6102TTK Türk Ticaret Kanunu

CMR taşımalarında yetkili mahkeme; icra takibinin yetkisiz yerde yapılması itirazın iptali davasında ret sebebidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/729 E. 2018/73 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Gerekçe özeti

CMR Konvansiyonuna tabi taşımalardan doğan uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme/icra dairesi CMR 31/1'e göre belirlenir; davalının ikametgahı, taşıma mukavelesinin akdedildiği esas işyeri/şube veya yükün alındığı/teslim yeri dışındaki bir yerde açılan takip yetkisizdir ve MÖHUK 51'deki tenfiz davalarına özgü yetki kuralı kıyasen uygulanamaz. İtirazın iptali davasının görülebilmesi için icra takibinin yetkili yerde yapılmış olması özel bir dava şartıdır; bu şart gerçekleşmemişse dava usulden reddedilir.

Ele alınan sorunlar

CMR'ye tabi taşımada yetkili mahkemenin/icra dairesinin tespiti → ret

İddia: Davacı vekili, davalı şirketin adresinin Bursa/Mudanya olduğunu ancak takip talebinde belirtilen şirketin yabancı şirket olduğunu, bu şirkete karşı İstanbul, Ankara veya İzmir mahkemelerinde/icra dairelerinde takip başlatılabileceğini, mahkemenin yetkisizlik kararı verip dosyayı Mudanya Mahkemelerine gönderebilecekken davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, takibin doğru yerde yapıldığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Taşımanın güzergahı itibariyle CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanır. Yetkili mahkemenin tespiti CMR 31/1 maddesine tabidir; buna göre CMR'ye tabi taşımalarda yetkili mahkemeler (a) davalının ikametgahı, taşıma mukavelesinin akdedildiği esas işyeri veya şubesinin bulunduğu yer, (b) taşımacının yükü aldığı veya teslim yeri olarak gösterilen yerdir. Somut olayda davalı taşıyıcının ikametgahı Mudanya-Bursa, yükün teslim alındığı yer Avusturya, kazanın meydana geldiği yer Bulgaristan, teslim yeri Bursa'dır; İstanbul, CMR 31'de sayılan yetkili yerlerin hiçbirine girmemektedir. Yabancı davalı bakımından İstanbul'da takip başlatıldığına dair dayanılan MÖHUK 51 yetki kuralı tenfiz davaları için öngörülmüş olup somut olayda kıyasen uygulanamaz. Bu nedenle CMR 31 gereği Mudanya İcra Dairesi yetkilidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Yetkisiz icra takibinin itirazın iptali davası açısından dava şartı olup olmadığı → ret

İddia: Davacı vekili, mahkemenin yetkisizlik kararı verip dosyayı Mudanya Mahkemelerine gönderebilecekken, davanın usulden reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Mahkemenin ve icra dairesinin yetkisine itirazda öncelikle icra dairesinin yetkisine itirazın halli gerekir; yetkili yerde takip başlatılmış olması itirazın iptali davası bakımından özel bir dava şartıdır. İtirazın iptali davasının görülebilmesi için öncelikle icra takibinin yetkili yerde yapıldığının tespiti gerekir. Bu sebeple mahkemenin yetkisizlik kararı verebileceğine yönelik istinaf sebebi de yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

CMR'ye tabi uluslararası taşımalarda yetkili mahkeme/icra dairesinin CMR 31/1'e göre belirlenmesi ve yetkisiz yerde yapılan icra takibinin itirazın iptali davası bakımından özel bir dava şartı eksikliği oluşturduğu tespiti açısından emsal değer taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
CMR'ye tabi taşımalardan doğan uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme/icra dairesi CMR 31/1 uyarınca davalının ikametgahı, taşıma mukavelesinin akdedildiği esas işyeri veya şubesinin bulunduğu yer ya da yükün alındığı/teslim yeri olarak gösterilen yerdir; MÖHUK 51'deki tenfiz davalarına özgü yetki kuralı kıyasen uygulanamaz.
Dava şartı
İtirazın iptali davasının görülebilmesi için icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmış olması özel bir dava şartıdır; bu şart gerçekleşmemişse dava usulden reddedilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
CMR Konvansiyonu yetkili mahkeme itirazın iptali dava şartı MÖHUK halefiyet rücu

Atıf yapılan mevzuat: CMR — CMR 31/1 · 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) — MÖHUK 51

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2017/729

KARAR NO 2018/73

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/11/2016

NUMARASI 2016/502 Esas 2016/720 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden.Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 31/01/2018

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili tarafından ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan .....Ş.'ne ait emtianın - Avusturya'dan Bursa/TÜRKİYE'ye nakliyesi için sigortalı tarafından davalı şirket ile anlaşma sağlandığını, navlun faturasını davalı düzenlediğinden ana nakliyeci sıfatıyla tüzel kişilik olarak davalıya dava açıldığını, nakliye sırasında makinelerden birinin Bulgaristan sınırları içerisinde araçtan yola düşmesi sonucu hasarlandığını, aracın kazaya karışmadığını, emtianın yeterli güvenliğinin alınmadığını, sigortalının zararının tazmin edildiğini, halefiyet ve temlik esasına göre sigortalının haklarını devralan müvekkiline rücu hakkı doğduğunu, icra takibinin borçlulardan ..

.. adresinin yabancı olması ve yetkili icra dairelerinin İstanbul olması sebebiyle takibin İstanbul'da başlatıldığını, davalı şirketin yetkiye ve borca itiraz ettiğini, itirazın iptalini, alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin davanın açıldığı tarihteki davalı müvekkili adresi olan Mudanya/BURSA mahkemeleri olduğunu, ihtilafın çözümünde CMR konvansiyonu hükümlerinin geçerli olacağını, hasarın dava dışı ...'nun sorumluluğunda gerçekleştiğini,hasarın yüke ait kayışların kopması nedeniyle taşımacının kusuru olmaksızın gerçekleştiğini ,taşımacının sınırlı sorumlu olduğunu bildirerek davanın reddi ile %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,icra takip tarihi itibariyle taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunmadığını, İİK:50. Maddesi gereğince takibin yetkili bulunan davalının ikametgahı icra dairesinde yapılmadığından usulden davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, davanın davalısı olan ... şirketinin adresinin Bursa/Mudanya olduğunu, ancak takip talebinde ... adlı şirkette olduğunu bu şirketin yabancı şirket olduğunu bu şirkete karşı Ankara İstanbul İzmir Mahkemelerinde veya icra dairelerinde takip başlatılabileceğini,mahkemenin yetkisizlik kararı verip dosyayı Mudanya Mahkemelerine gönderebilecekken takibin yetkili yerde yapılmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını , takibin doğru yerde yapıldığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Taşımanın güzergahı itibariyle CMR Konvansiyon hükümleri uygulanacaktır.Yetkili Mahkemenin tesbiti CMR 31/1 maddesine tabidir. Buna göre CMR ye tabi taşımalarda yetkili mahkemeler a)davalının ikametgahı ,taşıma mukavelesinin akdedildiği esas işyeri veya şubesi veya şubesinin bulunduğu yerlerde , b) taşımacının yükü aldığı veya teslim yeri olarak gösterilen yerde açılabilecektir.

Somut olayda ;davalı taşıyıcının ikametgahı Mudanya-Bursa ,yükün teslim alındığı yer Avusturya,kazanın meydana geldiği yer Bulgaristan,teslim yeri ise Bursa olduğu olup ;İstanbul CMR 31.de sayılan yetkili yerlerin hiçbirine girmediği ,yabancı davalı bakımından İstanbul da takip başlatıldığı bildirlmekte ise de MÖHUK 51 dayanak gösterilmekte ise de bu yetki kuralı tenfiz davaları için öngörülmüş olup ,somut olayda kıyasen uygulanamayacağı ,CMR 31 gereği Mudanya İcra Dairesinin yetkili bulunduğu, Mahkemenin ve icra dairesinin yetkisine itirazda öncelikle icra dairesinin yetkisine itirazın halli gerektiği ,yetkili yerde takip başlatılması itirazın iptali davası bakımından özel bir dava şartı olduğu ,itirazın iptali davasının görülebilmesi için , öncelikle icra dairesinin yetkili yerde yapıldığının tesbiti gerektiği bu sebeble mahkemenin yetkisizlik kararı verebileceğine yönelik istinaf sebebi de yerinde olmayıp ;

hükme yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 35,90- TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 31,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 4,50- TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davalı yan gider avansından karşılanan 24-TL posta masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 361/1 gereği kararın tebliğinden itibaren 2 aftalık süre içinde temyizi kabil olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 31/01/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/261562 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.