6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Karma taşımada zararın yeri belirsizse görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/5 E. 2018/89 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali

Gerekçe özeti

Karma (multi modal) taşıma sözleşmelerinde, taşınan emtiada meydana gelen zararın taşımanın hangi safhasında (deniz veya kara) gerçekleştiği tespit edilemiyor ve deniz taşımasına özgü bir zarar sebebi iddia edilmiyorsa, uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanır; bu durumda deniz ticareti davalarına bakmakla görevli özel mahkeme değil, genel görevli Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.

Ele alınan sorunlar

Karma (multi modal) taşımada görevli mahkemenin tespiti → kabul

İddia: Davacı vekili, taşımanın tüm safhalarının davalı taşıyıcı tarafından yürütüldüğünü, hasarın hangi safhada meydana geldiğinin ve deniz taşımasında gerçekleştiğinin ispatlanmadığını, bu nedenle deniz taşıma hükümlerinin uygulanmasının söz konusu olmadığını, mahkemenin görevli olduğunu ve görevsizlik kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Taşıma sözleşmesi, emtianın Ambarlı/İstanbul'dan Ukrayna'ya kadar gemi ile, Novorossıyk'ta aktarmalı olarak Moskova'ya kadar konteyner içinde kara taşımasıyla tamamlandığı karma (multi modal) taşıma sözleşmesidir. Sigorta poliçesi de emtianın Moskova'ya taşınmasını kapsayacak şekilde uzatılmış garanti içerdiğinden, sigorta sözleşmesi ile taşıma sözleşmesi paralellik göstermekte ve taşıma eylemi bir bütün olarak sigortalanmıştır. Yükün taşımanın bir kısmında boşaltılmadan devam etmesi ve teslim anında tespit edilen zararın (koli eksikliği ve paketlerin açılması) hangi taşıma safhasında (deniz veya kara) meydana geldiğinin tespit edilememesi karşısında, zararın yeri belirlenemiyorsa CMR 2. maddesi gereği CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekir. Somut olayda deniz taşımasına özgü bir zarar (sudan kaynaklı zarar gibi) iddia edilmediğinden ve karma taşıma niteliği nedeniyle CMR hükümleri uygulanacağından, uyuşmazlıkta özel görevli Deniz Ticareti davalarına bakmakla görevli mahkeme değil, Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karma taşıma sözleşmelerinde zararın hangi taşıma safhasında meydana geldiğinin belirlenemediği durumlarda CMR hükümlerinin uygulanacağı ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olacağı yönünde, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararına da atıfla desteklenen bir görev tespiti içermektedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Zararın taşımanın hangi safhasında (deniz veya kara) meydana geldiği tespit edilemiyorsa ve deniz taşımasına özgü bir zarar iddia edilmiyorsa, karma taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda CMR hükümleri uygulanır ve deniz ticareti davalarına bakmakla görevli özel mahkeme değil, Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
multi modal taşıma karma taşıma sözleşmesi CMR Konvansiyonu görevsizlik kararı rücuen tazminat sigorta poliçesi Denizcilik İhtisas Mahkemesi görev

Atıf yapılan mevzuat: CMR — CMR 2 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — Yeni TTK 903

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

null         2018/5 E.  ,  2018/89 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/5

KARAR NO 2018/89

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/03/2017

NUMARASI 2011/239 Esas 2017/235 Karar

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/02/2018

Görevsizliğe ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili,sigortalılar ....A.Ş. nin Rusya'ya ihraç ettiği emtianın sigorta poliçesi ile güvence altına alındığını, davalı ... şirketinin konşimentoları ile taşıma yapıldığını, varma yerinde 249 koli eksiklik tespit edildiğini, pek çok kolinin ezilmiş ve açık bulunduğunu, bu nedenle hasar bedeli olarak 137.944- TL ödeme yapıldığını beyan ederek, davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Taşımacılık AŞ vekili, dava konusu taşımanın Deniz Taşıması olduğunu, bu nedenle Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevli olduğunu, gemi taşımasının ....Taşımacılık A.Ş. tarafından üstlenildiğini, hasar ihbarının süresinde yapılmadığını beyan etmiş,diğer davalı yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin sadece yükleme limanında davalı şirketlere acentelik hizmeti verdiğini, taşımanın yapıldığı iddiası dahil aleyhlerine olan diğer tüm iddiaları kabul etmediklerini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davaya konu emtia taşımasının deniz taşıması olduğu , Nakliyat Sigorta Poliçelerinde taşıtın gemi olduğu, taşınan emtianın tekstil ürünü olduğu, mevcut tutanaklar, ekspertiz raporları ve diğer belgelerden davacının sigortalısı dava dışı şirkete ait emtianın bu taşımacılık esnasında hasarlandığının iddia edildiği,deniz taşımasına ilişkin ihtilafta yargılama yapma görevi ise Denizcilik İhtisas Mahkemesine ait olduğundan mahkemenin görevsizliğine ,dosyanın karar kesinleştiğinde deniz ticareti davalarına bakmakla görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davalılardan ... Taşımacılık'ın üstlendiği taşıma işini muhtelif kara ve deniz taşımacıları kullanarak yaptığını,bütün safhaların bu taşıyıcı tarafından gerçekleştirildiğini, hasarın varma yerinde tespiti gönderilen tarafından yapılmış olmakla beraber hasarın hangi safhada olduğu ve bu safhadaki sorumsuzluk sebebinin ne olduğunu ispat etmenin taşıyıcının sorumluluğu olduğu, Yeni TTK 'nun 903 maddesi ; ziya , hasara veya teslimdeki gecikmeye yol açan olayın taşımanın hangi kısmında meydana geldiği belli ise taşıyıcının sorumluluğu bu kitabın birinci ve ikinci kısım hükümlerinin yerine taşımanın bu kısmı için ayrı bir taşıma sözleşmesi yapılmış olsaydı o sözleşmenin bağlı olacağı hükümlere göre belirlendiğini, hasarın deniz taşımasında olduğunun iddia ve ispat edilmiş olmadığını, bu nedenle davada deniz taşıma hükümlerinin uygulanmasının söz konusu olmadığını, mahkemenin görevli olduğu halde verdiği görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki davada ;Taşıma sonrası Moskova da alıcı deposunda yapılan tespitle bir kısım kolilerin eksik bir kısım kolilerin de açık olduğu tespit edilerek sigortalılarının zararının davacı tarafından karşılanması nedeniyle,ödenen hasar tutarı davalı taşıyıcılardan tahsili talep edilmektedir.

Taşıma sözleşmesi multi modal taşıma denilen karma taşıma sözleşmesi olup ,emtia Ambarlı/İstanbul dan Ukraynaya kadar gemi ile Novorossıyk aktarmalı Moskova' ya kadar konteyner içinde yapılacak taşımaya ilişkindir.Mahkemece sigorta sözleşmesinde gemi ifadesinin geçtiği bildirilmesine karşın sigorta sözleşmesinin ikinci sayfasında uzatılmış garanti ile sigortanın, emtianın Moskova' ya taşınmasını da kapsadığı görülmektedir. Sigorta poliçesi ile taşıma sözleşmesi aynı paralellikte olup, taşıma eylemi sigortalanmıştır.

Taşımanın kombine deniz ve kara taşıması biçiminde yapıldığı, gemiden sonra konteynerlerin açılmadan kamyon ile taşınmasının sağlandığı ,teslim anında eksikliklerin tespit edildiği,zarar sebebi ise taşınan kolilerin eksikliği ve bir kısım paketlerin açılmasından kaynaklandığı iddiası mevcuttur. Deniz taşıması ile ilgili zarar (sudan kaynaklı zarar gibi ) iddia edilmemektedir. Yükün, taşımanın bir kısmında boşaltılmadan taşımanın devam etmesi emtiada ki zararın nerede gerçekleştiği tespit edilemiyorsa uyuşmazlığa CMR 2. maddesi gereği CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekecektir. Mevcut uyuşmazlığa karma taşıma niteliğinde olması nedeniyle CMR hükümleri uygulacağından , davada özel görevli Deniz Ticareti davalarına bakmakla görevli İst.

17. Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olmayıp, Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir. ( Y.11.HD 2014/9221 esas. 2014/17474karar sayılı ilamı aynı yoldadır.)İlk Derece Mahkemesi davaya bakmaya görevli iken görevsizlik kararı verimesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ,HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince mahkemenin görevsizlik kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 16.Asliye Ticaret Mahkemesi 29/03/2017 tarihli 2011/239 Esas 2017/235 Karar sayılı hükmün görevsizliğe ilişkin kararın HMK'nun 353-(1)-(a)-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA;

"Davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye iadesine, "

Davacı tarafından yatırılan 31,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)a.gereği kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/02/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/282081 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.