Kredi borcunun ifa yerinin şube taşıma işlemiyle değişmesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/472 E. 2018/808 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Kredi sözleşmesinin imzalandığı şube ile hesabın kat edildiği/taşındığı şube farklı ise ve hesap taşıma işlemi kat ihtarından ve icra takibinden önce gerçekleşmişse, borcun ifa yeri sözleşmenin imzalandığı şube değil, hesabın kat edildiği şubenin bulunduğu yerdir. Ayrıca, tacirler arası kredi sözleşmesindeki yetki şartında kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkisinin saklı tutulduğu açıkça belirtilmişse, bu düzenleme HMK 17'deki münhasır yetki kuralının aksini oluşturur ve kanunen yetkili yer mahkemeleri/icra daireleri de yetkili kalır.
Ele alınan sorunlar
İcra takibinin yapıldığı yerin (dolayısıyla dava şartı olarak yetkili icra dairesinin) belirlenmesi → kabul
İddia: Davacı vekili, kredi hesaplarının hesap kat tarihinden önce Tepeören OSB/İstanbul Şubesi'ne aktarıldığını, borcun ifa yerinin bu şube olduğunu, dolayısıyla İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Genel kredi sözleşmesi Gebze şubesi ile imzalanmış olsa da, kredi hesaplarının bankanın Tepeören şubesi tarafından kat edildiği ve hesap taşıma işleminin kat ihtarı ve icra takibinden önce gerçekleştirildiği davacı vekilinin ibraz ettiği belgelerden anlaşılmaktadır. Bu durumda dava konusu kredi borcunun ifa yerinin Tepeören/Tuzla olduğu kabul edilmeli; akdin ifa yerinin Gebze olduğu gerekçesiyle yetkisiz icra dairesinde takip yapıldığından bahisle davanın usulden reddedilmesi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yetki sözleşmesinin kanunen yetkili mahkemelerin yetkisini saklı tutup tutmadığı → kabul
Gerekçe: HMK 17. madde gereği tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarındaki uyuşmazlık için bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir ve aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece bu mahkemelerde açılabilir. Sözleşmenin 13.4.e maddesinde İstanbul Mahkeme ve İcra Daireleri ile bankanın genel müdürlüğünün bulunduğu yerin yetkili olacağı, ayrıca kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı olduğu düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile taraflar, yetki sözleşmesiyle kanunen yetkili mahkemelerin yetkisini de saklı tutarak HMK 17'deki münhasır yetki kuralının aksini kararlaştırmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
İlk derece mahkemesinin usulden ret kararının hukuki niteliği ve kaldırma nedeni → kabul
Gerekçe: İtirazın iptali davasında usulüne uygun yapılmış bir icra takibinin bulunması dava şartıdır; ancak somut olayda icra takibi yetkili icra dairesinde yapılmıştır. Bu nedenle yetkisiz icra dairesinde takip yapıldığından bahisle verilen usulden ret kararı, HMK 353(1)a-4'te yazılı "diğer dava şartlarına aykırılık" hükmü kapsamında kaldırılması gereken bir karardır; dosyanın yargılamaya devam edilmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesi gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kredi ilişkilerinde hesabın başka bir şubeye taşınmasının ifa yerini değiştirebileceği ve yetki sözleşmesinde kanunen yetkili mahkemelerin yetkisinin saklı tutulmasının HMK 17'deki münhasır yetki kuralının istisnasını oluşturduğu yönündeki tespitler açısından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Tacirler arasındaki kredi sözleşmesinde yetki sözleşmesi ile kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkisi saklı tutulmuşsa, HMK 17 uyarınca kararlaştırılan mahkeme münhasır yetkili olmaz; sözleşmede belirtilen mahkeme ile kanunen yetkili (ifa yeri) mahkeme birlikte yetkili kalır.
- Dava şartı
- İtirazın iptali davasında usulüne uygun yapılmış bir icra takibinin bulunması dava şartıdır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki sözleşmesi↗ münhasır yetki↗ ifa yeri↗ dava şartı↗ itirazın iptali↗ kredi sözleşmesi↗ hesap kat işlemi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/472
KARAR NO 2018/808
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 25/10/2017
NUMARASI 2016/1341 E.- 2017/1152 K.
DAVA
İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/06/2018
İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkil bankanın Tepeören OSB/İstanbul Şubesi kredi müşterisi olan dava dışı .. Ltd. Şti lehine ... San. Ve Tic. Ltd. Şti ....'ın müteselsil kefaleti ile krediler kullarıldığını, borcun ödenmemesi üzerine hesabın kat edildiği ve borcun ödenmesi gerektiği hususlarını içerir Gebze ..Noterliği'nin 02/11/2016 tarih ve....yevmiye sayılı ihtarnemesi ile ihtarnamede bulunulduğunu, ancak tebliğ edilmesine rağmen borcun ödenmediğini, borcun ödenmemiş olması sebebiyle borçlular hakkında 16/11/2016 tarihinde İst. Anadolu ...İcra dairesinin... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip yoluyla takibe geçildiğini, davalı borçlular tarafından "yetkiye, tüm borca ve ferilerine" itiraz edildiğinden borçluların itirazlarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalılar vekili,icra dairesinin yetkisiz olduğunu,taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunduğunu, HMK'nun 17. maddesine göre, tacirler veya kamu tüzel kişileri arasındaki uyuşmazlıklarda bir veya birden fazla mahkemenin sözleşme ile yetkili kılınabileceği hususunun düzenlendiğini, takibin ve davanın İst.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini,davacı taraf sözleşmenin ifa yerinin Tuzla olduğunu iddia etmiş ise de, sözleşmenin Gebze'de imzalandığı, kredinin Gebze'de kullandırıldığını, bu nedenle sözleşmenin ifa yerinin Gebze olduğunu, bu itibarla yetki itirazlarının kabulünü ilk itiraz olarak yasal süresinde ileri sürmüş, ayrıca icra takibine dayanak olarak gösterdiği sözleşmede müvekkilinin borcu kabul ettiğine dair el yazısının olmadığını, müvekkiline yasaya uygun şekilde dönem faizlerini gösterir şekilde ihtarnamenin çekilmediğini, icra takibine konu miktarların fahiş olduğunu belirterek davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı şirket adresinin Levent/ İstanbul adresi olduğu, kredi sözleşmesinin Gebze Şubesi'nde yapıldığı, sözleşmenin ifa yerinin Gebze olduğu, tüm borçluların adreslerinin Gebze olduğu, kredi sözleşmesinde bulunan yetki şartında davacı şirket merkezinin bulunduğu İstanbul Çağlayan adliyelerinin yetkili kılındığı,icra takibinin yetkisiz icra dairesinde yapıldığı anlaşıldığı, itirazın iptali davasında usulüne uygun yapılmış bir icra takibinin dava şartı olduğu, bu nedenle yetkisiz icra dairesinde yapılan takibe itirazın iptali davasının dava şartı oluşmadığından HMK'nun 114/2 ve 115. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili;kredi borçlusu ...Limited Şirketi'nin kredi hesaplarının 01/01/2016 tarihinde bankanın Tepeören Osb/İstanbul Şubesi'ne aktarıldığını, akabinde dava dışı borçlu şirketin talep ve talimatı üzerine Tepeören OSB Şubesi tarafından krediler kullandırıldığını, dolayısıyla borcun ifa yerinin Tepeören OSB/İstanbul Şubesi olup dava dışı kredi borçlusu şirketin hesap kat tarihinin, ihtarname tarihi, takip tarihinin dava tarihi itibariyle Gebze Şubesi nezdinde hesabının dahi bulunmadığını, HMK.'nın 14. Maddesi gereğince de Tepeören OSB Şubesi'nin bulunduğu yer mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğunu, genel kredi ve teminat sözleşmelerinde kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı tutulduğundan borcun ifa yeri olan Tepeören OSB Şubesi Tuzla/İstanbul adresine göre, İst.Anadolu Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
HMK 17.maddesi gereği tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilirler.Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece bu mahkemelerde açılabilir.
Dava ve takibe konu kredi sözleşmesinin yapıldığı şubenin Gebze şubesi olduğu, davalıların yerleşim yerinin Gebze olduğu anlaşılmaktadır.Sözleşmenin 13.4.e maddesi yetki sözleşmesine ilişkin olup; "İstanbul Mahkeme ve İcra Daireleri ile bankanın Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerinde yetkili olacağı , kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı olduğu" yazılıdır. Böylece yetki sözleşmesi ile kanunen yetkili mahkemelerin yetkisi de saklı tutulmuş,sözleşmede aksi kararlaştırılmıştır.
Genel kredi sözleşmesi Gebze şubesi ile imzalanmış ise de ;kredi hesaplarının bankanın Tepeören Şşubesi tarafından kat edildiği ; hesap taşıma işleminin kat ihtarı ve icra takip öncesi yapıldığı davacı vekilinin ibraz etmiş olduğu belgelerden anlaşılmaktadır. Bu nedenle dava konusu kredi borcunun ifa yerinin Tepeören/Tuzla olduğu,akdin ifa yerinin Gebze olduğu gerekçesinin yerinde olmadığı, yetkili icra adiresinde takip yapılmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmesi HMK 353-(1)-4 de yazılı "diğer dava şartlarına aykırılık "teşkil ettiğinden hükmün kaldırılmasına ;mahkemece icra dairesinin yetkisine itiraz reddedilerek yargılamaya devam etmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1341 Esas-2017/1152 karar sayılı ve 25/10/2017 tarihli hükmünün HMK.'nun 353(1)a-4 maddesi gereği KALDIRILMASINA,
"Davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine"
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90- TL istinaf harcının istek halinde kendisine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/06/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278468 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi