6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında yetkili mahkeme

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/216 E. 2020/285 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetki

Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Satıcının, taşıma sırasında malın alıcıya teslim edilmediği iddiasıyla taşıyana ve araç kayıt malikine karşı açtığı tazminat davasında, taraflar arasında yazılı taşıma sözleşmesi bulunmasa da uyuşmazlığa TTK'nın eşya taşımasına ilişkin hükümleri uygulanır; davacı tarafın davayı haksız fiile dayandırması bu sonucu değiştirmez. Bu tür davalarda yetkili mahkeme, TTK 890 uyarınca malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi ile davalıların yerleşim yeri mahkemesidir; davacının kendi yerleşim yeri mahkemesi yetkili değildir.

Ele alınan sorunlar

Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında yetkili mahkemenin tespiti → ret

İddia: Davacı vekili, davanın haksız fiilden kaynaklandığını, HMK 16. maddesi uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, davacının yerleşim yerinin Küçükçekmece/İstanbul olduğunu, tarafların tacir olması nedeniyle Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu ileri sürerek yetki itirazının kabulüne ilişkin kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Taşıyan ile araç kayıt maliki davalılara yöneltilen dava, taşıma sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan bir tazminat davasıdır. HMK 6. madde gereği genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesi olmakla birlikte, TTK 890(1) uyarınca eşya taşımasına ilişkin hukuki uyuşmazlıklarda malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi de yetkilidir; TTK 890(2) uyarınca fiili taşıyıcıya karşı açılacak dava asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde, asıl taşıyıcıya karşı açılacak dava fiili taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte, taşımanın Hasanoğlan'dan Polatlı'ya yapıldığı, her iki davalının ikametgahının ve malın teslim alındığı/teslim için öngörülen yerin Ankara hudutları dahilinde olduğu gözetildiğinde, davanın açıldığı mahkemeyi yetkili kılan yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Davacı vekilinin davanın haksız fiilden kaynaklandığı yönündeki iddiasına rağmen, uygulanacak hükümler taşıma sözleşmesine dair hükümler olduğundan, satıcı davacının taşıyıcıya yönelttiği bu davada davacının ikametgahı mahkemesi yetkili değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat taleplerinde, davacının haksız fiil iddiasına rağmen yetkili mahkemenin TTK'nın eşya taşımasına ilişkin özel hükümleri (TTK 890) çerçevesinde belirlenmesi gerektiği yönünde emsal niteliğinde bir değerlendirme içermektedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Taşıma sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan tazminat davalarında, TTK 890(1) uyarınca malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi de yetkilidir; TTK 890(2) uyarınca fiili taşıyıcıya karşı açılacak dava asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde, asıl taşıyıcıya karşı açılacak dava fiili taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıma sözleşmesi yetki itirazı eşya taşıması fiili taşıyıcı asıl taşıyıcı haksız fiil

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 6HMK 10HMK 16 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 890(1)TTK 890(2)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/216

KARAR NO 2020/285

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/11/2019

NUMARASI 2018/1136 Esas-2019/1197 Karar

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/03/2020

Yetki ilk itirazının kabulüne ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekili şirketin dava dışı ... Ltd. Şti'ne sattığı kömürleri taşımak için 03/07/2010 tarihli ... nolu sevk irsaliyesi ile 22.250 kg ceviz tipi ile 11.000 kg portakal tipi kömürü ... plakalı kamyona yüklediğini, kömürlerin araç sürücüsü davalı ...'a ıslak imza karşılığı teslim edildiğini, aynı kamyona 04/07/2010 tarihli ve ... nolu sevk irsaliyesi ile 34.400-kg portakal tipi ithal torbalanmış kömürün yüklendiğini, davalı ...'a ıslak imza karşılığı teslim edildiğini, teslim edilen ürünlere ilişkin 2 adet fatura düzenlendiğini,alıcının fatura bedellerini ödememek için her türlü bahaneyi uydurduğunu, dava dışı Hag Kimya ... Ltd. Şti fatura borcunu ödemediğinden müvekkilinin Bakırköy ....İcra Dairesinin ...

Esas dosyası ile 38.170,51-TL tutarında takip yapıldığını ileri sürerek, davacının tahsil edemediği 32.952,96-TL mal bedeli,davacının icra takibi için ödediği 212-TL, Ankara 13.ATM'nin 2015/221 Esas ve 2016/648 Karar sayılı kararından yer alan 29,20-TL ilam harcı,50-TL davalıya ödenen yargı gideri,4.548,70-TL vekalet ücreti, 145-TL gider avansı ile 700-TL bilirkişi ücreti ,100-TL gider avansı olmak üzere toplam 5.785-TL masrafın dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkillerinin yerleşim yerinin Ankara ilinde bulunduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetki yönünden itiraz ettiklerini, dosyanın yetkili Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacı yanın dava konusu kömürleri 2010 yılından beri çeşitli mahkemelerde sürekli dava konusu yaptığını, dava konusu kömürlerin ... tarafından teslim alındığının davacı yan tarafından bilindiğini ileri sürerek, öncelikle yetki itirazlarının kabulüne, dosyanın Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, esasa girilmesi halinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, HMK 6 ve 10. maddeleri uyarınca davanın Ankara mahkemesinin yetkili olduğu, yetki ilk itirazının süresinde ve usulüne uygun olarak yapılmış olmakla seçimlik hakkın davalıya geçtiği, HMK'nın 10. maddesi gereğince sözleşmenin ifa yeri de Ankara olduğundan süresinde yapılan yetki ilk itirazının kabulü ile yasal sürede talep halinde dosyanın yetkili bulunan Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın bir tazminat davası olduğunu, HMK.'nın haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesinde haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği yer dışında zararın meydana geldiği yerin, gelme ihtimalinin bulunduğu yer ve zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olarak kabul edildiğini, HMK.'nın 16. maddesinde haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, davacının yerleşim yerinin Küçükçekmece/İstanbul olduğunu, tarafların tacir olması bakımından yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek,kararının kaldırılarak davanın kabulüne veya dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; satıcı davacı tarafından alıcıya gönderilen ,ancak alıcı tarafından teslim alınmadığı ileri sürüldüğünden alıcıdan tahsil edilemeyen mal bedeli ile alıcıya karşı açılan davalarda katlanılmak zorunda kalınan yargı giderlerinin davalılardan tahsiline ilişkindir. Davacı satılan kömürlerin iki adet irsaliye ile davalı ...'a ıslak imzasıyla teslim edildiğini, Yargıtay 11 HD nin taşıma ile ilgili kararlarına da atıf yaparak davalıların ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek müvekkili davacının mallarını ağır kusurlu olarak sevk adresinde ki alıcıya teslim etmeyerek zarara uğradığını ileri sürdüğü mal bedelleri ve yargı giderlerinin davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmektedir. Buna göre taşıyan ...

ile araç kayıt maliki ...'a yöneltilen dava taşıma sözleşmesine aykırılık nedeniyle açılmış tazminat davasıdır. HMK 6. Maddesi gereği genel yetkili mahkeme davalı borçlunun yerleşim yeri mahkemesidir. Ancak TTK nun 890(1) maddesi ;

1. Ve 2.kısım(eşya taşıma) hükümlerine tabii taşımadan doğan hukuki uyuşmazlıklarda ,malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi de yetkilidir.(2)fiili taşıyıcıya karşı açılacak dava,asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde ,asıl taşıyıcıya karşı açılacak dava fiili taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. "şeklinde düzenlenmiştir. Somut olayda taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır.Taşımanın Hasanoğlan''dan Polatlı'ya yapıldığı gözetildiğinde her iki davalının ikametgahının Ankara malın teslim alındığı ve teslim için öngörülen yerin de Ankara hudutları dahilinde ki ilçeler olduğu gözetildiğin de davanın açıldığı mahkemeyi yetkili kılan yasal bir düzenleme bulunmamaktadır.

Her ne kadar davacı vekili davanın haksız fiilden kaynaklandığını ileri sürmekte ise de uygulanacak hükümler taşıma sözleşmesine dair hükümler olduğundan satıcı davacının taşıyıcıya yönelttiği davasın da davacının ikametgahı mahkemesi yetkili değildir.Süresinde ve usulüne uygun olarak yapılmış yetki itirazının kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 54,40- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan harcın mahsubu ile bakiye 10- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 05/03/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/171604 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.