Protokolde belirtilen şartın gerçekleşmemesi halinde çek bedelinin talep edilememesi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1823

KARAR NO 2022/326

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİH 10/04/2019

NUMARASI 2017/297 Esas - 2019/334 Karar

DAVA

Alacak

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/03/2022

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ...’nin ... Rest..Ltd. Şti.’nde sahip olduğu paylarını davalı ...’ya devrettiğini,devir sonrasında, tarafların 14.07.2015 tarihinde bir araya gelerek bakiye devir bedelinin 14.07.2015 tarihli protokolde belirtilen koşullarda ödenmesi konusunda mutabakata vardıklarını, protokolün 5. maddesinin hisse devrine ilişkin olduğunu, hissesi Beşiktaş ... Noterliği'nin 14.07.2015 tarih ve ... sayı ile tasdikli hisse devir sözleşmesi ile ...’ya devrettiğini,6. maddesi uyarınca; “devir sonucu şirketin tek ortağı olan ..., davacıya 65.000-TL’lik açık vadeli bir çek verecek ve bu çek Av. ... tarafından saklanacaktır.” denildiğini, protokolde belirtilen bir kısım yükümlülükler davalı ...

tarafından, süresinde yerine getirilmediğinden şirketin Turizm Yatırım belgesinin iptal edildiğini, davacının alacağını hak ettiğini, çeki yediemin olarak elinde bulunduran diğer davalının ise davalı ... ile anlaşarak çeki davacıya vermesi gerekirken diğer davalıya vererek davanın muhatabı haline geldiğini ileri sürerek müvekkilinin hak ettiği 65.000-TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ...; protokolde üç ay içinde Turizm Yatırım Belgesi alınmasının yer aldığını ve altı aylık sürede sözleşmenin infisah olacağını, bu süre, geçtikten sonra davacının çeki istediğini ancak telefonla yapılan görüşmede çekin hamili olan ...'ün davalı ...’ya çekin verilmesini istediğini ve bunun üzerine 24.03.2016 tarihinde çekin ...’ya teslim ettiğini, belirtilen süreçte edimlerin yerine getirilmemesi halinde izlenecek yol hakkında protokolde bir hüküm bulunmadığını, borçlu olmadığını belirterek hilafı hakikat olan tüm iddialar dolayısıyla davanın reddini savunmuştur.2-Davalı ... süresinde olmayan 16.4.2018 tarihli dilekçesi ile davacıya ödenmesi kararlaştırılan 65.000-TL'nin turizm teşvik belgesinin azami 6 aylık sürede alınması ve mutemet ...'e teslim edilmesi şartına bağlandığını, turizm teşvik belgesi alınmadığından sözleşme gereği davacının bir talep hakkı bulunmadığını ,protokolde 3 ay içinde bir tadilatın yapılacağı, tadilat işinin bitiminden itibaren 3 ay içinde turizm işletme belgesinin alınacağı, alınması durumunda ...'e teslim edileceği, bu belgenin teslimi ile 65.000- TL'lik çekin davacıya teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, davacının bu belgeyi almak için hiçbir işlem yapmadığını, şu veya bu nedenle belgenin alınamaması halinde davacıya ücret ödeneceğinin kararlaştırılmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, düzenlenen protokol bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı iddiasının aksine, protokolün bakiye devir bedeli için düzenlenmediği, davalı ...'ın, yatırım belgesinin işletme işletme belgesine çevrilmesi için tadilat yapacağı, davacının da işletme belgesini alacağı hususunda tarafların ilk 4 maddede anlaştığı, protokolün 7 vd. maddelerine göre de ilk dört maddedeki işlemler tamamlandıktan sonra çek ve işletme belgesi kendisine teslim edilen davalı ...'nin ne şekilde hareket edeceğinin düzenlendiği,çekin davacıya verilmesinin ana koşulu tadilat yapılması ve işletme belgesinin alınması olduğu ne var ki davalı tarafından tadilatın yapılmaması nedeni ile işletme belgesinin alınamadığı, protokol hükümlerinin taraflarca yerine getirilmediği ,yerine getirmeme halinde çekin yine de davacıya verileceğine dair bir hüküm bulunmadığından davacının çek bedelini talep etme hakkı olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece hukuki sorunun tespit ve çözümünde hataya düşüldüğünü, karar gerekçesinin somut olay ile örtüşmediğini, aksine açık çelişki oluşturduğunu, aslolanın müvekkilinin kendi ortaklık payını davalı tarafa noterden devretmesi olup, turizm işletme belgesinin daha sonra alınacak olmasının esasen tali bir mesele olduğunu, sözleşmenin taraflarından birinin, sahip olduğu şirket hissesini diğer tarafa satmış veya devretmişse bunun bir karşılığının olması gerektiğini,protokol hükümlerine aykırılık halinde ne tür bir yaptırım uygulanacağı hususunda tarafların yediemin ...'i görevlendirdiğinin çok açık olduğunu, protokolde tarafların üzerine düşün sorumlulukları yerine getirdiğinde veya yerine getirmediğinde ne tür bir netice ile karşılaşacaklarının da esasen belli olduğunu, her iki davalı yönünde ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekirken, aynı hukuki gerekçeyle iki davalı yönünden de davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı düştüğünü belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; şirket hisse devir sözleşmesi nedeniyle ödenmeyen (çek bedeli) 65.000- TL'nin davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Davalı ... protokolü tanık ve yediemin sıfatıyla imzalamıştır.Protokol hükümlerine göre, şirkette mevcut yatırım belgesinin işletme belgesine çevrilmesi için davalı ...'nun kiralananın üst katında gerekli tadilatı yapacağı, tadilatın Protokolün imzasından 3 ay içinde sona ereceği, işletme belgesinin ise tadil işleminin bittiği tarihten itibaren 3 ay içinde alınacağı; işlemlerin bu sürelerden evvel yerine getirilmesi halinde diğer maddelerin derhal yerine getirileceği, bu kapsamda çekin iadesinin hemen yapılacağı;

5. maddeye göre davacının şirketteki ortaklık payının tamamını davalı ...'a devir edeceği, devir sonucu şirkette tüm pay sahibi davalı ...'ın davacı adına 65.000-TL açık vadeli bir çek vereceği, çekin mutemet davalı ...'e tevdi edileceği,yazılı işlemlerin sonuçlanması durumunda alınan Turizm İşletme Belgesi aslının da davalı ...'e ibraz ve tevdi edileceği,belge kendisine teslim edilen davalı ...'in durumu tutanağa geçirerek taraflara bilgi vereceği, yüz yüze veya yazılı olurları sonucu çeki hamiline tutanakla teslim edeceği kararlaştırılmıştır. Hisse devir işleminin Beşiktaş ...Noterliğinin 14/07/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemi ile yapıldığı,devir ve tescil işlemlerinin de tamamlandığı anlaşılmaktadır.

Davalı ...'nun gerekli tadilatı yapmaması neticesinde davacının da Turizm işletme belgesini temin edemediği anlaşılmaktadır.Protokolün 4.maddesi uyarınca işlemlerin tamamlanmaması neticesinde protokolün diğer madde hükümlerinin yerine getirilmesinin artık imkansız hale geldiği anlaşılmaktadır.Protokol içeriği ,tarafların beyanları bir arada değerlendirildiğinde çek bedelinin ,Turizm İşletme belgesi alınması karşılığı olduğu , işletme belgesinin alınmasının davacının yükümlülüğünde olduğunun kabul edildiği ve davalının tadilat işlemini süresinde tamamlamaması ve işletmeyi açması nedeniyle belgenin alınamadığının ileri sürüldüğü ,belgenin mutemete teslimi sonrasında çekin davacıya teslim edileceği kararlaştırıldığından ,çekin belgenin alınması karşısında davacıya verileceği açık olup ,alınamaması halinde davacıya bir bedel ödeneceğine ilişkin hüküm bulunmamaktadır.

Protokolde ilk 4 maddedeki işlemler tamamlandıktan sonra çek ve işletme belgesi kendisine teslim edilen davalı ...'in çeki davacıya verileceği kararlaştırılmış ise de ;sözleşme hükümlerine uyulmaması, davalının tadilat yapmaması veya davacının işletme belgesi almaması halinde ne yapılacağının belirlenmediği, davalının kendi kusuru ile işletme belgesinin alınamamasına neden olması halinde çekin yine de davacıya verilip verilmeyeceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.Çekin belge tesliminden sonra davacıya verileceği kararlaştırıldığın dan bu halde ancak bir cezai şart hükmü veya belgenin alınmaması halinde çekin teslim edileceğine dair bir düzenleme gerekmektedir.Protokolde ise,bu yönde hüküm bulunmadığı belgenin de alınmadığı sabit olduğundan davacının çek bedelini talep edemeyeceği sonucuna varılmaktadır.Davalı ...'in sorumluluğuna ise ancak ...'nun sorumlu olması halinde başvurulabilecektir.Yükümlü davalı ...'ın sorumluluğu doğmadığından davalı ...'in de sorumluluğuna başvurulamaz.

Açıklanan nedenlerle ;davanın her iki davalı bakımından reddine ilişkin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından sarf edilen giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/03/2022