Çek
TTK 780-823 · 5941 sK (kavram: çek) · 702 karar (agac.json bildirimi: 687)
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 72Görev ve yetki 53Hak düşürücü süre 33İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 29Zamanaşımı 8
-
Çeke dayalı ihtiyati haciz kararına yetki ve esas itirazının reddi
2023/1027 E. 2023/804 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedine dayalı alacaklar aranacak borç niteliğinde olduğundan, alacaklı kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatamaz; yetki, çek borçlusunun ticaret sicilindeki (yerleşim yeri) adresine göre belirlenir. Çek hakkında zayi nedeniyle iptal davasında verilmiş ödemeden men kararının bulunması, unsurları tamam ve süresinde ibraz edilmiş çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir. İhtiyati haciz kararına ancak İİK 265'te sayılan sebeplerle (dayandığı sebepler, yetki, teminat) itiraz edilebilir; bu…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyetkili mahkemekambiyo senediaranacak borç - götürülecek borçödemeden men kararı
-
Çeke düşülen imza uyuşmazlığı şerhi ibrazın geçerliliğini etkilemez
2023/809 E. 2023/739 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çekin arkasına muhatap banka tarafından ibraz anında düşülen 'keşideci imzası tutmamaktadır' şeklindeki şerh, çekin süresinde ibraz edildiğini tarihli bir beyanla tespit ettiğinden ibrazın geçerliliğini etkilemez ve hamilin müracaat hakkının varlığına delil oluşturur; bu nedenle bu tür bir şerhin varlığı, alacağın yaklaşık ispatı bakımından ihtiyati haciz talebinin reddi için yeterli bir gerekçe oluşturmaz. Ancak borçlulardan biri hakkında ayrı bir yargılamada verilmiş ve takibi durduran bir ihtiyati tedbir kararı bulunması halinde, o borçlu yönünden…
ihtiyati hacizyaklaşık ispatçek ibrazıimza itirazıihtiyati tedbirmüracaat hakkı
-
Keşidecinin imzalı boş çek yaprağının iptalini istemesinde hukuki yarar yokluğu
2023/948 E. 2023/750 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davası, kanundaki düzenleniş amacı itibarıyla hamilin senetten kaynaklanan haklarını korumaya yönelik olduğundan, ancak çekin hamili tarafından açılabilir. Çekin keşidecisi olan kişi, imzalı fakat diğer bilgileri boş bırakılmış çek yaprağının iptalini istese de hamil sıfatını haiz olmadığından bu davayı açmakta hukuki yararı yoktur; ileride karşılaşabileceği ihtimali dava ve takipler hukuki yarar oluşturmaz, zira hasımsız açılan iptal davasında verilecek karar üçüncü kişiler yönünden kesin hüküm doğurmaz.
zayi nedeniyle çek iptalihasımsız davaaktif husumethukuki yararhamil sıfatıaçığa çek
-
Çeke dayalı ihtiyati hacizde itiraz sebeplerinin İİK 265 ile sınırlı olması
2023/797 E. 2023/742 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Çeke dayalı ihtiyati haciz kararına yönelik itirazda, İİK 265. maddesi itiraz sebeplerini mahkemenin yetkisi, teminat ve ihtiyati haczin dayandığı nedenler ile sınırlı olarak saymıştır; alacaklının yetkili hamil olmadığına veya çekin kaybolması/çalınması nedeniyle ciro silsilesinin geçersizliğine dayalı iddialar bu sebepler kapsamında değildir ve ihtiyati hacze itiraz aşamasında tahkikat yapılarak incelenemez; bu iddialar ancak açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülebilir.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyaklaşık ispatciro silsilesiyetkili hamilkambiyo senedi
-
Çekte ödeme yasağı kararı ihtiyati haciz kararına itiraz sebebi olamaz
2023/851 E. 2023/753 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Vadesi geçmiş unsurları tamam bir kambiyo senedine (çeke) dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmişse, çek hakkında zayi nedeniyle iptal davasında verilmiş ödemeden men (ödeme yasağı) tedbirinin bulunması, ihtiyati haciz kararının verilmesine ve devamına engel olmaz. İhtiyati haciz kararına itiraz, İİK 265. maddede sayılan sebeplerle (haczin dayandığı sebepler, mahkemenin yetkisi, teminat) sınırlıdır; menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar bu itiraz kapsamında değerlendirilemez ve bu aşamada…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazödemeden men (ödeme yasağı)kambiyo senediyaklaşık ispatzayi nedeniyle iptal davası
-
Çalınan çeklerde ihtiyati tedbir talebi ve yaklaşık ispat koşulu
2022/2346 E. 2023/696 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebi değerlendirilirken İİK 72. madde ile birlikte HMK 389 vd. hükümleri gözetilir; tedbir talep eden, davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir. Kambiyo senedinin kargoda çalındığına ilişkin somut belge (kargo tutanağı) ve önceki cirantalar hakkında sahtecilik/dolandırıcılık suçlarından açılmış soruşturma/iddianame bulunması, hamilin çeki iktisabında ağır kusurlu olabileceğine dair yaklaşık ispat koşulunu oluşturur. Menfi tespit davasında birden fazla çek konu edilmişse, her çek için…
ihtiyati tedbirmenfi tespit davasıyaklaşık ispatkambiyo senedi (çek)ciroağır kusur
-
Zayi nedeniyle çek iptali davasında yaklaşık ispat yeterlidir
2023/906 E. 2023/687 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Hasımsız açılan zayi nedeniyle çek iptali davalarında, verilecek kararın kesin hüküm niteliği taşımaması nedeniyle davacının hamillik ve çekin rızası dışında elinden çıktığına ilişkin kesin ispat yerine mahkemeye olumlu kanaat verecek ölçüde (yaklaşık) ispat sunması yeterlidir; ayrıca çekin keşide tarihinden önceki döneme ait banka cevabına dayanılarak değil, keşide tarihi sonrası ibraz durumu araştırılarak karar verilmelidir.
zayi nedeniyle çek iptaliyaklaşık ispathasımsız davayetkili hamillikkesin hüküm niteliği
-
Sahte faks talimatıyla çek tahsilinde bankanın sorumluluğu
2020/1275 E. 2023/660 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Banka, vekalet ilişkisine dayanan bankacılık hizmetlerinde ortalama bir vekilden daha yüksek özen göstermek ve hafif kusurundan da sorumlu olmakla birlikte; taraflar arasında uzun süre faks talimatıyla, talimat aslı istenmeden işlem yapılması yönünde oluşmuş bir teamül ve müşterinin bu uygulamaya sessiz kalarak zımni icazet vermiş olması nedeniyle bankanın işlem yaparken haklı bir güvene dayandığı kabul edilir. Bu durumda, müşterinin kendi çalışanına verdiği yetkiyi kötüye kullanmasından kaynaklanan zarar, imza sirkülerindeki imzalara görünüşte uygun…
hizmet kusuruvekalet ilişkisiartırılmış özen borcufaks talimatı ile işlemzımni icazetteamül
-
İstirdat davasında ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat ile kabulü
2023/749 E. 2023/563 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İstirdat davasında, davacının kıymetli evrak üzerinde bizzat hak iddia etmesi nedeniyle icra takibi konusu bedelin alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkündür; bu tür davalarda menfi tespit davalarına özgü İİK 72 hükmünün ihtiyati tedbir talebinin reddi için gerekçe yapılması hatalıdır. Senedin rızası dışında elden çıktığına ilişkin devam eden ceza soruşturması gibi kuvvetli emareler, yaklaşık ispat şartının karşılandığını gösterir ve ihtiyati tedbir talebinin kabulünü gerektirir.
istirdat davasıihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespitçek/senet hamilliğiciro
-
Çek zayii davasında hamilin uhdesinde kayıp: iptal koşulları
2023/788 E. 2023/578 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Hasımsız açılan çek zayii davasında, çekin ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, davacının çeki hamilden iade aldığını beyan ettiği, yapılan usulüne uygun ilanlara karşın çek üzerinde hak iddia eden üçüncü bir kişi çıkmadığı hâllerde, çekin davacı uhdesinde kaybolduğu kabul edilerek zayi nedeniyle iptal koşullarının oluştuğu sonucuna varılır; bu durumda salt iadeye ilişkin belge sunulmaması veya istirdat davası açılmamış olması, davanın reddi için tek başına yeterli değildir.
çek iptali (zayi)hasımsız davaistirdat davasımeşru hamilmenfi tespit davasıTTK 757
-
Çek bedelinin avans olduğu ispatlanamazsa ihtiyati tedbir reddedilir
2023/685 E. 2023/569 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebi, İİK 72/2 ile HMK 389 vd. ve özellikle HMK 390/3 birlikte değerlendirilerek incelenir; talep eden taraf davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Çek bir ödeme vasıtası olduğundan, çekin mal bedeli avansı olarak verildiği ve karşılığında mal teslim edilmediği iddiası belge ile doğrulanmadıkça, bu husus yaklaşık ispat koşulunu sağlamaz ve ihtiyati tedbir talebi reddedilir.
menfi tespit davasıihtiyati tedbiryaklaşık ispatçekispat yükü
-
İmzalı boş çekte iptal davasını keşideci değil hamil açabilir
2023/721 E. 2023/561 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
İmzalı ancak içeriği boş bırakılmış çalınan çek yaprakları, kambiyo senedi vasfını taşımadığı için değil, davayı açan kişinin hamil sıfatını haiz olmaması nedeniyle iptal davasına konu edilemez; zira TTK 651/2 ve 757-764. maddeler uyarınca zayi nedeniyle çek iptali davasını açma hakkı yalnızca senede bağlı hak sahibi hamile aittir, keşideciye değil. Keşideci sıfatıyla dava açan kişinin hukuki yararı bulunmadığından dava, dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedilir.
kambiyo senediçek iptalizayihamil sıfatıkeşidecihukuki yarar
-
Ticari defterine kaydettiği faturayı benimseyen davalı, malın teslim alındığını kabul etmiş sayılır
2020/1515 E. 2023/522 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir tarafın faturayı kendi ticari defterine borç olarak kaydetmesi, karşı iddiaya rağmen malın teslim alındığının kabulü için yeterli bir karinedir; buna karşı ileri sürülen dava dışı üçüncü kişilerden mal alındığı savunması, bu savunmayı destekleyen bağımsız delil bulunmadıkça kabul edilmez. Çekle yapılan ödeme iddiasında, çekin lehtarı davacı değilse bu çek bedeli davacıya yapılan ödeme olarak kabul edilemez; lehtarı davacı olan çek ise davalı tarafından davacıya yapılan kısmi ödeme sayılır ve alacaktan düşülür. İlk derece mahkemesinin tespit edilen…
ticari defter kaydının ispat gücüitirazın iptalikısmi ödemeçekte lehtar kaydıicra inkar tazminatıkötü niyet tazminatı
-
Çekin çalınıp sahte ciroyla tedavüle sokulması iddiasında ihtiyati tedbir
2023/595 E. 2023/480 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Menfi tespit davasında icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinde, çekin hukuka aykırı biçimde ele geçirildiği, sahte ciro silsilesi oluşturulduğu, ödeme yasağı bilgisinin gizlendiği ve aynı iddialara ilişkin devam eden savcılık soruşturması bulunduğu gibi somut olgular birlikte değerlendirildiğinde, çek hamilinin çeki elde etmesinde ağır kusurlu olabileceği yönünde yeterli delil varsa HMK 390/3 uyarınca yaklaşık ispat koşulu sağlanmış sayılır ve İİK 72/2 uyarınca teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekir.
menfi tespit davasıihtiyati tedbiryaklaşık ispatciro silsilesiödemeden men yasağıteminat
-
Zayi nedeniyle çek iptalinde ilan öncesi kesin süre ihtarı zorunluluğu
2023/566 E. 2023/455 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi nedeniyle çek iptali davasında mahkemece ilan yapılmasına karar verilmesi tek başına yeterli değildir; ilan masraflarının belirlenip yatırılması için tarafa kesin süre verildiğinin, kesin süreye uyulmamasının sonuçlarının ve davanın reddedilebileceğinin açık ve net biçimde ihtar edildiğinin ara kararda yer alması gerekir. Bu unsurları içermeyen bir ara karara dayanılarak, ilan yaptırılmadığı gerekçesiyle doğrudan davanın usulden reddine karar verilemez.
-
Çek hesabı sözleşmesinde banka lehine düzenlenen faiz oranı geçerlidir
2020/1415 E. 2023/428 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek hesabı açılış sözleşmesinde, müşterinin bankanın karşılıksız çek yaprakları için yasal olarak ödemekle yükümlü olduğu tutarı bankaya geri ödemekle yükümlü olduğu düzenlenmişse, banka tarafından ödenen bu tutarların müşteriden tahsili mümkündür. Sözleşmede temerrüt faizinin Merkez Bankasına bildirilen kredi faiz oranının belirli bir yüzde fazlası olarak belirlenmesi halinde, bu oranın fiilen uygulanan ve Merkez Bankasına bildirilen kredi faiz oranıyla uyumlu olduğunun tespit edilmesi durumunda, uygulanan akdi faiz oranı sözleşmeye uygun kabul edilir.
çek hesabı açılış sözleşmesikarşılıksız çekçek yaprak bedeliyasal sorumluluk tutarıakdi faizitirazın iptali
-
Çek iptali davasında ilan eksikliği ve istirdat süresi değerlendirmesi
2022/1460 E. 2023/424 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Çek iptali davasında, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması halinde davacıya hamile karşı istirdat davası açması için süre verilmesi gerekir; çekler icra takibine konu edilmişse çek aslı sunulamayacağından, dosya numarası bildirilerek de istirdat davası için mehil verilebilir. Ayrıca çek iptali davasında zayii iddiasının değerlendirilmesi için çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediğinin araştırılması ve dava şartı olan ilan işleminin gerçekten tamamlanıp tamamlanmadığının mahkemece duruşma açılarak veya taraftan sorularak netleştirilmesi, bu…
-
Bononun kredi borcuna mahsuben verilmesi ve temerrüt faizi hesabı hatası
2020/1395 E. 2023/397 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Genel kredi sözleşmesiyle eş tarihli olarak alınan ve içeriğinde teminat kaydı bulunmayan bir bononun, kredi borcunun ödenmesi amacıyla verildiği kabul edilir; bu durumda alacaklının temel ilişkiden (kredi sözleşmesinden) bono bedeli kadar alacağının bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir. Temerrüt tarihi, ihtarnamenin tebliğ edilememesi halinde İİK 68/b-2 hükmü gereği hesaplanmalı, takip tarihi esas alınmamalıdır. Temerrüt faizi hesabında bankanın TCMB'ye bildirdiği oran değil, borçluya fiilen uyguladığı ve belgelenen akdi faiz oranının…
menfi tespit davasıkambiyo senedine dayalı takipbonotemel borç ilişkisisoyut borç ikrarıtemerrüt tarihi
-
Çek istirdadında yetkili hamil kavramı ve TTK 792 uygulanabilirliği
2020/783 E. 2023/341 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında (TTK 792), çeki müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla elinde bulunduran kişi TTK 790 uyarınca yetkili hamildir ve edinme sebebini ispat etmesi gerekmez. Çekin hamilin rızasıyla (örneğin bedelinin tahsili amacıyla) devredildiği, davacının kendi beyanından anlaşılıyorsa, çek hamilin elinden rıza dışı çıkmış sayılmaz ve TTK 792 hükmü uygulanamaz. Emre yazılı çekin temlik cirosu ile devrinde, ciro şerhinden aksi anlaşılmadıkça çekten doğan hakların da devredildiği kabul edilir; çekin sadece tahsil amacıyla verildiğini ispat yükü…
çek istirdadıyetkili hamilcirotemlik cirosukötüniyetağır kusur
-
Rıza dışı elden çıkan çekte kötüniyet/ağır kusur araştırılmadan karar verilemez
2020/1044 E. 2023/358 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Rıza dışı elden çıkan bir çekte, yetkili hamil olan davacının çekin kendi rızası dışında elinden çıktığını ispatlaması halinde, son hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat yükü de davacı üzerindedir; ancak hamilin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmadığından, mahkeme davalının araştırma ödevini yerine getirip getirmediğini belirlemek için ciro zincirindeki şirketlerin gerçek ve faal olup olmadığını (ticaret sicili, vergi dairesi kayıtları gibi) resen araştırmak zorundadır; bu araştırma yapılmadan istirdat talebinin…
menfi tespit davasıçek istirdadıTTK 792mutlak deficiro silsilesikötüniyetli iktisap
-
Menfi tespit davasında çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir talebi
2023/499 E. 2023/361 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davasında çeklerin ödenmemesi ve icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talep edilebilmesi için, İİK 72/2 ve HMK 389 vd. hükümleri birlikte değerlendirilerek, talep edenin davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi (HMK 390/3) gerekir. Çeklerin mal alımına karşılık avans olarak verildiği veya teslimatın eksik yapıldığı iddiası, bu hususu ispata yeterli yazılı delille desteklenmedikçe yaklaşık ispat şartını sağlamaz ve talep, yargılamayı gerektiren bir mesele olarak reddedilir. Ayrıca, kanunda açık düzenleme…
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıçekhavaleödemeden men
-
İİK 72/3 uyarınca icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi tedbirine itiraz
2023/118 E. 2023/329 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, İİK 72/3 uyarınca takibin durdurulmasına tedbir yoluyla karar verilemez; ancak borçlu, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. Bu talep değerlendirilirken HMK 390/3 uyarınca davanın esası yönünden yaklaşık ispat şartı aranır; çekte sahtecilik/çalınma iddiasına ilişkin ceza soruşturmasının başlatılmış ve devam ediyor olması, bu şartın bu aşamada gerçekleştiğinin kabulü için…
ihtiyati tedbirmenfi tespit davasıyaklaşık ispaticra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesikambiyo senedi (çek)sahtecilik/çalınma iddiası
-
Tahrif edilmiş çekin bankaca ödenmesinde kusursuz sorumluluk
2020/1013 E. 2023/306 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 812. madde uyarınca muhatap bankanın sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemesinden doğan sorumluluğu kusursuz sorumluluktur; banka kusursuzluğunu ispat etse de bundan kurtulamaz, meğer ki keşideciye çek defterini iyi saklamama gibi bir kusur yüklenebilsin. Tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde de banka sorumluluktan kurtulamaz; sorumluluğun doğması için objektif özen yükümlülüğünün ihlali ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. Haksız ödeme tacirler arasında gerçekleştiğinde, ayrıca ihtarname keşidesine gerek…
TTK 812 muhatabın sorumluluğukusursuz sorumluluksahte/tahrif edilmiş çekilliyet bağıobjektif özen yükümlülüğüavans faizi
-
Çeke dayalı icra takibinde tedbir için yaklaşık ispat şartı
2022/2201 E. 2023/315 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasında İİK 72/2 uyarınca verilecek ihtiyati tedbir kararı için, talep edenin davanın esası yönünden haklılığını HMK 390/3 uyarınca yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. Taraflar arasındaki borç yapılandırma yazışmaları ve garanti sözleşmeleri, çekin bedelsiz kaldığı iddiasını değil borcun varlığının kabul edildiğini ve yapılandırıldığını gösteriyorsa, talep edenin haklılığı yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanmamış sayılır ve itirazın kabulü ile tedbirin kaldırılması gerekir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıİİK 72/2ödemeden men yasağıgaranti sözleşmesi
-
Hisse devir bedelinde havale karinesi ve mahsup uyuşmazlığı
2020/656 E. 2023/266 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Açıklamasız yapılan bir havale, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yönünde yasal karineden yararlanır; bu karinenin aksini, havalenin başka bir amaçla (örneğin üçüncü kişinin borcuna ilişkin) yapıldığını ileri süren taraf ispat etmekle yükümlüdür. Havale göndericisinin borçlu tarafla organik/temsil ilişkisi (ana hissedar olması, ortak temsilci bulunması) bulunması bu karineyi güçlendirir. İspat yükünü taşıyan taraf delil sunmazsa, havale bedeli mevcut borçtan mahsup edilir. Ayrıca, bir tarafın mahsup/takas talebine dayanak yaptığı iddia (örn.…
havaleödeme karinesiispat yükümahsuptakashisse devir sözleşmesi
-
Kambiyo senedinde borç ilişkisinin ispatı ve ispat yükünün dağılımı
2020/1137 E. 2023/271 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedine dayalı takipte, senet soyut borç ikrarı taşıdığından borçlu olmadığını iddia eden taraf bunu kesin delille ispatlamakla yükümlüdür; ancak taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu ve alacaklının senedin bir temel ilişkiye (örneğin vade farkı alacağına) karşılık verildiğini ileri sürdüğü hallerde ispat yükü, alacaklı olduğunu iddia eden tarafa geçer. Usulüne uygun tutulmamış ticari defter kayıtları tek başına delil teşkil etmese de, banka kayıtları gibi bağımsız delillerle desteklenen ödeme iddiaları kanıtlanmış sayılabilir; buna…
menfi tespitkambiyo senedisoyutluk (mücerretlik) ilkesiispat yüküçekin zayi nedeniyle iptalikesin hüküm
-
Protokolle borç tutarının değişmesi tek başına yenileme (TBK 133) sayılmaz
2022/2328 E. 2023/224 K. ·
Menfi tespit / İstirdatdirenme
TBK 133 uyarınca, mevcut bir borç için yeni bir senet/çek düzenlenmesi veya poliçe taahhüdünde bulunulması, tek başına borcun yenilendiği anlamına gelmez; yenilemenin varlığı için ayrıca bir yenileme iradesi/sözleşmesi bulunmalı ve bunun ispat yükü bunu iddia edene ait olmalıdır. Ancak taraflarca imzalanan bir protokolle borç tutarının, önceki borcun (özellikle yabancı para cinsinden borcun kur üzerinden hesaplanan karşılığından farklı olarak) yeniden belirlenmesi ve yabancı para borcunun TL'ye çevrilerek yeni ödeme araçlarına (çeklere) bağlanması,…
menfi tespitistirdatyenileme (tecdit)teminat senediispat yükübono
-
Kambiyo senedi bedelinin başka çeklerle ödendiğinin ispatı ve menfi tespit
2020/1230 E. 2023/217 K. ·
Menfi tespit / İstirdatdiğer
Kambiyo senedine dayalı takipte borçlu olmadığının tespiti davasında, davacı takibe konu senet/çek bedelinin başka çeklerle ödendiğini ileri sürüyorsa; bu iddia, çeklerin alacaklı tarafın çalışanına ilgili senede/çeke istinaden teslim edildiğini gösteren tevdi bordroları, alacaklının kendi düzenlediği ve aksi ispat edilmeyen cari hesap ekstresindeki açıklamalar ve çeklerin ödendiğine ilişkin banka müzekkere cevapları gibi delillerle birlikte değerlendirilerek ispatlanabilir; bu takdirde borçlu olunmadığının tespitine karar verilir. Buna karşılık, bir…
menfi tespitkambiyo senedine mahsus takipcari hesapkötüniyet tazminatıçek tevdi bordrosumücerretlik ilkesi
-
Kargoda kaybolan çek koçanından çıkan çeke dayalı ihtiyati haciz kaldırıldı
2023/214 E. 2023/183 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
İhtiyati haciz kararına yapılan itirazda, çek üzerindeki imzaya itiraz İİK 265. maddesinde sayılan sınırlı itiraz sebeplerinden değildir ve tek başına ihtiyati haczin kaldırılmasını gerektirmez. Ancak çekin dahil olduğu çek koçanının banka tarafından müşteriye hiç teslim edilmediğine ilişkin ciddi bulgular (kargoda kaybolma/çalınma, suç soruşturması) varsa, çekin mücerret borç ikrarı sayılması hukuki güvenlik ilkesini ihlal edebileceğinden, alacağın varlığının yargılamaya muhtaç olduğu kabul edilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmelidir.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazİİK 265kambiyo senediçek koçanıborç ikrarı
-
İnternet bankacılığı yoluyla usulsüz para çekiminde görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
2023/180 E. 2023/167 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Gerçek kişi banka müşterisinin, tacir sıfatını haiz olmayan tüketici olarak davalı bankaya karşı açtığı, bankacılık işleminden (internet bankacılığı yoluyla usulsüz para çekimi) kaynaklanan tazminat talepli davalarda, taraflardan birinin (davacının) tüketici sıfatını haiz olması ve bankacılık sözleşmelerinin 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi sayılması nedeniyle, davaya bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi değil tüketici mahkemesidir. Görev dava şartı kamu düzenine ilişkin olduğundan, istinaf sebebi olarak ileri sürülmemiş olsa da…
görev dava şartıtüketici işlemitüketici mahkemesire'sen incelemekamu düzeniinternet bankacılığı