Görev ve yetki
52 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Kargo ile taşıma uyuşmazlığında görevli mahkeme: tüketici mahkemesi
2021/198 E. 2021/184 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Eşya taşıma işlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar TTK'da düzenlendiğinden mutlak ticari dava niteliğindedir; ancak taraflardan birinin tüketici sıfatını haiz olması halinde, 6502 sayılı TKHK'nın 83/2. maddesindeki açık hüküm nedeniyle bu ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığa tüketici mahkemesinde bakılması gerekir. Davanın tüketici mahkemesinde görülecek olması, onun ticari dava niteliğini ortadan kaldırmaz; dolayısıyla ne genel asliye hukuk mahkemesi ne de asliye ticaret mahkemesi görevlidir, görevli mahkeme tüketici mahkemesidir.
mutlak ticari davatüketici işlemigörev dava şartıtüketici mahkemesitaşıma sözleşmesi
-
Tüketici işlemi niteliğindeki hava yolu taşıma davasında görev
2021/83 E. 2021/52 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraflardan biri tüketici sıfatını taşıyan ve tüketici işlemi niteliğindeki bir sözleşmeden (somut olayda hava yolu yolcu taşıma sözleşmesi) kaynaklanan uyuşmazlıklarda, işlemin TTK uyarınca mutlak ticari dava sayılması, görevli mahkemenin 6502 sayılı TKHK'nin 73/1. maddesi uyarınca Tüketici Mahkemesi olmasını engellemez; ticari dava niteliği yalnızca uygulanacak hukuku ilgilendirir, görevi değiştirmez. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan istinaf sebebi olarak ileri sürülmese de BAM tarafından re'sen incelenir; görevsiz mahkemece esasa ilişkin hüküm…
tüketici işlemimutlak ticari davagörevdava şartıre'sen incelemekamu düzeni
-
Taşıma alacağında yetkili icra dairesinin TBK 89/1 uyarınca seçimlik belirlenmesi
2020/978 E. 2020/864 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan navlun bedeli gibi bir miktar para alacağına dayalı icra takiplerinde, TBK 89/1 uyarınca alacaklının ikametgahının bulunduğu yer icra daireleri de yetkilidir; bu durumda genel yetki kuralı (borçlunun yerleşim yeri) ile özel yetki kuralı (alacaklının yerleşim yeri) birlikte uygulanabilir hale gelir ve seçimlik yetki söz konusu olduğundan seçim hakkı davacı alacaklıya aittir. Alacaklının bu seçim hakkını kullanarak kendi yerleşim yerindeki icra dairesinde takip başlatması yasaya uygundur ve bu durumda itirazın iptali…
itirazın iptalidava şartıyetkili icra dairesiseçimlik yetkipara borcunun ödeme yeri
-
Navlun ücretinden gönderenin sorumluluğu ve yetki itirazının reddi
2018/1413 E. 2020/459 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Para alacaklarında İİK 50. madde yollamasıyla HMK 10. ve TBK 89. madde uyarınca alacaklının ikametgahındaki icra daireleri de yetkilidir. Deniz yoluyla taşımada konişmentoda 'freight collect (ödemeli taşıma)' kaydı bulunması halinde TTK 917/1. ve 1200. madde hükümleri uyarınca navlun ücretinden gönderen (taşıtan) sorumludur; davalının akdi ilişkiyi kabul edip yargılama sırasında ileri sürmediği, istinafta ilk kez dile getirdiği ve önceki savunmasıyla çelişen akdi ilişkiyi inkar mahiyetindeki iddiaları dikkate alınmaz. Alacağın faturaya dayalı ve likit…
itirazın iptalinavlun alacağıtaşıma komisyonculuğukonişmentofreight collectyetki itirazı
-
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında yetkili mahkeme
2020/216 E. 2020/285 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Satıcının, taşıma sırasında malın alıcıya teslim edilmediği iddiasıyla taşıyana ve araç kayıt malikine karşı açtığı tazminat davasında, taraflar arasında yazılı taşıma sözleşmesi bulunmasa da uyuşmazlığa TTK'nın eşya taşımasına ilişkin hükümleri uygulanır; davacı tarafın davayı haksız fiile dayandırması bu sonucu değiştirmez. Bu tür davalarda yetkili mahkeme, TTK 890 uyarınca malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi ile davalıların yerleşim yeri mahkemesidir; davacının kendi yerleşim yeri mahkemesi yetkili değildir.
taşıma sözleşmesiyetki itirazıeşya taşımasıfiili taşıyıcıasıl taşıyıcıhaksız fiil
-
Milletlerarası yetkide MÖHUK 40 atfıyla iç hukuk yetki kurallarının uygulanması
2019/1044 E. 2020/207 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi MÖHUK 40. madde atfıyla iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarına (HMK 6, 10 vb.) göre belirlenir; sözleşmede veya taşıma belgesinde Türk mahkemelerini yetkili kılan bir yetki klozu yoksa ve davalının ikametgahı ile sözleşmenin ifa yeri (yükleme/boşaltma yerleri dahil) yurt dışındaysa, Türk mahkemeleri milletlerarası yetkiye sahip değildir.
milletlerarası yetkiMÖHUK 40genel yetkili mahkemeborcun ifa yerikonişmentobağlama özeti
-
Tüketici işlemi niteliğindeki taşıma davasında görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir
2019/2187 E. 2019/1511 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir uyuşmazlığın TTK kapsamında düzenlenen bir sözleşme türünden (örn. taşıma sözleşmesi) kaynaklanması ve bu nedenle mutlak ticari dava niteliği taşıması, tarafların tüketici-sağlayıcı ilişkisi içinde bulunması halinde işlemin tüketici işlemi sayılmasını engellemez; 6502 sayılı TKHK'nın 83. maddesi uyarınca diğer kanunlarda düzenleme bulunması, işlemin tüketici işlemi vasfını ve TKHK'nın görev-yetki hükümlerinin uygulanmasını ortadan kaldırmaz; bu durumda görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir.
tüketici işlemimutlak ticari davagörevdava şartıre'sen inceleme
-
CMR'ye tabi taşımada icra dairesinin yetkisi ve itirazın iptali davası şartı
2019/2059 E. 2019/1467 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
CMR Konvansiyonu'na tabi uluslararası taşımalardan kaynaklanan alacaklar için icra takibi/dava yetkisi CMR 31/1 maddesinde sayılan yerlerle (davalının ikametgahı/esas işyeri/şubesi, yükün alındığı yer veya teslim yeri olarak gösterilen yer) sınırlıdır; sigortacının halefiyet hakkını kullanarak kendi ikametgahında icra takibi yapabileceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Yetkili icra dairesinde takip yapılmış olması itirazın iptali davası için özel bir dava şartı olup, bu şart yerine getirilmemişse dava usulden reddedilir.
CMR Konvansiyonuyetkili icra dairesiitirazın iptali davasıdava şartıhalefiyetrücu
-
Bagaj kaybında görevli mahkeme: tüketici işlemi niteliği
2019/1062 E. 2019/788 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın gerçek kişi tüketici, diğer tarafın profesyonel sağlayıcı olduğu ve seyahatin mesleki amaçla yapılmadığı yolcu taşıma işlerinde, taşıma sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir; bu husus dava şartı olup yargılamanın her aşamasında re'sen incelenir.
tüketici işlemigörevdava şartıre'sen incelemetaşıma sözleşmesi
-
Taşımacılık alacağında itirazın iptali davasında yetkili icra dairesi
2019/672 E. 2019/506 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Eşya taşımadan doğan uyuşmazlıklarda genel yetkili yer (davalının yerleşim yeri) dışında malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer icra dairesi de yetkilidir. Birden fazla yer yetkili olduğunda seçim hakkı önce alacaklıya aittir; alacaklı bu hakkını yetkisiz bir icra dairesi yönünde kullanırsa seçim hakkı borçluya geçer ve borçlunun yetki itirazı üzerine takip yetkisiz sayılır. İtirazın iptali davasının dinlenebilmesi için takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması HMK 114/2 uyarınca bir dava şartıdır; bu şart gerçekleşmemişse dava HMK…
itirazın iptaliyetkili icra dairesiseçimlik yetkidava şartıtaşıma sözleşmesinden doğan uyuşmazlık
-
Taşıma alacağında yetkili icra dairesi seçimlik yetki kapsamındadır
2019/608 E. 2019/450 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan para alacağına dayalı icra takiplerinde, TBK 89/1 uyarınca alacaklının ikametgahının bulunduğu yer icra daireleri de yetkilidir; bu durum davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesiyle birlikte seçimlik yetki oluşturur ve seçim hakkı davacı alacaklıya aittir. Alacaklının kendi yerleşim yerindeki icra dairesinde takip başlatması yetki kurallarına uygundur.
itirazın iptaliseçimlik yetkiyetkili icra dairesigenel yetkiözel yetkitaşıma sözleşmesi
-
Rücuen tazminat davasında yetki itirazının değerlendirilmesi
2019/468 E. 2019/382 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Üst taşıyıcıya halefen fiili taşıyıcı ve sorumluluk sigortacısına karşı açılan rücuen tazminat davasında, taraflar arasında yazılı ve imzalı bir yetki sözleşmesi ispatlanamadığı takdirde, davacının yetki sözleşmesine dayalı yetki itirazı reddedilir. Bu durumda yetkili mahkemenin tespitinde TTK 890 uyarınca malın teslim alındığı veya teslim edileceği yer mahkemesi ile fiili taşıyıcıya karşı açılan davalarda asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesi esas alınır; bu yerlerin dava açılan mahkemenin yargı çevresinde bulunmaması halinde yetki itirazı haklı…
yetki itirazırücuen tazminatasıl taşıyıcıfiili taşıyıcıyetki sözleşmesisorumluluk sigortası
-
Taşıma sözleşmesinden doğan para borcunda yetkili icra dairesi
2018/1813 E. 2018/1289 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taşıma sözleşmesinden doğan bekleme ücreti gibi bir para borcunda, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, borç alacaklının ödeme zamanındaki ikametgahında ödenir; bu nedenle alacaklının ikametgahındaki icra dairesi de yetkilidir. Taraflar arasında taşıma ilişkisinin varlığı uyuşmazlık konusu değilse, salt sözleşmenin yazılı olarak ispatlanamamış olması, alacaklının ikametgahının yetkili icra dairesi olmasına engel değildir.
itirazın iptaliyetkili icra dairesipara borcunun ifa yeritaşıma sözleşmesidava şartıCMR
-
Hava yoluyla yolcu taşımasında görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir
2018/1439 E. 2018/1027 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Gerçek kişi yolcu ile ticari amaçla hareket etmeyen bir taşıma işlemine dayanan uyuşmazlıklarda, taşıyıcı profesyonel sağlayıcı, yolcu ise 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici sayıldığından, uyuşmazlık tüketici işleminden kaynaklanmaktadır ve görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir; görev dava şartı olduğundan bu husus re'sen incelenir.
tüketici işlemigörevdava şartıhava yoluyla yolcu taşıma sözleşmesire'sen inceleme
-
Taşıma işleri komisyoncusunun ve taşıyıcının zayi olan emtiadan sorumluluğu
2017/733 E. 2018/863 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taşıma işini örgütleyip organize eden taşıma işleri komisyoncusu, TTK 929/1-b uyarınca taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin fiil ve ihmallerinden kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur; sorumluluğu önceden hafifleten veya kaldıran sözleşme kayıtları TTK 854(1) uyarınca geçersizdir. Taşınan eşyanın üçüncü kişilerce çalınması nedeniyle taşıyıcının sorumluluğu, haksız fiil sorumluluğu değil taşıma sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan sorumluluktur ve taşıma işlerinin ticari işletme faaliyeti sayılması nedeniyle görevli mahkeme asliye…
taşıma işleri komisyoncusuTTK 929/1-bsorumsuzluk kaydıTTK 854taşıma sözleşmesine aykırılıkTTK 886 pervasız davranış
-
Kredi borcunun ifa yerinin şube taşıma işlemiyle değişmesi
2018/472 E. 2018/808 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kredi sözleşmesinin imzalandığı şube ile hesabın kat edildiği/taşındığı şube farklı ise ve hesap taşıma işlemi kat ihtarından ve icra takibinden önce gerçekleşmişse, borcun ifa yeri sözleşmenin imzalandığı şube değil, hesabın kat edildiği şubenin bulunduğu yerdir. Ayrıca, tacirler arası kredi sözleşmesindeki yetki şartında kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkisinin saklı tutulduğu açıkça belirtilmişse, bu düzenleme HMK 17'deki münhasır yetki kuralının aksini oluşturur ve kanunen yetkili yer mahkemeleri/icra daireleri de yetkili kalır.
yetki sözleşmesimünhasır yetkiifa yeridava şartıitirazın iptalikredi sözleşmesi
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının geçerliliği ve tefrik kararına istinaf
2018/398 E. 2018/702 K. ·
Tazminatdiğer
Yabancılık unsuru taşıyan bir borç ilişkisinden doğan uyuşmazlıkta, münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadığında, taraflar arasındaki konişmentoda yer alan ve ismen belirli bir yabancı devlet mahkemesini yetkili kılan yazılı yetki şartı MÖHUK 47 koşullarını taşıyorsa geçerlidir ve konişmentoya taraf olan yükletici bu şartla bağlıdır; tacirler arası ilişkilerde TBK'nun genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri uygulanmaz. Ayrıca, davanın bir davalı yönünden tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmesine ilişkin karar nihai karar niteliğinde…
yetki sözleşmesiMÖHUK 47münhasır yetkikonişmentotefrik kararıyükleten (shipper)
-
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminatta tüketici mahkemesi görevlidir
2018/61 E. 2018/244 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraflardan birinin tüketici olduğu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, işlem TTK anlamında ticari iş niteliği taşısa dahi, 6502 sayılı TKHK'nın 3/1 ve 83. maddeleri gereğince tüketici işlemi hükümleri uygulanır ve görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi'dir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan, istinaf sebebi yapılmamış olsa da BAM tarafından re'sen incelenir.
görevkamu düzenitüketici işlemitaşıma sözleşmesire'sen incelemegörevsizlik kararı
-
Turist rehberinin mesleki amaçla yolculuğu tüketici işlemi sayılmaz
2017/602 E. 2018/209 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir gerçek kişinin ticari/mesleki amaçla, mesleği ile bağlantılı bir işi (iş kaybı) gerekçe göstererek uluslararası hava yolu taşıma sözleşmesinden doğan tazminat talebinde bulunması halinde, kişi 6502 sayılı Kanun'un 3/1-k maddesi anlamında tüketici sayılmaz ve taraflar arasındaki ilişki tüketici işlemi oluşturmaz; yolcu taşıma işi ticari iş niteliğinde olduğundan görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Görevli mahkeme yanlışlıkla görevsizlik kararı verirse, HMK 353/1/a-3 uyarınca bu karar kaldırılır ve dosya, tüketici mahkemesine değil, kararı…
tüketici işlemidava şartıgörevuluslararası hava yolu taşıma sözleşmesimesleki amaç
-
Karma taşımada zararın yeri belirsizse görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir
2018/5 E. 2018/89 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Karma (multi modal) taşıma sözleşmelerinde, taşınan emtiada meydana gelen zararın taşımanın hangi safhasında (deniz veya kara) gerçekleştiği tespit edilemiyor ve deniz taşımasına özgü bir zarar sebebi iddia edilmiyorsa, uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanır; bu durumda deniz ticareti davalarına bakmakla görevli özel mahkeme değil, genel görevli Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.
multi modal taşımakarma taşıma sözleşmesiCMR Konvansiyonugörevsizlik kararırücuen tazminatsigorta poliçesi
-
Havayolu bagaj kaybında görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir
2018/103 E. 2018/96 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Gerçek kişi tüketici ile profesyonel sağlayıcı sıfatını taşıyan havayolu şirketi arasında mesleki amaç taşımayan yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat uyuşmazlıkları tüketici işlemi niteliğinde olup, bu davalara bakmakla görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir; görev dava şartı olduğundan re'sen gözetilir.
tüketici işlemidava şartıgörevre'sen incelemehavayolu ile yolcu taşıma sözleşmesi
-
CMR taşımalarında yetkili mahkeme; icra takibinin yetkisiz yerde yapılması itirazın iptali davasında ret sebebidir
2017/729 E. 2018/73 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
CMR Konvansiyonuna tabi taşımalardan doğan uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme/icra dairesi CMR 31/1'e göre belirlenir; davalının ikametgahı, taşıma mukavelesinin akdedildiği esas işyeri/şube veya yükün alındığı/teslim yeri dışındaki bir yerde açılan takip yetkisizdir ve MÖHUK 51'deki tenfiz davalarına özgü yetki kuralı kıyasen uygulanamaz. İtirazın iptali davasının görülebilmesi için icra takibinin yetkili yerde yapılmış olması özel bir dava şartıdır; bu şart gerçekleşmemişse dava usulden reddedilir.
CMR Konvansiyonuyetkili mahkemeitirazın iptalidava şartıMÖHUKhalefiyet