CMR'ye tabi taşımada icra dairesinin yetkisi ve itirazın iptali davası şartı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2059

KARAR NO 2019/1467

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/04/2019

NUMARASI 2018/1218 Esas 2019/414 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/11/2019

İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin,dava dışı ... A.Ş.'ye ait ('Sigortalı) 'bakır katot' emtiasının nakliyesi esnasında emtiada meydana gelebilecek zarar, ziyan ve hasarları 09/05/2017-218 tarihleri arasında ..3510 numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile teminat altına aldığını,sigortalının, dava dışı Yeni Zelanda'da bulunan satıcı ...ltd.firmasından toplam 18 kap (23.554 kg) bakır katot emtiası satın aldığını, söz konusu emtiaların Özbekistan'da bulunan dava dışı ... firmasından, davalı nakliyeci .... Ltd.Şti. firması sorumluluğunda ... (çekici)/ 33 CUD 51 (römork) plakalı araca yüklendiğini, emtialar gümrükten geçip antrepoya ulaştığında sayım işlemleri yapıldığını, sayılan emtiada 811- kg eksik olduğunun tespit edildiğini, bu durumun depo sorumlusu, gümrük müşavirliği yetkilisi ve araç sürücüsü ...

da imzasının bulunduğu tutanak ile belirlendiğini, emtiadaki eksik nedeniyle müvekkili sigorta şirketine hasar ihbarı yapıldığını, bunun üzerine dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığını, maydana gelen zarardan taşımayı gerçekleştiren davalı şirketin sorumlu olduğunu, müvekkilinin sigortalıya ödeme yapmakla onun haklarına halef olduğunu, belirtilen sebeplerle İstanbul Anadolu ....İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına,davalı aleyhine % 20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkili aleyhine açılan icra takibinde borca itiraz edilirken icra dairesinin yetkisine de itiraz edildiğini, davanın HMK 6.maddesi uyarınca müvekkilinin ikametgahı mahkemesinde açılması gerektiğini bu sebeple açılan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı sigortalısı şirket ile davalı arasında akdedilen sözleşme ve icra dosyası ve dosya kapsamında tespit edilen taraf adresleri dikkate alındığında, gerek davalının ikametgahı, gerek sigortalı ile davacı arasında akdedilen sözleşmenin ifa yeri, gerekse davacı sigortalısının ikametgahı, icra dairesinin yetki alanı içerisinde bulunmadığından, davalı borçlunun yetkiye yönelik itirazının yerinde bulunduğu, İstanbul Anadolu 17.İcra Dairesinin yetkili bulunmadığı, yetkili icra müdürlüğü nezdinde yapılan geçerli bir icra takibi bulunmadığı gerekçesiyle davanın HMK.114/2.ve 115/2.maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, cevap dilekçesinin tarafına tebliğ edilmediğini, dava konusu borcun TBK 89.maddesi uyarınca para borcu olup, hem icra dairesi hem de mahkemenin yetkili olduğunu, somut olayda haksız fiil söz konusu olup, BK 89.maddesi uyarınca sigortalısının tüm haklarına halef olan müvekkilinin yerleşim yeri mahkemesi/icra dairesinin yetkili olacağını, müvekkilinin aynı zamanda zarar gören konumunda olduğunu, mahkeme gerekçesine göre sigorta şirketlerinin kanunun tanıdığı haklardan mahrum kaldığı sonucunun çıktığını belirterek kararın kaldırılarak, icra dairesinin yetkili olduğuna karar verilerek işin esasına girilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı sigortacı sigortalısına yaptığı ödemenin rücuan davalı taşıyıcıdan tahsilini talep etmektedir.Taşımanın güzergahı itibariyle eldeki davada CMR Konvansiyon hükümleri uygulanacaktır.Yetkili Mahkemenin bu kapsamda icra dairesinin tesbiti CMR 31/1 maddesine tabiidir. Buna göre CMR ye tabi taşımalarda yetkili mahkemeler a)davalının ikametgahı ,taşıma mukavelesinin akdedildiği esas işyeri veya şubesi veya şubesinin bulunduğu yerlerde , b) taşımacının yükü aldığı veya teslim yeri olarak gösterilen yerde açılabilecektir.Somut olayda; sigortalının adresinin Eyüp/İstanbul, borçlu davalının adresinin Mersin, yükün teslim alındığı yerin Özbekistan, teslim yerinin Dilovası/Gebze olduğu, davacı sigortacının icra takibini kendi ikametgahı olan İstanbul Anadolu Adliyesi İcra Dairesinde yaptığı, halefiyet hakkını kullanan davacı sigortacının ikametgahında icra takibi yapabileceğine ilişkin yasal bir düzenleme olmadığı,borçlunun tercih hakkını kendi ikametgahından yana kullandığı anlaşılmaktadır.

Mahkemenin ve icra dairesinin yetkisine itiraz halinde öncelikle icra dairesinin yetkisine itirazın halli gerekir.Yetkili yerde takip başlatılması itirazın iptali davası bakımından özel bir dava şartıdır.İtirazın iptali davasının görülebilmesi için , öncelikle icra takibinin yetkili icra dairesinde yapıldığının tesbiti gerekir.Somut olayda CMR 31.1 maddesinde yazılı yerlerden hiç birisi olmayan İstanbul Anadolu İcra Dairesi yetkili olmadığından,davacı vekilinin hükme yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiş,davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/11/2019