırdığından söz edilemez.
Dava, Sigorta leasing all risk «sigorta poliçesine» dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta dava konusu sigorta «başkası lehine sigorta» olup; davacı ... ise «sigorta ettiren», sigortalı ise dava dışı .
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:başkası lehine sigorta · alacağın temliki · sözleşmeden doğan dava · muvafakat · temlik · taraf ehliyeti
Benzer bu karardaO halde, sigortalı tarafından «hakem» heyetine sunulan 27.10.2014 tarihli «muvafakat» başlıklı yazının dava dışı sigortalının «alacağını temlik» niteliğinde olmadığından hukuken «sigorta ettirene» talep ve dava hakkını kazandırdığından söz edilemez.
Somut uyuşmazlıkta dava konusu sigorta «başkası lehine sigorta» olup; davacı ... ise «sigorta ettiren», sigortalı ise dava dışı .
Davacının «tahkime» başvurusu üzerine sigortalının «muvafakatinin» alınması gerektiği belirtilmiş, davacı kendisine verilen süre içerisinde eksikliği tamamlamıştır.
Sigorta «sözleşmesinden doğan» haklar sigortalıya aittir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/7056 E. 2023/6602 K.
Ortak:hakem kararı · sigorta poliçesi
İncelediğiniz karardaKarara karşı, davalı vekilince yapılan itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, uyuşmazlık «hakem» heyeti kararında olaya uygulanması gereken kanun maddeleri belirtilmek suretiyle karar verilmesinin gerekçe gösterilmediği anlamına gelmeyeceği, davalı tarafça «finansal kiralama sözleşmesinde» makinanın 3. kişilere satıcının onayı olmadan kiralanamayacağı hükmüne dayanarak «hasarın» poliçe kapsamında olmadığı ileri sürülmüşse de anılan sözleşmeye leasing all risk poliçesinde atıf yapılmadığından salt finansal kiralama sözleşmesindeki başkalarına kiralanmaz hükmünün «sigorta poliçesi» kapsamında olmadığı anlamına gelmeyeceği, yani all risk sigorta poliçesinde bulunmayan bir kuralın, başka bir sözleşmeye atıf yapmadığı halde uygulanmasına yasanın …
Benzer bu karardaUyuşmazlık, leasing all risk «sigorta poliçesine» dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/533 E. 2010/10842 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ordino · teslimde gecikme · gümrük beyannamesi · konişmento · ba beyannamesi · acentelik · muvafakat · garantörlük
Benzer bu karardaLtd.’in elinde olduğu varsayımına dayanılarak, davalı gönderilenin 07.08.2002 tarihinden sonra «konişmento» aslını «ibraz» etmeden ve kendi «garanti» mektubu karşılığında yükü tesellüme yetkili olduğu, davacının da bu tarihten itibaren yükü davalıya «teslimden» imtina edemeyeceği, «ordinonun» ise davacının «acentesi» tarafından anılan tarihten önce düzenlendiğinden davalıya tesellüm hakkı vermeyeceği, kaldı ki geminin limana 16.08.2002 tarihinde yanaştığı, davalı gönderilenden …
Bu durumda TTK’nun 1108/1. maddesinde yer alan düzenlemeye rağmen davalı gönderilenin «konişmentonun» bütün nüshalarını «ibraz» etmeden, nasıl BNP Paribas SA.’nın «muvafakati» ve kendi «garantisi» karşılığında yükü «teslim» alabileceği, diğer bir deyişle aynı maddenin 3. fıkrasında emre yazılı olmayan konişmentolar için tanınan bu haktan nasıl yararlanabileceği de açıklanmalıdır.
Shipping Ltd.Şti.’nin, «konişmentonun» tüm nüshaları kendisine «ibraz» edilmeden 05.08.2002 tarihli «ordinoyu» düzenleyip davalıya vermesinin (gümrük müdürlüğünün 22.04.2003 tarihli yazısından davalıya ordinonun aslının verildiği anlaşılmaktadır) davacıyı da bağlayıp bağlamayacağı, diğer bir deyişle davacının kendi «acentesinin» bu davranışına rağmen konişmentonun aslının kendisine ibrazını istemekte haklı olup olmadığı da tartışılmalıdır.
… eyeceği değerlendirilmeli ve olaylar çizelgesine göre yükün sonradan tahliyesinin kapladığı zaman da gözetilerek, en azından hazırlık mektubunun verildiği tarihten, «konişmentonun» aslının «ibrazı» ile «gümrük beyannamesinin» tescil ettirildiği 09.08.2002 tarihine kadar geçen sürede davacının iddia ettiği alacak kalemlerine hak kazanıp kazanmadığı da belirlenmelidir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/7313 E. , 2022/1632 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki davada Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 20.10.2019 gün ve 2019/İHK-14598 sayılı karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, saklanmak üzere tevdi edildiği İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup, dosya için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ...’ın 2018 yılı başında Tekirdağ İli Muratlı İlçesi Aksa Hayvan Çiftliğinde çalıştırılmak üzere MANITOU marka teleskopik forklifti BNP Paribas Finansal Kiralama şirketinden kiraladığını ve kasko sigortasını yaptırdığını, iş makinesi ile ilgili tüm resmi işlemlerin hasarın meydana geldiği çiftlikte çalıştırılması amacına yönelik olarak düzenlendiğini, 05.12.2018 tarihinde meydana gelen hasarla ilgili olarak sigorta şirketine yapılan başvurunun genel ve özel şartlar gereği reddedildiğini, makinanın tamiratı ile ilgili olarak 71.279,88 TL fatura bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini belirterek hasar tamir bedelinin ticari temerrüt faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, uyuşmazlık konusu hasara ilişin poliçede sigortalının BNP Paribas Finansa Kiralama A.Ş, sigorta ettirenin ... olduğunu, davacının BNP şirketinin menfaatini sigorta ettirdiğini, sigorta ettirenin sigortalı sıfatını taşımadığını, sigortalı makinanın finansal kiralama sözleşmesi ve poliçede kararlaştırılanın aksine operasyonel kiralama ile alt kiracıya kiralandığını ve hasarın alt kiracı kullanımında iken meydana geldiğini, bu sebeple poliçe özel şartları uyarınca başvuruya konu hasarın teminat kapsamında olmadığını, poliçede yazılı riziko adresinin İstanbul ilinde olduğunu hasarın meydana geldiği Tekirdağ iline ilişkin gerek poliçede gerekse FKS’de bir ibarenin yer almadığını, riziko adresi ile poliçede belirtilen riziko adresi farklı olduğundan hasarın bu yönüyle de sigorta teminatı dışında olduğunu, FKS’de alt kiraya izin verilmediği gibi poliçede operasyonel leasingin (faaliyet kiralaması) hayır olarak işaretlendiğini, sigorta ettirenin sözleşmenin kurulması sırasında ya da sonrasında bildirim yükümlülüğüne aykırı davrandığını, dolayısıyla hasarın teminat kapsamında olduğunun kabulü halinde dahi sigorta ilişkisi kurulduktan sonra rizikoyu ağırlaştıracak hususların sigortalıya bildirilmemesi nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, sigortacının ancak gerçek zarardan sorumlu tutulabileceğini, davacının talep ettiği miktar ile ekspertiz raporunda belirlenen miktar arasında fahiş fark olduğunu savunarak başvurunun reddine karar verilmesini istemiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan bilirkişi raporuna göre hasarın tazmini için sigorta red sebeplerinin bulunmadığı, makine hasarının teminat kapsamında olduğu, TTK’nın 1409/II. maddesine göre rizikonun teminat dışında kaldığı iddiasının sigortacı tarafından kanıtlanması gerektiği, ancak sigorta şirketi tarafından somut delil sunulmadığından hasarın poliçe kapsamında ödenmesi gerektiği, sigorta şirketinin 20.01.2019 tarihinde temerrüdünün gerçekleştiği gerekçesiyle başvurunun kabulüne, taleple bağlılık ilkesi gereği 71.280,00 TL’nin 20.01.2019 tarihinden işleyecek avans faizi ile sigorta şirketinden alınarak başvurana ödenmesine karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı vekilince yapılan itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, uyuşmazlık hakem heyeti kararında olaya uygulanması gereken kanun maddeleri belirtilmek suretiyle karar verilmesinin gerekçe gösterilmediği anlamına gelmeyeceği, davalı tarafça finansal kiralama sözleşmesinde makinanın 3. kişilere satıcının onayı olmadan kiralanamayacağı hükmüne dayanarak hasarın poliçe kapsamında olmadığı ileri sürülmüşse de anılan sözleşmeye leasing all risk poliçesinde atıf yapılmadığından salt finansal kiralama sözleşmesindeki başkalarına kiralanmaz hükmünün sigorta poliçesi kapsamında olmadığı anlamına gelmeyeceği, yani all risk sigorta poliçesinde bulunmayan bir kuralın, başka bir sözleşmeye atıf yapmadığı halde uygulanmasına yasanın cevaz vermeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, davacının dava dışı finansal kiralama şirketinden kiraladığı ve sigorta ettirdiği aracın davacı tarafından dava dışı 3. şahsa kiralandığı işletmede kullanılması sırasında meydana gelen hasardan dolayı ödenen tamirat bedelinin davacıya ödenmesi talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin bizatihi finansal kiralamaya (leasing) konu iş makinesinin her türlü hasara karşı teminat altına alınmasına yönelik olduğu gözetildiğinde, poliçede finansal kiralama sözleşmesine ayrıca atıf yapılmasına gerek bulunmadığı gibi sigorta ettirenin finansal kiralamaya konu makineyi alt kiralamayacağına dair beyanda bulunması nedeniyle davacı ... ettirenin sigorta sözleşmesinin imzalanmasından sonra meydana gelen bu yöndeki değişikliği sigorta şirketine ihbarda bulunmadığı açıktır.
6102 sayılı Kanun’un 1445/5. maddesinde “..(5) Rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigorta ettirenin ihmali belirlendiği ve değişikliklere ilişkin beyan yükümlülüğünün ihlal edildiği saptandığı takdirde, söz konusu ihlal tazminat miktarına veya bedele ya da rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre, tazminattan veya bedelden indirim yapılır. Sigorta ettirenin kastı hâlinde ise meydana gelen değişiklik ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacı sözleşmeyi feshedebilir; bu durumda sigorta tazminatı veya bedeli ödenmez. Bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini öder.” düzenlemesine yer verilmiş olup, uyuşmazlığa konu aracın davacı tarafından 01.09.2018 tarihli telehandler sözleşmesi ile kiralandığı dava dışı işyerinde hasarlandığı sabit olduğuna göre yukarıda yer verilen yasa hükmü değerlendirilmeksizin karar verilmesi doğru olmamıştır.
Öte yandan, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan bilirkişi raporunda dosyada mevcut ekspertiz raporundaki tespitlere ve tazminat tutarına hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ekspertiz raporunda belirlenen tazminat tutarı davacının isteminden daha az bir rakama tekabül etmektedir. Hal böyle olmakla birlikte, “taleple bağlılık ilkesi” gerekçesi ile davacının daha yüksek miktardaki talebinin kabulüne karar verilmesi de doğru olmayıp kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, dosyanın Uyuşmazlık Hakem Heyeti’ne gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 08/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/750233300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz