6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Zayi Olan Çeklere Dayalı Cari Hesap Alacağında İcra İnkar Tazminatı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1727 E. 2020/821 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Davacının nitelemesi: Cari Hesap Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Satış ilişkisinde aksine yazılı anlaşma bulunmadıkça peşin satış karinesi uygulanır; davalı, verdiği çekin avans niteliğinde olduğunu ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delille ispat etmek zorundadır, bu ispat yükü yerine getirilmezse cari hesap alacağı ticari defter incelemesine göre belirlenir. Alacağın niteliği itibariyle likit olduğu tespit edildiği halde icra inkar tazminatı talebinin reddedilmesi hatalıdır; bu durumda dava yeniden yargılamayı gerektirmiyorsa BAM ilk derece kararını kaldırıp icra inkar tazminatını da hükme dahil ederek esas hakkında yeniden karar verir.

Ele alınan sorunlar

Cari hesap alacağının miktarı ve avans çeki iddiasının ispatı → kabul

Gerekçe: Satış sözleşmesinde aksine anlaşma olmadığı takdirde tarafların edimlerini aynı anda ifa etmeleri kural olduğundan, peşin satış karinesi uyarınca davalının çekin avans niteliğinde verildiğini ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delille kanıtlaması gerekir. Davalı tarafça bu yönde bir delil ibraz edilmediği gibi faturalar konusu malların teslim edilmediğine dair bir iddia da ileri sürülmemiştir. Mahkemece tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davalı inceleme için ticari defterlerini ibraz etmemiş, davacı defterlerinin incelenmesi sonucunda dava konusu olan ve zayi kararı verilen toplam 70.000,00 TL tutarlı üç adet çek bedelinin cari hesaptan düşülmesi sonucunda davacının davalıdan 54.078,37 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda asıl alacak yönünden mahkemenin davanın kısmen kabulüne yönelik hükmü isabetlidir. (BAM'ca yerinde görülen Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Likit alacakta icra inkar tazminatı talebinin reddedilmesi → kabul

İddia: Davacı vekili, alacağın likit olmasına rağmen icra inkar tazminatı isteminin reddedildiğini, çek bedellerinin ödenmemesine rağmen sadece cari hesap alacağı üzerinden karar verildiğini belirterek reddedilen kısım yönünden de davanın kabulü ile icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Gerekçe: Niteliği itibariyle likit olduğu anlaşılan alacağa rağmen davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi yerinde değildir. Öte yandan bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın kısmen kabulü ile davacının icra inkar tazminatı isteminin kabulü ile kabul edilen alacak tutarı üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararın taşıyıcı gerekçesi, çek karşılığında verilen malların teslim edilmediği ve çekin avans niteliğinde olduğu iddiasının ispat yükünün, peşin satış karinesi uyarınca bu iddiayı ileri süren tarafa ait olduğunu ve yazılı delille kanıtlanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, likit alacak niteliği tespit edildiğinde icra inkar tazminatı talebinin reddinin hatalı olacağı ve bu durumun yeniden yargılama gerektirmeyen bir husus olarak BAM'ca doğrudan düzeltilebileceği yönünden bölgesel ikna edici emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
peşin satış karinesi cari hesap zayi (iptal) kararı icra inkar tazminatı ispat yükü ticari defter incelemesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1727

KARAR NO 2020/821

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/05/2018

NUMARASI 2017/9 Esas 2018/516 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/09/2020

Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında alınan mallar karşılığında davalı tarafından keşide edilmiş olan ... Bankası Şirinevler Şubesine ait ... numaralı, 30.09.2014 vadeli, ... numaralı, 31.10.2014 vadeli ve ... numaralı 30.11.2014 vadeli çekler hakkında Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1014 Esas sayılı dosyasında 07.04.2015 tarihinde zayi nedeniyle iptal kararı verildiğini, ancak borçlu işbu karara rağmen vadesi geçen çeklere ilişkin olarak ödeme yapmaktan imtina ettiğini, bu nedenle davalı hakkında takip başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini, davalının borç ilişkisini inkar etmediğini, borç ilişkisinin fatura ve çeklere dayalı olduğunu belirterek, Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibe yönelik itirazının iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı taraf ile müvekkili şirket arasında 2006 yılından bu yana ticari ilişki mevcut olduğunu, müvekkili şirketin davacı tarafa avans çekleri verdiğini, bunun üzerine gönderilen mallara ilişkin olarak kesilen faturaların her iki şirketin cari hesabına işlendiğini ve önceden avans çeki olarak verilen çeklerden bakiye olarak düşümlerinin yapıldığını, dava dilekçesine ekli Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1014 esas sayılı dosyasından verilen kararda belirtilen çeklerin de bu iddialarının ispatı niteliğinde olup zayi kararı alınan 4 çek bulunmakta iken davacının alacağının 3 çeke ilişkin olduğunu belirttiğini, davacı tarafın zayi kararından sonra yasal prosedürü işletmediğini ve işbu çeklerle ilgili olarak taraflarına müracaat etmediğini, çekler kaybedildiğinde müvekkili şirketin sözlü olarak uyarıldığını, söz konusu çeklerle ilgili olarak bankaya bir ödeme yapılmaması ve zayi kararından sonra cari hesaptan düşüm yapılacağının bildirildiğini, alacağın sebebi olarak ticari ilişki yerine çeklerin gösterilmesinin doğru olmadığını, bu nedenle temerrüde düşmemiş olan müvekkilinden işlemiş faiz talebinde bulunulması yasaya ve usule aykırı olduğunu, ayrıca ortada likit bir alacak bulunmadığından icra inkar talebinin de yasaya aykırı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının cari hesapta 54.078,37 TL alacaklı olduğu, borcun kaynağının taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde keşide edilmiş olan ve daha sonra hakkında zayi kararı alınan çekler olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; alacak likit olmasına rağmen icra inkar tazminatı istemlerinin reddedildiğini, alacak çeklere dayalı olmasına ve çek bedellerinin ödenmemesine rağmen sadece cari hesap alacağı üzerinden karar verildiğini belirterek, reddedilen kısım yönünden de davanın kabulü ile icra inkar tazminatına karar verilmek suretiyle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, cari hesap alacağı ve bu kapsamda verilen avans çeklerine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, mal satışı karşılığında davalı tarafından verilen ... Bankası Şirinevler Şubesine ait ... numaralı 30.09.2014 vadeli ve 20.000,00 TL bedelli, ... numaralı 31.10.2014 vadeli ve 25.000,00 TL bedelli, ... numaralı 30.11.2014 vadeli ve 25.000,00 TL bedelli çeklere dayanmış olup; çekler hakkında Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1014 Esas sayılı dosyasında zayi nedeniyle iptal kararı verildiği sabittir. Satış sözleşmesinde aksine anlaşma olmadığı takdirde tarafların edimlerini aynı anda ifa etmeleri kural olduğundan, peşin satış karinesi uyarınca davalının çekin avans niteliğinde verildiğini ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delille kanıtlaması gerekir.

Ancak davalı tarafça bu yönde bir delil ibraz edilmediği gibi faturalar konusu malların teslim edilmediğine dair bir iddia da ileri sürülmemiştir. Bu kapsamda mahkemece tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davalı inceleme için ticari defterlerini ibraz etmemiş, davacı defterlerinin incelenmesi sonucunda ise, dava konusu olan ve zayi kararı verilen toplam 70.000,00 TL tutarlı üç adet çek bedelinin cari hesaptan düşülmesi sonucunda davacının davalıdan 54.078,37 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda asıl alacak yönünden mahkemenin davanın kısmen kabulüne yönelik hükmü isabetlidir. Ancak niteliği itibariyle likit olduğu anlaşılan alacağa rağmen davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi yerinde değildir.

Öte yandan bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın kısmen kabulü ile davacının icra inkar tazminatı isteminin kabulü ile kabul edilen alacak tutarı üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/9 Esas - 2018/516 Karar sayılı 03/05/2018 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davacı vekilinin davalı aleyhine açmış olduğu itirazın iptali davasının KISMEN KABULÜ ile, davalı borçlunun Bakırköy ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 54.078,37 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 3095 sayılı kanuna göre değişen oranlarda asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, %20 oranında hesaplanan 10.815,67-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine," İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak;

"Davacı lehine takdir edilen 6.298,62.-TL vekalet ücreti ile haklı çıkılan orana göre davacının yaptığı 1.475,76.-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, Davalı lehine takdir edilen 3.767,15.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, Alınması gereken 3.694,09.-TL karar harcından peşin alınan 1.459,64.-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.234,45.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan 56,43-TL posta masrafının davanın kabulü oranında hesaplanan 35,70-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/09/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/265370 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.