Taşıma alacağında yetkili icra dairesi seçimlik yetki kapsamındadır
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/608 E. 2019/450 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan para alacağına dayalı icra takiplerinde, TBK 89/1 uyarınca alacaklının ikametgahının bulunduğu yer icra daireleri de yetkilidir; bu durum davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesiyle birlikte seçimlik yetki oluşturur ve seçim hakkı davacı alacaklıya aittir. Alacaklının kendi yerleşim yerindeki icra dairesinde takip başlatması yetki kurallarına uygundur.
Ele alınan sorunlar
Taşıma alacağına dayalı takipte yetkili icra dairesinin tespiti → kabul
İddia: Davacı vekili, TBK 89. madde gereği müvekkili şirketin bulunduğu yer olan Gaziosmanpaşa İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, davada herhangi bir yetki itirazının bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İtirazın iptali davasının dinlenilme koşullarından biri, takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun yapılmış olmasıdır. Yetkili icra dairesi, İİK 50/1 maddesi yollamasıyla HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirlenir; HMK 6. madde gereği genel yetkili icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesidir. Ancak dava, taşıma sözleşmesine dayalı alacak için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir ve dosyadaki belgelerden taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunduğu anlaşılmaktadır. Bir miktar para alacağından ibaret olan takip konusu taşıma alacağı, alacaklının ikametgahında ödenmelidir; bu nedenle TBK 89/1 uyarınca bu tür davalarda alacaklının ikametgahının bulunduğu yer icra daireleri ve mahkemeleri de yetkilidir. Dava konusu icra takibi, davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde (Büyükçekmece) yapılabileceği gibi, özel yetki kuralı gereği alacaklının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki icra dairesinde (Gaziosmanpaşa) de yapılabilir. Bu durum seçimlik yetki niteliğindedir ve seçim hakkı davacı alacaklıya aittir; davacı bu hakkını Gaziosmanpaşa icra daireleri yönünde kullanmıştır. Bu nedenle mahkemece icra müdürlüğünün yetkisine itirazın yerinde olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taşıma ilişkisinden kaynaklanan para alacaklarına dayalı icra takiplerinde TBK 89/1 hükmünün seçimlik yetki doğurduğu ve seçim hakkının alacaklıya ait olduğu yönünde bölgesel ikna edici bir tespit içermektedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan para alacağına dayalı icra takiplerinde, İİK 50/1 yollamasıyla HMK 6 gereği davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesi genel yetkili olmakla birlikte, TBK 89/1 uyarınca para alacağının ödeme yeri olan alacaklının yerleşim yeri icra dairesi de yetkilidir; bu iki icra dairesi arasında seçim hakkı alacaklıya aittir.
- Dava şartı
- Takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun yapılmış olması, itirazın iptali davasının dinlenilme koşullarındandır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ seçimlik yetki↗ yetkili icra dairesi↗ genel yetki↗ özel yetki↗ taşıma sözleşmesi↗ para alacağının ödeme yeri↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/608
KARAR NO 2019/450
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/11/2018
NUMARASI 2018/196 Esas 2018/1124 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/04/2019
Yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında taşıma ilişkisinden doğan alacaklara istinaden müvekkili şirket tarafından faturalar ve cari hesapta önceden devretmiş olan faturalar düzenlendiğini, davalının borcunu ödememesi üzerine icra takibine geçildiğini, davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğunu bildirerek Gaziosmanpaşa ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı şirkete dava dilekçesi ile tensip zaptı usulüne uygun tebliğ olunmuş, davalı şirket tarafından davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davalının yerleşim yerinin Büyükçekmece/İstanbul olması sebebiyle icra takibinin Büyükçekmece icra dairelerinde yapılması gerektiği, yetkili icra dairesinde icra takibi yapılmadığından, icra dairesinin yetkisiz olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; fatura bedellerinin bir kısmının ödendiğini, kalan borcun ödenmediğini, bunun üzerine Gaizosmanpaşa ....İcra Müdürlüğünün ....Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, yetkiye, borca ve faiz oranına itiraz edildiğini, açılan itirazın iptali davasında herhangi bir talep ve savunmada bulunmadıklarını, TBK 89.madde gereği müvekkili şirketin bulunduğu yer olan Gaziosmanpaşa İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, hakimin tarafların talepleri ile bağlı olduğunu, davada herhangi bir yetki itirazının bulunmadığını belirterek kararın kaldırılarak, davanın kabulüne, takibin takipteki şartlarla devamına, kötü niyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İtirazın iptali davasının dinlenilme koşullarından bir tanesi de takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış olmasıdır.Elde ki davada Gaziosmanpaşa....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe karşı davalı borçlu vekili ;borçlunun ikametgahının Büyükçekmece’de bulunduğunu yetkili icra dairesinin Büyükçekmece icra dairesi olduğunu bildirerek icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmiştir. Yetkili icra dairesi ;İİK’nun 50/1 maddesi yollamasıyla HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirlenir.HMK 6. maddesi gereği genel yetkili mahkeme ve icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeri mahkeme icra dairesidir. Somut olayda dava, taşıma sözleşmesine dayalı alacak için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, davacı tarafça dosyaya ibraz edilen taşıma evrakları ve belgelerden taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunduğu anlaşılmaktadır.Davacı taşıyıcı , takip talebi ekinde bulunan cari hesap ekstresi ve bu taşıma ilişkisi nedeniyle düzenlenen navlun bedelinden ibaret alacağına ilişkin faturaya dayalı alacağını talep etmiştir. Bir miktar para alacağından ibaret olan takip konusu taşıma alacağı, alacaklının ikametgahında ödenmelidir. O halde TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca bu tür davalarda alacaklının ikametgahının bulunduğu yer icra daireleri ve mahkemeleri de yetkilidir. Bu nedenle davacının kendi ikametgahında takip yapması ve dava açması yasaya uygun bulunduğundan, mahkemce aksi kanaate varılarak icra müdürlüğünün yetkisine itirazın yerinde olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Buna göre dava konusu icra takibinin davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde (Büyükçekmece icra daireleri) yapılabileceği gibi özel yetki kuralı gereği dava konusu alacak para alacağı olduğundan alacaklının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki yetkili icra dairesinde de (Gaziosmanpaşa icra daireleri) yapılabilir.
Dava açarken ve icra takibi başlatılırken seçimlik yetki kapsamında birden fazla mahkeme ve icra dairesinin yetkili olması halinde seçim hakkı davacı alacaklı da olup davacı alacaklı seçim hakkını TBK 89/1 gereği yetkili icra dairesi olan Gaziosmanpaşa icra daireleri yönünde kullanmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün HMK 353(1)a-3 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/196 Esas-2018/1124 Karar sayılı ve 13/11/2018 tarihli kararının HMK.'nun 353(1)a-3-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 44,40 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.01/04/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/254632 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi