6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kefilin çek garanti bedelinden sorumluluğu için sözleşmede açık hüküm gerekir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1470 E. 2021/1801 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalidüzelterek yeniden esas hakkında hükümKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Davacının nitelemesi: Genel Kredi Sözleşmesi ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Banka / kredi / finans

Gerekçe özeti

İtirazın iptali davasında, kredi sözleşmesinde çek garanti/kanuni karşılık bedelinden müteselsil kefillerin sorumlu tutulabileceğine dair açık hüküm bulunmadıkça, bu alacak kaleminden sadece asıl borçlu sorumlu tutulabilir; kefiller sorumlu tutulamaz. Gayrinakdi alacağın deposu talebi bir tahsil hükmü içermediğinden bu kalem üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilemez. Kısmi kabul-kısmi red durumunda vekalet ücreti, reddedilen/kabul edilen miktar esas alınarak AAÜT'nin ilgili maddesi uyarınca ayrı ayrı hesaplanmalı; bu hususta hata edilmesi, yeniden yargılama gerektirmeyen bir usul hatası olarak kararın kaldırılıp düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasını gerektirir.

Ele alınan sorunlar

Bilirkişi raporunun yetersizliği iddiası → ret

İddia: Davacı vekili, gayri nakdi risk miktarının eksik hesaplandığını, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Denetlenen rapora göre soyut nitelikteki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Nakit alacak (KMH ve rotatif kredi) hesabındaki farklar → ret

İddia: Davacı vekili, takip talebindeki KMH'a ilişkin takip tutarı ile kararda kabul edilen miktar arasında fark bulunduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Rotatif kredi bakımından asıl alacak, işlemiş temerrüt faizi ve bsmv toplamı üzerinden fazla istemin 1,53-TL olduğu; KMH bakımından ise bu hesaptan 66,33-TL fazla istemin reddine hükmedildiği görülmüştür. Hükmedilen asıl alacak ve faiz oranları taleple örtüşmekte olup, cüzi farkın temerrüt faizinden kaynaklandığı ve bilirkişi raporuna göre de yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Gerekçe kaynağı: düzeltme

Gayrinakdi (çek garanti) alacağından müteselsil kefillerin sorumluluğu → ret

İddia: Davacı vekili, gayrinakdi alacak isteminin müteselsil kefiller bakımından da kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Gayrinakdi alacak tutarının 26.400-TL olduğu, bu miktardan davalı asıl borçlu şirketin sorumlu olduğu; sözleşmede çek kanuni karşılık tutarları ile ilgili olarak açık hüküm bulunmadığından davalı müteselsil kefillerin sorumlu tutulamayacağı anlaşılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Gayrinakdi alacak (deposu) talebi bakımından icra inkar tazminatı → tartışılmadı

Gerekçe: Gayrinakit alacağın deposu istemi bir tahsil hükmü içermediğinden, gayrinakit alacak yönünden icra inkar tazminatına hükmedilemez. Ne var ki hüküm davalı şirket tarafından istinaf edilmemiş, hüküm bu yönüyle kesinleşmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Vekalet ücretinin kabul-red oranına göre hesaplanması → kısmi kabul

İddia: Davacı vekili, kabul-red miktarı dikkate alınmadan vekalet ücretine hükmedildiğini, nakit alacak bakımından reddedilen kısım dikkate alınarak vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalılar lehine, davacı aleyhine 67,86-TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 2.180-TL vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde değildir. Nakit alacak yönünden red edilen tutar 67,86-TL'dir. Davacı aleyhine AAÜT'nin 13/1,2 gereğince 67,86-TL'yi geçmemek üzere vekalet ücreti takdir olunabilir. Kanunun ve Tarifenin olaya uygulanmasında hata edildiği, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmakla kararın kaldırılarak, hükmün kesinleşen kısımları dikkate alınarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kredi sözleşmesinde çek/kanuni karşılık bedelinden müteselsil kefillerin sorumluluğu için sözleşmede açık hüküm arandığına ve gayrinakdi alacağın deposu talebinin tahsil hükmü içermediği için icra inkar tazminatına konu olamayacağına dair tespitleri yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali müteselsil kefalet çek garanti bedeli gayrinakdi kredi icra inkar tazminatı kısmi kabul-kısmi red vekalet ücreti hesap kat'ı temerrüt faizi

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İ.İ.K. 67İ.İ.K. 68/b · AAÜT — AAÜT 13/1AAÜT 13/2 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 362/1-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1470

KARAR NO 2021/1801

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/11/2018

NUMARASI 2016/1069 Esas- 2018/741 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/12/2021

Davanın kısmen kabulüne-reddine dair kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; davalı-borçluların müvekkili banka ile imzaladığı genel kredi sözleşmesi gereği kendisine ... müşteri numarası ile kredi tanımlandığını, kredi hesabının 17/02/2015 tarihi itibariyle kat edildiğini, hesabın kat edilmesi ile birlikte davalı borçlulara bildirdikleri adreslere tebliğe çıkarıldığını, ihtarda öngörülen süreler için de borcun ödenmediğini, bu nedenle Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasının açıldığını, borçluların takibe itiraz ettiğini ve böylelikle takibin durduğunu ileri sürerek tüm itirazların iptaline, takibin devamına,alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının da hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili ; davanın süre aşımına uğradığını, müvekkillerinin kredi kartına dair ödenmeyen bir miktar borçları olduğunu kabul ettiğini, kredi ve kredi kartı için talep edilen faiz ve faize işletilen faizlerle fahiş hale gelen kısmına dair borca itirazlarının olduğunu, ancak 37.200-TL tutarlı çek sorumluluk bedeli nedeniyle doğmuş veya doğacak bir borcun söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin çek karnesinin 3. kişiler tarafından ele geçirilip sahte imzalarla dolaşıma sokulduğunu, müvekkilinin bu sahte imzalı çeklerle ilgili olarak çeklerini kullanan sahte imzalarla piyasaya süren kişiler aleyhine suç duyurusunda bulunduğunu, açılan davanın halen Bakırköy 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/217 esas sayılı dosyasından devam ettiğini ileri sürerek davanın reddine,davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Davacı bankanın davalı şirkete rotatif kredi, kredili mevduat hesabı ve çek kredisi olmak üzere kredi kullandırdığı, genel kredi sözleşme limitinin 500.000-TL olduğu, diğer davalıların 500.000-TL limit dahilinde müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıklarını, kat ihtarına konu alacağın 5.536,40-TL nakdi ve 44.400,99-TL gayri nakdi çek bedelinden doğan alacak olduğunu, temerrüdün kredi lehdarı şirket yönünden İİK 68/b maddesi , sözleşmenin 6/3maddesi uyarınca gerçekleştiği,davalı kefiller yönünden ise takip tarihi itibariyle oluştuğu, 17/02/2015 tarihli ihtarda 5.536,40-TL nakit borcun ;rotatif kredi borcunun 38,80-TL olduğu ve kat ihtarı ile 39,87-TL istendiği, KMH kredisinin ana para borcunun 5.189,15-TL olduğu, anılan krediye en son faiz tahakkuk tarihi 01/01/2015 ile kat tarihi 17/02/2015 tarih aralığına faiz tahakkuk ettirildiğinde 176,10-TL(5.189,15x48x24,24/36000=167,71-TL faiz ile bunun %5 bsmv 8,39-TL dahil) ile birlikte alacağın 5.365,25-TL olduğu, davacı bankanın ise kat ihtarıyla 5.355,92-TL talep ettiği,davanın davasının nakdi kredi yönünden kısmen kabulüne , gayri nakdi kredi yönünden de asıl borçlu açısından kabulüne, diğer borçlular yönünden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; yargılama sonucunda gayri nakdi risk miktarının eksik hesaplandığını, eksik bilirkişi raporundaki değerlendirmelerle yetinerek hatalı karar verildiğini, takip talebindeki KMH'a ilişkin takip tutarı ile kararda kabul edilen miktar arasında 66,33-TL fark olduğunu, kabul-red miktarı dikkate alınmadan vekalet ücretine hükmedildiğini, davanın kısmen reddine yönelik kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın red edilen kısımlar yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İ.İ.K.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılan; davacı- alacaklı bankanın, Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası ile kredi hesabı: 38,80-TL asıl alacak+2,16-TL işlemiş temerrüt faizi+0.11-TLbsmv olmak üzere toplam 41.07-TL alacağın asıl alacağına %38 temerrüt faizi,KMH için 4.891,84-TL asıl alacak+451,65-TL hesap kat'ına kadar faiz+125,68-TL işlemiş temerrüt faizi+14-TL bsmv+ olmak üzere toplam 5.483,17-TL alacağın asıl alacağa %30,24 temerrüt faizi işletilerek tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Takipte 37.200-TL gayrinakdi alacağın deposu da talep edilmiştir. Davacı vekili bilirkişi raporunun yetersizliğini ileri sürmüş ise de denetlenen rapora göre soyut nitelikteki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Nakit alacak bakımından davacı bankanın rotatif krediden 38,80-TL asıl alacak+0,70-TL işlemiş temerrüt faizi+0.04-TL bsmv olarak hesaplanmış, fazla istemin 1,53-TLolduğu , KMH ndan 4.891,84-TL asıl alacak+451,65-TL hesap kat'ına kadar işlemiş faiz+ 69,86-TL işlemiş temerrüt faizi+3,49-TL bsmv olarak hesaplanmış,bu hesaptan 66,33-TL fazla istemin reddine hükmedilmiştir.Hükmedilen asıl alacak ve faiz oranları taleple örtüşmekde olup cüzi farkın temerrüt faizinden kaynaklandığı ve bilirkişi raporuna göre de yerinde olmadığı anlaşılmaktadır. Gayrinakdi alacak tutarının 26.400-TL olduğu bu miktardan davalı asıl borçlu şirketin sorumlu olduğu ,sözleşmede çek kanuni karşılık tutarları ile ilgili olarak açık hüküm bulunmadığından davalı müteselsil kefiller sorumlu tutulamayacaktır.

Davacı vekilinin gayrinakit alacak isteminin müteselsil kefiller bakımından kabulü gerektiğine yönelik istinaf nedeni yerinde değildir. Davalı şirketin gayrinakit alacak üzerinden icra inkar tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmiştir.Gayrinakit alacağın deposu istemi bir tahsil hükmü içermediğinden gayrinakit alacak yönünden icra inkar tazminatına hükmedilemez. Ne var ki hüküm davalı şirket tarafından istinaf edilmemiş,hüküm bu yönüyle kesinleşmiştir. Davacı vekili nakit alacak bakımından red edilen kısım dikkate alınarak vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.Davalılar lehine, davacı aleyhine 67,86-TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 2.180-TL vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde değildir.

Nakit alacak yönünden red edilen tutar 67,86-TL'dir. Davacı aleyhine aaüt nin 13/1,2 gereğince 67,86-TL yi geçmemek üzere vekalet ücreti takdir olunabilir.Kanunun ve Tarifenin olaya uygulanmasında hata edildiği, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına,hükmün kesinleşen kısımları dikkate alınarak kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2018 Tarih 2016/1069 Esas 2018/741 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

1- Davanın kısmen kabulü ile davalının Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında; a) ... nolu kredili mevduat hesabı yönünden 4.891,84-TL asıl alacak, 451,65-TL kat tarihi öncesi işlemiş akdi faiz ve 69,86-TL bsmv olmak üzere toplam 5.416,84-TL yönünden davalıların itirazının iptaline takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, b) ... nolu rotatif kredi yönünden 38,80-TL asıl alacak, 0,74-TL işlemiş akdi faiz ve 0,04-TL bsmv olmak üzere toplam 39,54-TL yönünden davalıların itirazının iptaline takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, Nakit alacaklar üzerinden hesaplanan 1.090,92-TL( 1.083,02-TL+7,9-) icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, c)26.400-TL çek garanti bedelinin davacı bankanın faiz getirmeyen hesabına davalı ...şirketi tarafından depo edilmek üzere davalı şirketin itirazının iptaline, 5.280- TL İcra inkar tazminatının davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine, d) Çek garanti bedeli yönünden davalılar ...

ve ... yönünden davanın reddine, Çek garanti bedeli yönünden bu davalılar açısından icra inkar tazminat talebinin reddine,İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Nakit alacaklardan alınması gereken 372,72-TL nispi ,gayrinakit alacak bakımından 59,30-TL maktu olmak üzere toplam 432,02-TL harcın davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 516,01-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 83,99‬-TL harcın talep halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından peşin yatırılan 29,20-TL başvurma harcı ve 432,02-TL peşin harç olmak üzere toplam 461,22-TL harcın davalılardan (davalı ... ve ...401,92-TL si ile sorumludur.) alınarak davacıya verilmesine,Kabul edilen nakit alacak bakımından davacı lehine takdir olunan 2.180-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,Gayrinakit alacak üzerinden davacı lehine takdir olunan 2.180-TL maktu vekalet ücretinin davalı ...

Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,Nakit alacağın red olunan kısmı için davalılar yararına takdir olunan 67,86-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,Gayrinakit alacak bakımından haklarındaki davanın red edildiği davalılar yararına takdir olunan 2.180-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ... 'a verilmesine,Davacı tarafından yapılan 196,50-TL tebligat, 11,80-TL müzekkere, 697-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 905,30-TL yargılama giderinden davanın kabulü oranında hesaplanan miktarı dikkate alınarak 675-TL'sinin davalılardan (davalılar ... ve ... bu miktarın 116-TL'sinden sorumludur.) alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına," İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 44,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından yapılan 23-TL istinaf yargı giderinin 14-TL sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, HMK 'nun 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.

02/12/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/233640 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.