Kambiyo senedinden doğan ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/450 E. 2022/386 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetki itirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Kambiyo senedine (çeke) dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 258 ve İİK 50 üzerinden HMK'nın yetki hükümlerine göre belirlenir; alacaklı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talep edemez, yetkili yer borçlunun yerleşim yeri, senedin keşide yeri veya ödeme yeridir. Yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına yönelik yetki itirazının reddi hukuka aykırıdır; bu hata yeniden yargılama gerektirmediğinden BAM, ilk derece kararını kaldırarak itirazı kabul edip yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılmasına doğrudan karar verebilir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin tespiti → kabul
İddia: Borçlu vekili, İİK 258. madde ve genel yetki kuralları gereğince kendisinin ikamet yeri olan Şanlıurfa Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ilk derece mahkemesinin yetki itirazını reddetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 265. madde uyarınca borçlu, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere ve mahkemenin yetkisine itiraz edebilir. İİK 258. madde ihtiyati hacizde İİK 50. maddeye göre yetkili mahkemenin karar vereceğini belirtmiş, İİK 50. madde de yetkinin belirlenmesinde HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunmuştur. Bu çerçevede çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yerinde, senedin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK 89/1 hükmü uygulanamaz; kambiyo alacaklısı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunamaz. Somut olayda talebe dayanak çekin keşide yeri, muhatap bankanın adresi ve keşideci borçlunun yerleşim yeri Şanlıurfa olduğundan, ihtiyati haciz kararının yetkili mahkeme tarafından verilmediği anlaşılmıştır; alacaklının ikametgahı mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle itirazın reddi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yetki hatasının hükmün niteliği (kaldırma yerine düzeltme mi) → kabul
Gerekçe: Yapılan hatanın yeniden yargılama gerektiren bir hususa ilişkin olmadığı tespit edilmiş; bu nedenle istinaf başvurusunun kabulüne, itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına, ihtiyati hacze itirazın kabulüne ve yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin tespiti bakımından, alacaklının kendi yerleşim yerinde talepte bulunamayacağı ve TBK 89/1'in uygulanamayacağı yönündeki tespit; ayrıca yetki hatasının yeniden yargılama gerektirmeyip doğrudan düzeltilebileceği yönündeki usuli yaklaşım açısından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Kambiyo senedinden (çekten) kaynaklanan alacak için ihtiyati haciz talebinde, alacaklı kendi yerleşim yerinde talepte bulunamaz; yetkili mahkeme borçlunun yerleşim yeri, senedin keşide yeri veya ödeme yeri mahkemesidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki itirazı↗ kambiyo senedi↗ çek↗ aranacak alacak↗ yetkisizlik nedeniyle kaldırma↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/450
KARAR NO 2022/386
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 01/02/2022 (Ek Karar)
NUMARASI 2021/857 D.İş Esas - 2021/859 Karar
KARAR YAZIM TARİHİ 18/03/2022
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 01/02/2022 tarihli ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, borçlu müvekkiline olan borcundan dolayı ... Şanlıurfa Şubesine ait ... çek numaralı, 31.07.2021 keşide tarihli, keşide yeri Urfa olan, 25.000-TL'lik bir adet çeki keşide ederek müvekkili şirkete teslim ettiğini, söz konusu çekin vadesinde ödenmediğini, bu nedenlerle ve alacağın hiçbir teminata bağlı bulunmadığı gibi, mevcut borcun vadesi dolduğu halde bugüne kadar ödenmediğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaya sunulmak üzere ihtiyati haciz talep etme zorunluluğu doğduğunu, borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini talep etmiştir.
D.İŞ KARAR
Mahkemece; alacaklının borçlulardan alacağı olan 25.000-TL'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nın 257. maddesi 1. fıkrasına uygun bulunmuş ve alacak rehinle temin edilmemiş olduğundan; karşı taraf ile üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı tayin edilen teminatın yatırılması halinde adı geçen borçluların gösterilen malları ile alacaklarının; İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden karşı yan vekili; mahkeme tarafından verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, İİK'nın 258.maddesinde ihtiyati haciz kararının yetkili mahkeme tarafından verilebileceğini, müvekkilinin ikamet yerinin Şanlıurfa olduğunu, genel yetki kuralları gereğince Şanlıurfa Mahkemelerinin yetkili olduğunu beyanla itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, Şanlıurfa Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunun tespitini, kararın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına bildirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI
Mahkemece, talep eden alacaklının ikametgahının Sultangazi/İstanbul olduğunu, mahkemenin yargı çevresi içerisinde olduğu anlaşıldığından borçlu vekilinin yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili; Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları, HMK'nın yetki konusundaki hükümleri ve uygulama dikkate alındığında gerekçenin hukuken dayanaksız olduğunu, müvekkilinin adresi, muhattap banka ve kambiyo senedindeki tüm unsurlardan da anlaşılacağını, yetkili mahkemenin Şanlıurfa Hukuk Mahkemeleri olduğunu bu sebeplerden dolayı mahkemenin vermiş olduğu ek kararın kaldırılmasını, yeniden yargılama yapılarak ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İK.'nın 265. maddesi uyarınca “borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminat miktarına huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, İİK 50.madde de ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, senedin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.
Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK.'nun 89-(1) hükmü uygulanamaz. Kambiyo alacaklısı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunamaz. Talebe dayanak çekin keşide yeri Şanlıurfa, muhatap bankanın adresi Şanlıurfa, keşideci borçlunun yerleşim yerinin Şanlıurfa olduğu anlaşılmıştır. Bunu göre ihtiyati haciz kararının yetkili mahkeme tarafından verilmediği anlaşılmakla, yetki itirazının yerinde olduğundan kabulü gerekirken ,alacaklının ikametgahı mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Ne varki yapılan hata yeniden yargılama gerektiren bir hususa ilişkin olmadığından ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına ,ihtiyati hacze itirazın kabulüne ,yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/857 D.İş - 2021/859 Karar sayılı 01/02/2022 tarihli itirazın reddine ilişkin ek kararın H.M.K.'nun 353(b)-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA; "Yetki itirazının kabulüne, İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/857 D.İş - 2021/859 Karar sayılı 31/12/2021 tarihli ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına,"İhtiyati hacze itiraz eden tarafından yatırılan 80,70- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, 38-TL istinaf yargı giderinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçluya ödenmesine. Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/03/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/105775 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi