Turist rehberinin mesleki amaçla yolculuğu tüketici işlemi sayılmaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/602 E. 2018/209 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Sınır kaydı: sınır-aday → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Bir gerçek kişinin ticari/mesleki amaçla, mesleği ile bağlantılı bir işi (iş kaybı) gerekçe göstererek uluslararası hava yolu taşıma sözleşmesinden doğan tazminat talebinde bulunması halinde, kişi 6502 sayılı Kanun'un 3/1-k maddesi anlamında tüketici sayılmaz ve taraflar arasındaki ilişki tüketici işlemi oluşturmaz; yolcu taşıma işi ticari iş niteliğinde olduğundan görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Görevli mahkeme yanlışlıkla görevsizlik kararı verirse, HMK 353/1/a-3 uyarınca bu karar kaldırılır ve dosya, tüketici mahkemesine değil, kararı veren mahkemeye gönderilir.
Ele alınan sorunlar
Davacının tüketici sıfatı ve görevli mahkemenin tespiti → kabul
İddia: Davalı vekili, uyuşmazlığın tüketici kanunu kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini, olaya uluslararası hava taşımacılığına ilişkin konvansiyon ve kanunların uygulanması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: Davacının profesyonel turist rehberi olduğu, bu kapsamda yolculuk yaptığı ve tazminat istemine dayanak olarak da bağlantılı işini kaybetmesini gerekçe gösterdiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşme uluslararası hava yoluyla yolcu taşıma sözleşmesidir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/1-k maddesinde tüketicinin, ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişi olduğu belirtilmiştir. Davacı mesleki amaçlarla hareket ettiğinden tüketici değildir, taraflar arasındaki ilişki de tüketici işlemi sayılmaz. Yolcu taşıma işi ticari iş olduğundan uyuşmazlığa asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Görevli mahkemenin görevsizlik kararı vermesi üzerine dosyanın akıbeti → kabul
Gerekçe: Mahkemenin görevli olması HMK 114/1-c maddesine göre davanın görülebilmesi için bir dava şartıdır. HMK 353/1/a-3 maddesine göre mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması nedeniyle kararın kaldırılarak dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Profesyonel meslek sahibi bir kişinin, mesleğiyle bağlantılı iş kaybını gerekçe göstererek açtığı hava yolu taşımacılığı tazminat davasında tüketici sıfatının bulunmadığı ve görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu yönündeki tespit açısından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Uluslararası hava yolu ile yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ve davacının mesleki amaçla bağlantılı bir işi gerekçe göstererek açtığı tazminat davasında, davacı tüketici sayılmadığından görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
- Dava şartı
- görev (mahkemenin görevli olması dava şartıdır, HMK 114/1-c)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tüketici işlemi↗ dava şartı↗ görev↗ uluslararası hava yolu taşıma sözleşmesi↗ mesleki amaç↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2017/602
KARAR NO 2018/209
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 30/03/2017
NUMARASI 2016/518 Esas 2017/288 Karar
DAVA
Tazminat (Uluslararası Hava Yolcu Taşımacılığından
Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/03/2018
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde ;davacının 28.11.2015 tarihinde Miami'den İstanbul'a gelmek için davalı şirketin ... sefer sayılı uçağında bilet aldığını, havaalanına gittiğinde uçuşun iptal edildiğini öğrendiğini, davalı tarafın uçuşun iptal edildiğini daha önceden müvekkile bildirmediğini, davacının taahhüt ettiği 29.11.2015 tarihindeki işine yetişemediğini, sunulan Rehber-Acente sözleşmesi ve davalının hizmet kusuru nedeniyle müvekkilin 13.700-TL lik iş kaybı oluştuğunu, havayolu ile seyahat eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmeliğin Tazminat Hakkının yerine getirilmesi başlığı altındaki 14. Maddesinin 1,2 ve 3 bentlerinde ifade edildiği üzere yolcunun uçuşun iptal edilmesiyle uğradığı maddi,manevi kayıpları talep hakkına sahip olduğu, yolcuya ödenen uçuş iptal tazminatının, diğer maddi ve manevi tazminat haklarını ortadan kaldırmadığını, davalı tarafın 06.05.2016 gönderme tarihli dilekçe ile esas ücret iadesi karşılığı olarak davacı müvekkile 694- euro ödeme yaptıklarını, müvekkilinin 13.700-TL'lik iş kaybının ve 7.000-TL manevi tazminatın 28.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiz ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, davacının müvekkili şirketin 28.11.2015 tarihli TK0078 sefer sayılı Miami-lstanbul uçuşu için bileti 07.08.2015 tarihinde satın aldığını, ancak uçağın Miami hava meydanına alçalma safhasında kuş sürüsünün çarpması sebebiyle hasarlandığını, bu yüzden Miami-İst. seferinin 4 saat tehir edildiğini, uçaktaki arızanın giderilmesinin mümkün olamayacağının anlaşılması üzerine, yolcuların konaklaması için otellere yerleştirildiğini, davaya konu uçuşa, “Montreal Konvansiyonunun ve 01.01.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olan “Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik" hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, Konvansiyonun 19/2 maddesinde gecikme halinin düzenlendiğini, buna göre "taşıyıcının yolcuların, bagaj ve kargonun hava yoluyla taşınmasındaki gecikmelerde meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, bununla birlikte taşıyıcının, eğer kendisinin ya da çalışanlarının ve acentesinin hasardan kaçınmak için gerekli kılınabilecek bütün önlemleri aldıklarını veya kendisi ya da çalışanları ve acentaları için bu tedbirleri almanın olanaksız olduğunu ispatlaması durumunda gecikmeden kaynaklanan hasar için sorumlu olmayacaktır." şeklinde düzenleme yapıldığını, uçuşun iptal olma nedeninin;
uçağa kuş sürüsünün çarpması sonucu uçakta oluşan hasar ve arıza durumundan kaynaklandığını, bu tarz bir doğa olayı gibi etki eden, uçağın işletimi ile doğrudan bağlantısı olmayan, havayolu bakımından öngörülmesi, engellenmesi mümkün olmayan olağanüstü bir durumun, kaçınılmaz olay olup bu nedenle uçuşun ertelenmesinden dolayı davacının talepte bulunma hakkının olmadığını öne sürerek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacının turist rehberi olduğu, tacir unvanı olmayan gerçek kişinin davalı taşıyıcıya yolcu hakları kapsamında başvurması yönündeki davanın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümleri uyarınca görülmesi gerektiği davacının tüketici,taraflar arasındaki ilişkinin tüketici ilişkisi ve işlemi davalınında ticari ve mesleki amaçla tüketiciye mal ya da hizmet sunan kişi olduğu,görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ve dosyanın görevli Bakırköy Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davalı vekili, uyuşmazlık konusu olayın tüketici kanunu kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini, uyuşmazlığa Anayasanın 90.maddesi çerçevesinde kanun hükmünde olan Varşova Lahey konvansiyonu ile onu da tadil eden 4 nolu Montreal Protokolü ve 5866 sayılı kanun ile onaylanan Varşova Sözleşmesi ve protokolüne üstünlük sağlayan 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu hükümlerinin ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun uygulanmasının gerektiği belirtilerek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Mahkeme davacının tüketici olduğu gerekçesiyle istinafa konu hükmü vermiş ise de ,Davacının profesyonel turist rehberi olduğu bu kapsamda yolculuk yaptığı ve tazminat istemine dayanak olarak da bağlantı kurduğu işi kaybetmesini gerekçe gösterdiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşme uluslararası hava yoluyla yolcu taşıma sözleşmesidir. 6502 sayılı Tüketicini Korunması Hakkında Kanunun 3/1-k maddesinde tüketicinin, ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişi olduğu vurgulanmıştır. Bu durumda taraflar arasındaki ilişkide davacı mesleki amaçlarla hareket eden kişi olduğundan tüketici olmadığı gibi taraflar arasındaki ilişki de tüketici işlemi değildir. Yolcu taşıma işi ticari iş olduğundan mahkeme davaya bakmakta görevli bulunmaktadır.
Davaya bakan mahkemenin görevli olması HMK 114/1-c. maddesine göre davanın görülebilmesi için bir dava şartıdır.HMK 353/1/a-3. maddesine göre mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması nedeniyle kararın kaldırılarak dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/03/2017 tarih 2016/518 Esas 2017/288 Karar sayılı hükmün HMK'nun 353(1)a-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA;
"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine,"
İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan 31,40 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 353-(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/03/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/261306 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi