Kıymetli evrak (kambiyo)
TTK 645-849 · 5941 sK · 2488 karar (agac.json bildirimi: 1136)
Alt başlıklar:
Çek 687Bono 274Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali ve genel hükümler 129Nama, emre ve hamiline yazılı senetler 13Kambiyo senedinde sebepsiz zenginleşme 23
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 127Hak düşürücü süre 75Zamanaşımı 19Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 182
-
Hamiline yazılı çekte istirdat davasının koşulları
2020/1311 E. 2020/1168 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Hamiline yazılı bir çekte, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren kişi, TTK 792 uyarınca istirdat davası açabilmek için kendisinin yetkili hamil olduğunu yazılı delille ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispatlamak zorundadır. Çeki elinde bulunduran hamilin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti yoktur; bu, çekin mücerretlik vasfının bir sonucudur. Yetkili hamillik iddiası tanıkla ispatlanamaz; tanık delili ancak yeni hamilin kötüniyeti veya ağır kusurunun ispatı için dinlenebilir.
istirdat davasıhamiline yazılı çekyetkili hamilmücerretlikiktisapta ağır kusurkötüniyetli iktisap
-
Senede karşı ödeme iddiasının senetle ispatı zorunluluğu
2020/1184 E. 2020/1156 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Senede bağlanmış ve varlığı borçlusunca kabul edilen bir borcun ödendiği yönündeki savunma, senede karşı senetle ispat zorunluluğu kuralı çerçevesinde ancak yazılı delille ispatlanabilir; senedin alacaklı elinde bulunması ödenmediğine karine oluşturur. Borçlu, ileri sürdüğü ödemenin hangi senede karşılık yapıldığını açıkça gösteren bir belge sunamıyor ve takip konusu senet alacaklı elinde bulunuyorsa, ödeme iddiası ispatlanmış sayılmaz.
menfi tespit davasıkambiyo senedi (bono)senede karşı senetle ispat zorunluluğuispat yüküprotokolborç ikrarı
-
Kabul beyanı ile sonuçlanan davada karar harcının 1/3 oranında hesaplanması gerektiği
2020/1210 E. 2020/1155 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Davalının cevap dilekçesinde davayı kabul etmesi ve davanın ön inceleme aşamasına gelmeden bu kabul beyanı ile sonuçlanması halinde, HMK 312(1) uyarınca davalı yargılama giderlerinden sorumlu tutulur ve AAÜT 6. madde uyarınca vekalet ücreti yarı oranda hesaplanır; ancak Harçlar Kanunu 22. madde uyarınca kabulün ilk celsede gerçekleşmesi halinde karar ve ilam harcı tam değil, 1/3 oranında hesaplanmalıdır.
menfi tespitkambiyo senedikabul beyanıyargılama giderlerikarar ve ilam harcıvekalet ücreti
-
Menfi tespit hükmü kesinleşen bono/çekler cari hesap davasında delil olamaz
2018/2357 E. 2020/1149 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Aynı taraflar arasında farklı hukuki ilişkilere (kıymetli evrak ile temel ilişki/cari hesap) dayanan icra takipleri veya davalar bulunması halinde, dava sebebi farklı olduğundan derdestlik ve kesin hüküm itirazları kabul edilmez; alacaklının kıymetli evraka dayalı takip hakkı sona ermiş olsa da temel ilişkiye dayanarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip yapması mümkündür. Bono veya çeklere ilişkin olarak borçlu olunmadığı yönünde kesinleşen menfi tespit hükmü, bu kıymetli evrakın cari hesap bakiyesi hesabında alacaklı/borçlu tarafından dikkate…
itirazın iptalicari hesapderdestlikkesin hükümmenfi tespitbono
-
Çekte keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2020/1307 E. 2020/1129 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasını açma hakkı, TTK 651/2 uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çekin keşidecisi, çek üzerinde hak sahibi hamil olmadığından ve muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmadığından, zayi olan çeke ilişkin iptal davasını açma hakkına ve husumetine sahip değildir; keşidecinin bu konudaki korunma yolu, ibraz halinde hamile karşı İİK 72 uyarınca olumsuz tespit davası açmaktır.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumethukuki yararhamilkeşideciolumsuz tespit davası
-
Bonoya imza itirazı ihtiyati haczi kaldırma sebebi değildir
2020/1289 E. 2020/1136 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bonoya dayalı ihtiyati haciz kararına yapılan itirazda, senetteki imzanın borçluya ait olmadığı iddiası, İİK'nın 265. maddesinde sayılan itiraz sebeplerinden (mahkemenin yetkisi, teminat, ihtiyati haczin dayandığı sebepler) olmadığından, ihtiyati hacze itiraz aşamasında incelenemez; bu iddia ancak İİK 72. madde kapsamında açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülebilir. Ayrıca bonoda ödeyecek kısmında birden fazla imza/kaşe bulunması, imzalardan birinin asıl borçlu diğerinin şirket temsilcisi sıfatıyla atıldığı kabul edildiğinden senedin…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazbonoimzaya itirazmenfi tespit davasıaval
-
Kredi kefilinin çek depo bedelinden sorumluluğu ve fazla tahsilatın istirdadı
2018/2086 E. 2020/1078 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek Kanunu uyarınca çek karşılığı depo talebi, risk gerçekleşmeden önce banka lehine istenebilir hale gelmiş bir alacak oluşturmaz; kefaletin geçerliliği için kefil olunan borcun belirli veya belirlenebilir olması gerektiğinden, kredi sözleşmesinde müteselsil kefilin gayrinakdi (çek depo) alacağından sorumlu olacağına dair açık bir hüküm yoksa kefil bu alacaktan sorumlu tutulamaz; risk gerçekleştikten (çek bedeli fiilen ödendikten) sonra alacak nakde dönüştüğünde ise banka kefile müracaat edebilir.
menfi tespitistirdatkefalet sözleşmesimüteselsil kefilgayrinakdi krediçek depo bedeli
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2020/1256 E. 2020/1067 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasını açma hakkı, TTK 651/2 uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çekin keşidecisi, çek üzerinde imza ve kaşesi bulunsa da bu davayı açma hukuki yararına ve husumet/takip yetkisine sahip değildir. Keşidecinin muhatap bankayı ödemeden men etme yetkisi yoktur; hamile karşı hak iddiası halinde İİK 72 uyarınca olumsuz tespit davası açma yolu mevcuttur.
zayi nedeniyle çek iptalihamilkeşidecihusumethukuki yarardava şartı
-
Banka dekontundaki ciro alacağın temliki sayılmaz
2018/2091 E. 2020/1039 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedi vasfı taşımayan banka dekontlarındaki ciro imzaları, alacağın temliki niteliğinde kabul edilemez; alacağın geçerli şekilde devri için TBK 183 ve 184 uyarınca yazılı bir temlik sözleşmesi gereklidir. Bu şekil şartına uyulmadan yapılan ciro işlemine dayanılarak açılan itirazın iptali davası reddedilir.
alacağın temlikicirobanka dekontukambiyo senedi vasfıitirazın iptaliyazılı şekil şartı
-
Kefilin karşılıksız çek yasal sorumluluk tutarından sorumluluğu
2018/2006 E. 2020/1023 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kefalet sözleşmesinde kefilin gayri nakdi kredilerden doğan borçlardan sorumlu olacağına dair açık hüküm varsa, kefil, bankanın karşılıksız çıkan çekler nedeniyle 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca ödediği yasal sorumluluk tutarlarından da sorumludur; kredi sözleşmesinde bu yönde açık hüküm bulunmaması halinde ise kefilin depo talebinden sorumluluğu doğmaz. Ayrıca, kefalet sözleşmesinin dayandığı asıl kredi sözleşmesi TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce akdedilmişse, TBK'nın genel işlem koşullarına ilişkin hükümleri o kefalet sözleşmesine…
itirazın iptalikefalet sözleşmesigenel kredi sözleşmesiçek yasal sorumluluk tutarı (depo bedeli)genel işlem koşullarıbelirlilik ilkesi
-
Bonoya dayalı borcun çeklerle yenilenmesi ve menfi tespit talebi
2018/2020 E. 2020/1024 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kambiyo senedinin teminat senedi olarak verildiğini iddia eden taraf bunu yazılı belge ile ispatlamak zorundadır; ispatlayamazsa senet mücerret borç ilişkisi olarak geçerliliğini korur. Ancak taraflar arasında mevcut bir bono borcunun tutarında mutabık kalınıp bu borç karşılığında yeni tarihli çekler verildiğine ve bu husus yazılı bir protokolle sabit olduğuna dair kanıt varsa, TBK 133 uyarınca borcun yenilendiğinin kabulü gerekir; bu durumda eski senet (bono) yönünden borçlu olunmadığının tespiti talep edilebilir, ancak yeni verilen senetler (çekler)…
menfi tespitbonomücerret borç ilişkisibedel kaydıispat yüküteminat senedi
-
Ödeme savunmasına ilişkin araştırma eksikliği nedeniyle kararın kaldırılması
2018/1968 E. 2020/1022 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Davalının duruşmada yaptığı çekle ödeme beyanı, iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirilemeyecek bir ödeme (borcu sona erdiren sebep) savunmasıdır ve yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir. Bu türden bir ödeme savunması ileri sürülmüşse, mahkemenin bu iddiayı araştırmadan, ilgili banka kayıtlarını ve çek tahsil durumunu incelemeden karar vermesi, hükme esas alınacak önemli delillerin toplanmaması niteliğinde eksiklik oluşturur ve bu eksiklik istinaf incelemesinde kararın kaldırılıp dosyanın yeniden görülmek üzere ilk…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defter incelemesisevk irsaliyesiiddia ve savunmanın genişletilmesi yasağıborcu sona erdiren sebepler
-
Kefalet sözleşmesinde eski BK uygulanması ve gayrinakdi alacak talebi
2018/1931 E. 2020/1003 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
818 sayılı BK'nın yürürlüğünde kurulmuş kefalet sözleşmelerinde, sözleşmenin geçerlilik koşulları TBKYUK m.1/c1 uyarınca kuruluş tarihindeki (818 sayılı) BK hükümlerine göre değerlendirilir; sonradan yürürlüğe giren TBK hükümleri geçmişe etkili uygulanmaz. Ayrıca, genel kredi sözleşmesinde bankanın çeklere ilişkin kanuni karşılık (depo) tutarını müteselsil kefilden isteyebileceğine ilişkin açık bir hüküm bulunmuyorsa, kefil bu depo borcundan sorumlu tutulamaz; kefilin böyle bir borçtan sorumlu tutulabilmesi için sözleşmede açık düzenleme bulunması…
kefalet sözleşmesimüteselsil kefilitirazın iptaligenel nakdi ve gayrinakdi kredi sözleşmesitemlikgayrinakdi alacak
-
Bonoda teminat ve açığa imza iddiası yazılı delille kanıtlanmalı
2018/1980 E. 2020/1000 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir senedin kanuni zorunlu unsurları taşıması halinde bono vasfı kazanılır ve kural olarak kayıtsız şartsız bir bedel ödeme vaadi içerir; bunun teminat amacıyla verildiğini iddia eden taraf bu iddiasını yazılı delille (HMK 200) ispat etmek zorundadır. Aynı şekilde açığa imza ile verilen bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası da yazılı delille kanıtlanmalıdır; delil yoksa iddia kabul edilmez. Lehdara borç bulunmadığı veya teminat amaçlı verildiği iddiaları şahsi def'i niteliğinde olup iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemez. Kambiyo senetlerinin…
menfi tespit davasıbonoemre muharrer senetteminat senediaçığa imzaşahsi def'i
-
İhtiyati hacze itirazı inceleme görevi, kararı veren mahkemeye aittir
2020/1098 E. 2020/963 K. ·
İhtiyati hacizkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İİK 265. madde uyarınca, kendisi dinlenmeden ihtiyati haciz kararı verilen borçlunun bu karara karşı yapacağı itirazı (dayandığı sebepler, mahkemenin yetkisi ve teminat yönünden) inceleme görevi, ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye aittir; İcra Hukuk Mahkemesinin bu konuda görevi yoktur. Bu görev, itirazın ihtiyati haczin takibe konulmasından önce veya sonra yapılmasından etkilenmez. İİK 266. madde kapsamında teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılması talep edilmemişse, itiraz İİK 265 çerçevesinde ihtiyati haciz kararını veren mahkemece…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazgörevİİK 265İİK 266icra hukuk mahkemesi
-
Teminat çeki iddiasının HMK 200 uyarınca yazılı delille ispatı gerekliliği
2018/1932 E. 2020/944 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir kambiyo senedinin (çekin) teminat amacıyla verildiğinin ileri sürülmesi halinde, bu iddia HMK 200. madde uyarınca senetle aynı nitelikte yazılı delillerle ispatlanmalıdır. Senet üzerinde teminat ibaresi bulunmuyor ve teminat amacını gösteren bir sözleşme yoksa, ayrıca senedin taraflarca tutulan ticari defterlerde kayıtlı olmaması ve karşı tarafın defter kayıtlarına göre alacaklı görünmesi halinde, teminat çeki iddiası ispatlanamamış sayılır ve bu iddiaya dayanan istirdat/menfi tespit talebi reddedilir.
teminat senedimenfi tespitistirdatyazılı delil ile ispatticari defter kayıtlarıciro
-
Çek istirdatı davası arabuluculuk dava şartına tabi değildir
2020/1087 E. 2020/937 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 792 uyarınca açılan çek istirdatı davası, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak veya tazminat talebi niteliğinde olmadığından TTK 5/A maddesi kapsamında arabuluculuk dava şartına tabi değildir. Dava devam ederken terditli olarak ileri sürülen çek bedelinin istirdatına ilişkin talebin, asıl istirdat talebinin kabulüne bağlı olması da bu sonucu değiştirmez.
çek istirdatıarabuluculuk dava şartıticari davaterditli talepusulden ret
-
Bono iptali davasında zamanaşımı def'i re'sen gözetilemez
2020/1080 E. 2020/947 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (bono) iptali davası hasımsız açılan, üçüncü kişiler açısından kesin hüküm doğurmayan ve maddi hukuk açısından şekli kolaylık sağlayan bir dava türüdür. Bu davaların zamanaşımına tabi olduğu kanunla düzenlenmemiştir; zamanaşımı bir def'i olduğundan hasımsız davada hakim tarafından re'sen göz önüne alınamaz. Senetteki hakkın zamanaşımına uğramış olması, zayi nedeniyle iptal kararı verilmesine engel oluşturmaz.
zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalibonozamanaşımı def'ihasımsız davakesin hükümibraz süresi
-
Boş çek yaprağının zayii nedeniyle iptalinde hukuki yarar yokluğu
2020/1099 E. 2020/930 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davası açma hakkı, senet üzerinde hak sahibi olan yetkili hamile aittir; çek keşidecisi/hesap sahibi olmak bu hakkı vermez. Dava konusu belgeler henüz keşide edilmemiş, kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları ise, hesap sahibinin bunların iptalini istemekte hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmaz; bu durumda dava, HMK 114/h ve 115/2 uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
zayi nedeniyle kıymetli evrak iptalihukuki yarardava şartıaktif husumet ehliyetiyetkili hamilboş çek yaprağı
-
Çek istirdatında ispat yükü ve kötüniyet/ağır kusur şartı
2018/1838 E. 2020/921 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek istirdatı davasında, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacı, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ispatlamış olsa bile, ciro silsilesi düzenli ve kopuksuz olan davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ayrıca ispatlamak zorundadır; davalının çeki hangi ticari ilişki neticesinde edindiğini açıklama mecburiyeti bulunmadığından, bu açıklamanın yapılmamış olması tek başına ağır kusur ispatı için yeterli sayılmaz.
çek istirdatımenfi tespityetkili hamilciro silsilesikötüniyetağır kusur
-
Çekle ödeme iddiasında ciro silsilesi ve organik bağlı firmalar
2018/1817 E. 2020/917 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari ilişkiden kaynaklanan borcun ödendiği iddiasında ispat yükü ödeme iddiasında bulunan tarafa aittir ve bu iddia yazılı belge ile ispatlanmalıdır. Ödeme aracı olarak sunulan bir çekte, alacaklı taraf lehine ciro bulunduğu halde borçlunun dayandığı üçüncü kişi/firma lehine ciro bulunmuyorsa ve bu üçüncü kişi/firma ile alacaklı arasında organik bağ (aynı ortaklar, aynı iş kolu) mevcutsa, çek bedelinin doğrudan alacaklıya yapılmış bir ödeme olarak kabulü gerekir; bu durumda borçlunun ödeme savunması ispatlanmış sayılır ve alacaklının kalan alacağı…
itirazın iptaliispat yüküyazılı belge ile ispatyemin deliline başvurma koşullarıciro silsilesiorganik bağ
-
Döviz borcuna karşılık TL çekle ödemede kur farkı alacağı
2018/1842 E. 2020/916 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Yabancı para üzerinden düzenlenen bir borca karşılık borçlu tarafından TL cinsinden çek verilmesi, TBK 99 uyarınca sözleşmede aynen ödeme şartı bulunmadıkça ifa uğruna ödeme niteliğindedir; borçlu, çekin tahsil tarihindeki rayiç kur üzerinden hesaplanan karşılığı oranında borçtan kurtulur. Alacaklının çeki ihtirazi kayıtsız tahsil etmiş olması, tahsil tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak bakiye alacağını ortadan kaldırmaz; her bir kısmi ödemenin kendi tahsil tarihindeki kur üzerinden yabancı para karşılığı hesaplanarak toplam borçtan düşülmesi ve…
ifa uğruna ödemeyabancı para borcuTBK 99TCMB efektif döviz satış kurutaleple bağlılık ilkesikambiyo senediyle ödeme
-
Bono imza incelemesinde yetersiz bilirkişi raporu nedeniyle kaldırma
2018/1868 E. 2020/886 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir kambiyo senedinde imza inkarına dayalı menfi tespit davasında, bilirkişi incelemesine esas alınan mukayese belgelerinin senedin tanzim tarihinden sonraki tarihli olması veya fotokopiden ibaret olması halinde, bu belgelere dayanılarak hazırlanan imza inceleme raporu hükme ve denetime elverişli sayılmaz; ayrıca tarafın rapora yönelik itirazları ve ek inceleme (Adli Tıp Kurumu) talebi karşılanmadan karar verilmesi de eksik incelemedir. Böyle bir durumda mahkemenin, senedin tanzim tarihinden önceki tarihli, mukayeseye esas alınabilecek nitelikte imza…
menfi tespit davasıimza inkarıbonobilirkişi incelemesimukayese belgesidenetime elverişli rapor
-
Malen kayıtlı senette ispat yükü ve ibraname nedeniyle istirdat talebinin reddi
2018/1805 E. 2020/869 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Üzerinde 'malen' kaydı bulunan senette borçlu, borcundan kurtulabilmek için mal teslim edilmediğini ve fazla ödeme yapıldığını ispat etmekle yükümlüdür. Senet borcunun dava dışı asıl borçlu tarafından ödenmiş ve bu kişiyle alacaklı arasında ibraname akdedilmiş olması halinde, avalist konumundaki davacının istirdat talebinin kabulü için, dayandığı ticari ilişki (fatura, ödeme, defter kayıtları) ile dava konusu senet ve ibraname arasındaki bağlantıyı ispatlaması gerekir; bu bağlantı kurulamazsa istirdat talebi reddedilir.
-
Müteselsil kefilin çek kanuni karşılık tutarından sorumluluğu
2020/1014 E. 2020/873 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Genel kredi sözleşmesinde yer alan ve kefillerin sözleşmenin tüm hükümlerinin kendileri hakkında aynen uygulanmasını kabul ettiklerine dair genel atıf niteliğindeki hüküm, çek kanuni karşılık tutarı gibi yasayla bankaya verilmiş şahsi bir sorumluluğun müteselsil kefillere yükletilmesi için yeterli değildir; bu sorumluluğun kefile geçmesi için kefilin bu tutardan açıkça sorumlu olduğunu taahhüt etmiş olması gerekir. Ayrıca, adli yardım talebi ve buna itirazı kesin olarak reddedilen tarafın, HMK 344/1 gereği çıkartılan muhtıraya rağmen eksik istinaf…
itirazın iptalimüteselsil kefaletgayrinakdi alacakçek kanuni karşılık tutarıadli yardımistinaf harcı
-
Çek iptali davasında hamil çıkması halinde istirdat davası zorunluluğu
2020/969 E. 2020/862 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayii nedeniyle açılan çek iptali davasında, dava konusu çeklerden bir kısmının bankaya ibraz edilip hamilinin tespit edilmesi halinde, davacıya bu hamile karşı istirdat davası açması için süre verilmesi gerekir. Süresi içinde istirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kalır ve o çek yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilir; süresi içinde istirdat davası açılmazsa çek iptali davasının o çek yönünden reddine karar verilir. Zayi iddiasının değerlendirilmesinde öncelikle çekin bankaya ibraz edilip edilmediği araştırılmalıdır.
çek iptalizayiiistirdat davasıhasımsız davaödeme yasağıkonusuz kalma
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2020/987 E. 2020/872 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davası, TTK 651/2 ve 757-764. maddeleri uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çekin keşidecisi olan kişi veya onun yetkili temsilcisi bu davayı açma hukuki yararına ve dava takip yetkisine sahip değildir. Keşideci, çekin ödenmesini men etme yetkisine de sahip olmadığından, hamile karşı ancak menfi tespit davası açabilir.
zayi nedeniyle çek iptalihaklı hamillikdava takip yetkisihukuki yararödemeden menmenfi tespit davası
-
Zayi Olan Çeklere Dayalı Cari Hesap Alacağında İcra İnkar Tazminatı
2018/1727 E. 2020/821 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Satış ilişkisinde aksine yazılı anlaşma bulunmadıkça peşin satış karinesi uygulanır; davalı, verdiği çekin avans niteliğinde olduğunu ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delille ispat etmek zorundadır, bu ispat yükü yerine getirilmezse cari hesap alacağı ticari defter incelemesine göre belirlenir. Alacağın niteliği itibariyle likit olduğu tespit edildiği halde icra inkar tazminatı talebinin reddedilmesi hatalıdır; bu durumda dava yeniden yargılamayı gerektirmiyorsa BAM ilk derece kararını kaldırıp icra inkar tazminatını da hükme dahil ederek…
peşin satış karinesicari hesapzayi (iptal) kararıicra inkar tazminatıispat yüküticari defter incelemesi
-
Çalınan çekte kötüniyet ispatı ve ciro silsilesine itibar
2018/1365 E. 2020/800 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 792. madde uyarınca açılan çek istirdadı davasında ispat yükü davacıdadır; davacı hem yetkili hamil olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını, hem de son hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlamak zorundadır. Ciro zincirindeki bir imzanın sahte olduğu ileri sürülse dahi, 'imzaların istiklali' ilkesi gereği görünüşte tam olan ciro silsilesine itibar edilir ve bu durum tek başına son hamilin kötüniyetini göstermez; hamilin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti yoktur. Ayrıca istirdat davası, İİK 72. madde…
çek istirdadıimzaların istiklali ilkesikötüniyetağır kusurciro silsilesimücerretlik
-
Çeke dayalı ihtiyati hacizde itiraz sebeplerinin İİK 265 kapsamı dışında kalması
2020/623 E. 2020/802 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati hacze itiraz İİK 265. madde kapsamında sınırlı bir incelemedir; borçlu ancak ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebilir. Çekin asli unsurlarındaki eksiklik, imza sahteliği veya para biriminin geçerli olmaması gibi itirazlar bu kapsamda incelenemez; bu hususlar ancak açılacak bir menfi tespit davasının konusunu oluşturur. Ayrıca taraflar arasında geçerli bir yetki sözleşmesi varsa ve aralarındaki ilişki ticari nitelikteyse, bu sözleşmede belirlenen mahkeme yetkilidir.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyetki sözleşmesimenfi tespit davasıçekticari ilişkibayilik (acente-kıyas)