6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çek istirdatı davasında ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat şartı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1824 E. 2021/1573 K. · · İlk derece: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Çekin hamilin elinden rıza dışı çıktığı bir çek istirdatı davasında ihtiyati tedbir talep edilmesi halinde, tedbir talep edenin sadece çekin elinden rıza dışı çıktığını değil, aynı zamanda çeki elinde tutan yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu da yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; bu ispat yaklaşımı yerine getirilmediğinde HMK 390/3 uyarınca haklılığın yaklaşık ispatı şartı gerçekleşmemiş sayılır ve ihtiyati tedbir talebi reddedilir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat şartını taşımaması nedeniyle reddi → ret

İddia: Davacı vekili, davaya konu çekin ödenmesi halinde alacağın tahsilinin aşırı zorlaşacağını, davalı şirketlerin kötü niyetli ciranta olduğunu, çekte adının yazmamasının çeki cirantadan iktisap etmesinden kaynaklandığını, diğer çeklerle olan ciro silsilesi benzerliği nedeniyle çekin çalınan çeklerden olduğunun görüldüğünü, tedbir için gerekli tüm şartların sağlandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve tedbir talebinin kabulünü istemiştir.

Gerekçe: TTK 792. madde uyarınca çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmışsa, hamil hakkını ispat etse de, çeki eline geçirmiş yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde çeki geri vermekle yükümlüdür. HMK 389. madde uyarınca ihtiyati tedbir, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da imkânsız hale geleceği veya gecikme sebebiyle sakınca yahut ciddi zarar doğacağı endişesi hallerinde verilebilir. HMK 390/3 madde uyarınca tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendi haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Davalı hamilin çeki kötüniyetle iktisap edip etmediği veya iktisapta ağır kusuru bulunup bulunmadığı yapılacak yargılama sonucunda belirlenecektir. Çekin hamilin elinden rıza dışı çıktığının belirlenmesi yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğinin veya iktisapta ağır kusurlu olduğunun da ayrıca ispatı gerekmektedir. Yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanamadığı belirlendiğinden ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararda isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Çekin hamilin elinden rıza dışı çıkması nedeniyle açılan istirdat davalarında ihtiyati tedbir talebinin kabulü için, çekin rıza dışı çıktığının yanında yeni hamilin kötüniyetli iktisabının veya ağır kusurunun da yaklaşık olarak ispatlanması gerektiği yönündeki değerlendirme, benzer çek istirdatı/ihtiyati tedbir uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat çek istirdatı kötüniyetli iktisap ağır kusur hamil

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 792 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 3896100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 390/3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1824

KARAR NO 2021/1573

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/07/2021 (Ara Karar)

NUMARASI 2021/424 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/11/2021

İhtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili, müvekkili şirketin iş yerinde 25.01.2021 tarihinde hırsızlık olayı yaşandığını,müşteri çekleri ciro edilmemiş halde kasada iken 30/04/2021 keşide tarihli 50.000- TL Bedelli, ... ( VKN:...) tarafından keşide edilen çekin hırsızlık olayı neticesinde müvekkilin elinden imzasız olarak çıktığını dava konusu çekin çalındığına dair yeterli kanıt sunulduğu, çekler hakkında savcılık nezdinde şikayette bulunulup el koyma kararı alındığı ve yine çekler hakkında çek zayi ve iptali davası açıldığı hususları gözetilerek bu davalarda da tedbir taleplerinin kabulüne karar verildiğinden bahisle tedbir talebinin abulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmasına yahut dosyaya yatan paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389'uncu maddesinin İhtiyati tedbirin şartları başlıklı maddesinin "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." hükmünü düzenlediği, davacı tarafın ihtiyati tedbir talep ettiği çekte lehdar veyahut ciranta olmadığı, önceki ihtiyati tedbir talebinin reddi ara kararından sonra da dosyaya herhangi bir yeni delil sunulmadığı, bu suretle ihtiyati tedbirin şartları oluşmadığı anlaşıldığından ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili;davaya konu çekin ödenmesi halinde müvekkilinin davayı kazanması durumunda dahi alacağını tahsil etmesi aşırı ölçüde zorlaşacağını,davalı şirketlerin haksız ve kötü niyetli ciranta olduklarını,müvekkilinin çekte adının yazmamasının sebebi çeki cirantadan iktisabı olduğunu, çeki ciro edilmemiş halde muhafaza ettiğinden ciranta olarak adı yazmadığını,diğer çekler ile olan ciro silsilesi benzerliği göz önünde bulundurulduğunda çekin çalınan çeklerden olduğu da görüldüğünü,somut olayda tedbir için gerekli tüm şartlar sağlandığını fakat mahkemece haksız olarak yanlış gerekçelerle tedbirin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,kararın kaldırılması ve tedbir talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, çek istirdatı davasında çekin takibe konu edildiği icra takibinin durdurulması ve veznedeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi, istemidir. TTK'nın 792. Maddesine göre, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir.

"Aynı Kanun'un 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. İhtiyati tedbir yasada geçici hukuki korumalardan olup, Kanun hükmü, tedbir talep edenin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğunu düzenlemiştir. Davalı hamilin çeki kötüniyetle iktisap edip etmediği veya iktisapda ağır kusuru bulunup bulunmadığı yapılacak yargılama sonucunda belirlenecektir.Çekin ,hamilin elinden rıza dışı çıktığının belirlenmesi yanında ,yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğinin veya iktisapda ağır kusurlu olduğunun da ayrıca ispatı gerekmektedir.Yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanamadığı belirlendiğinden ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararda isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle,ara kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı/ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 04/11/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/134312 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.