Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminatta tüketici mahkemesi görevlidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/61 E. 2018/244 K. · · İlk derece: İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Sınır kaydı: sınır-aday → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Taraflardan birinin tüketici olduğu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, işlem TTK anlamında ticari iş niteliği taşısa dahi, 6502 sayılı TKHK'nın 3/1 ve 83. maddeleri gereğince tüketici işlemi hükümleri uygulanır ve görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi'dir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan, istinaf sebebi yapılmamış olsa da BAM tarafından re'sen incelenir.
Ele alınan sorunlar
Görevli mahkemenin tespiti - taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında görev → kısmi kabul
İddia: Davacı vekili, kazanın otobüs firmasından satın alınan bilete istinaden meydana geldiğini, TTK'nun 850/3. maddesi gereğince taşıma işlerinin ticari faaliyet olduğunu, bu nedenle davanın Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini ileri sürerek görevsizlik kararını istinaf etmiştir.
Gerekçe: Taşıma işleri TTK'nun 4. kitabını teşkil eder ve TTK 850/3 uyarınca taşıma işleri ticari işletme faaliyetidir. Ancak 6502 sayılı TKHK'nın 2. maddesi her türlü tüketici işlemini ve tüketiciye yönelik uygulamaları kanun kapsamına almış, 3. maddenin 1. bendinde taşıma sözleşmesi dahil ticari veya mesleki amaçla hareket eden kişiler ile tüketiciler arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlem tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır. TKHK'nın 73. maddesi tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesini görevli kılmış; 83. maddesi ise taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler hakkında başka kanunlarda düzenleme bulunmasının, işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve TKHK'nın görev-yetki hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini öngörmüştür. Somut olayda davacı, davalı şirketten bilet alarak taşıma hizmeti almış, bu sırada meydana gelen trafik kazası nedeniyle yaralanmıştır. Davacı ile davalı arasındaki ilişki tüketici işlemi niteliğindeki taşıma sözleşmesine dayandığından, TKHK 83. madde gereğince yargılamanın Tüketici Mahkemesi'nde yapılması gerekir. HMK'nun 1. maddesi gereğince görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında değerlendirilir; ilk derece kararında Asliye Hukuk Mahkemesi görevli gösterilmiş olsa da, işlem ticari iş sayılsa dahi taraflardan birinin tüketici olması nedeniyle Tüketici Mahkemesi görevlidir. Daire, hükmü düzeltip kendisi yeniden hüküm kurma yoluna gitmemiş, HMK'nun 20. maddesinin gereğinin yerine getirilebilmesi ve işlemler yönünden karışıklık yaratılmaması amacıyla, görev hususu istinaf sebebi yapılmasa da kamu düzenini ilgilendirdiğinden re'sen incelenerek görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat taleplerinde, taraflardan birinin tüketici sıfatını taşıması halinde TKHK hükümlerinin uygulanacağı ve görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu yönünde; ayrıca görev hususunun kamu düzeninden olması nedeniyle istinaf sebebi yapılmasa da re'sen inceleneceği yönünde emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Taraflardan birinin tüketici olduğu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davalarında, işlem ticari iş niteliği taşısa dahi 6502 sayılı TKHK'nın 3/1 ve 83. maddeleri gereğince Tüketici Mahkemesi görevlidir.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev↗ kamu düzeni↗ tüketici işlemi↗ taşıma sözleşmesi↗ re'sen inceleme↗ görevsizlik kararı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/61
KARAR NO 2018/244
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI 2017/942 Esas- 2017/774 Karar
TARİHİ 03/11/2017
DAVA
Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 15/03/2018
İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davalı şirkete ait otobüsle İzmit"e gittikten sonra Körfez servis aracında seyahat etmekte a binen müvekkilinin bindiği... plakalı davalı ... idaresindeki aracın sağ şeritte park halinde bulunan araca çarpması nedeniyle yaralandığını, yaralanması nedeniyle 100- TL geçici iş göremezlik zararı ve 20.000- TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep edilmiştir.
CEVAP
Tensiben verilen görevsizlik kararı nedeniyle davalıların cevap dilekçesi bulunmamaktadır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/942-774 sayılı kararı ile dava konusu olay TTK.'nun 4. ve 5. maddesi gereğince mutlak ticari dava olmadığı için İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğu kanaati ile görevsizlik kararı verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili görevsizliğe ilişkin hükmü ; dava konusu kaza otobüs firmasından satın alınan bilete istinaden meydana geldiğini ,TTK.'nun 850/3 maddesi gereğince taşıma işleri ticari faaliyet olduğu için davanın Ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesi ile istinaf etmiştir.
GEREKÇE
Davalı şirketin işleticisi olduğu ... plakalı davalı ... idaresindeki servis aracının park halinde duran tıra çarpması ile tek taraflı trafik kazası gerçekleştiği, bu esnada araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı , dosya mevcudu belgelerden davalı işletici ... şirketi ile davacı arasında yolcu taşıma ile ilgili-bilet alımı şeklinde-sözleşme yapıldığı anlaşılmaktadır.
Taşıma işleri TTK nun 4.kitabını teşkil edip ,TTK 850/3 de taşıma işlerinin ticari işletme faaliyeti olduğu yazılıdır. Ancak ; 6502 Sayılı Kanun'un 2. maddesi ile her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaların bu kanun kapsamında olduğu belirlendikten sonra, 3. maddesi ile buna yönelik tanımlar yapılmış olup, 3. maddenin 1. bendinde; "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişilerle tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık vb. sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemin" tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır.
6502 Sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında, Kanunun 83. maddesinde de taraflardan birini tükecinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.
Özellikle “Tüketici işlemini” tanımlayan 6502 sayılı TKHK'nın 3/1. maddesinin (l) bendinde ise mal veya hizmet piyasalarında ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukukî işlemin Kanun kapsamına (m.2) alınmış olduğu anlaşılmaktadır. Yine, Kanun kapsamında olduğu düzenlenen 2. maddesinde belirtilen “Tüketiciye yönelik uygulamalar” ise bir hukukî işleme veya sözleşmeye dayanmayan, tüketiciye yönelik haksız ticari uygulamalar olarak değerlendirilmeleri gerekmektedir.
Somut olayda davacının kazanın meydana geldiği otobüste yolcu olup ,davalı ... şirketinden taşıma hizmeti aldığı,servis şöförünün park halinde duran araca arkadan çarpması ile oluşan trafik kazasından dolayı yaralanma meydana geldiği, davacı davalıdan hizmet alımı sırasında uğradığı kaza nedeni ile tazminat talebinde bulunmaktadır. Davacı ile davalı metro şirketi arasında tüketici işlemi niteliğindeki taşıma sözleşmesi düzenlenmiş olması sebebi ile aralarındaki ilişki tüketici işlemi olduğundan, 6502 sayılı kanun 83 maddesi gereğince tüketici işlemi ile ilgili yargılamanın tüketici mahkemesinde yapılması gerekmektedir. (Y.
20. HD 2016/6054 esas 2016/8577 karar sayılı 6/10/2016 tarihli ilamı da bu yoldadır.)
HMK.'nun 1. maddesi gereğince görev kamu düzeni olarak yargılamanın her aşamasında değerlendirilir. Her ne kadar istinafa konu hükümde Asliye Hukuk Mahkemeleri'ni görevli olduğu belirtilmiş ise de kanun gereği ticari iş sayılan ancak taraflardan birinin tüketici olması nedeniyle Tüketici Kanunun uygulanması gerektiğinden davaya bakmaya Tüketici Mahkemesi görevli ise de Dairemizce hükmün düzeltilerek yeniden hüküm kurulması yoluna gidilmemiş,re"sen gönderme kararı verilemeyeceğinden HMK 20.madde gereğinin yerine getirilebilmesi ,işlemler yönünden karışıklık yaratılmaması amacı ile görev hususu kamu düzenini ilgilendirdiğinden istinaf sebebi yapılmasa da re"sen incelenmek suretiyle davanın Tüketici Mahkemesinde görülebilmesi için görevsizlik karanın kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; hüküm resen incelenmek suretiyle İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2017 Tarih 2017/942 Esas 2017/774 Karar sayılı hükmün HMK.'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA;
"Dosyanın görevli bulunan Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine"
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 31,40 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 353(1)a maddesi kapsamında kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/03/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/281902 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi