Kargoda kaybolan çek koçanından çıkan çeke dayalı ihtiyati haciz kaldırıldı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/214

KARAR NO 2023/183

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/12/2022 (Ek Karar)

NUMARASI 2022/350 D.İş - 2022/350 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/02/2023

12/12/2022 tarihli ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili borçlunun müvekkiline verdiği ... Hadımköy Yolu Büyük İşletmeler Şubesine ait ... numaralı, 20/10/2022 keşide tarihli 500.000-TL bedelli çekin bankaya ibraz edildiğini, ancak karşılığının bulunmadığını çekin arkasının yazdırıldığını, alacaklarını karşılayacak kadar olmak üzere borçluların taşınır ve taşınmazları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Mahkemece, 27.10.2022 tarihli karar ile alacaklının borçlulardan alacağı olan 500.000-TL alınmasının temini bakımından vaki isteği İcra İflas Kanununun 257. Maddesinin 1.fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve diğer taraflarla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı kafi teminat karşılığında talebin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden keşideci şirket vekili; ... tarafından 25/10/2022 tarihinde talep edilen 27/10/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının esas takibe intikal ettirilerek kararın infazına geçildiğini, icra dosyasından müvekkiline tatbik edilen banka hacizlerinden müvekkilinin bankalar tarafından haberdar edildiğini, 02/11/2022 tarihinde öğrendiğini, verilen ihtiyati haciz kararı ile takip konusu çek incelendiğinde gerek ihtiyati haczin ve gerekse de icra takibinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, söz konusu çekin kambiyo vasfına haiz olmadığını, ihtiyati haciz konusu çekinde dahil olduğu çek koçanının banka tarafından kargoya verildiğini ve kargo şirketince kaybedildiğini yada çalındığını, bu nedenle ihtiyati haciz kararına konu edilen çekin gerçek bir kambiyo ilişkisi neticesinde husule gelmediğini, çek üzerindeki imzanın müvekkili şirkete ait olmadığını, itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının mümkünse duruşma açılmadan dosya üzerinden yapılacak inceleme neticesinde iptal edilerek kaldırılmasına, icra takibine itiraz etmeleri ve alacaklıya karşı tazminat ve menfi tespit davası açacakları sebebiyle itiraz ve davalar sonuçlanıncaya kadar teminatın tedbiren alacaklıya ödenmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece itiraz üzerine; İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak ihtiyati hacze itiraz edilmesinin mümkün olmadığını, talepte bulunanın ..., 20/10/2022 vade tarihli, 500.000-TL bedelli çeke dayanılarak bulunduğu ihtiyati haciz talebi kabul edilerek, 27/10/2022 tarihinde ihtiyati haciz kararı verildiğini, karşı taraf ... Ltd. Şti. tarafından süresi içinde karara karşı itirazda bulunularak; dayanak olan senedin kambiyo vasfını haiz olmadığını, çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmadığını, çek üzerindeki imzaya ve kambiyo senedi verilmesine esas asıl alacağa itiraz edildiğini, talebin çeke dayandığını, bir çekte bulunması gereken unsurların TTK md.

780’de sayıldığını, talep dayanağı senedin incelenmesinde çekin kambiyo senedi vasfını haiz olduğu, bir çeke dayanarak ihtiyati haciz talebinde bulunabilmek için o çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmasının şart olmadığını, kambiyo senetleri süresinde ibraz edilmese, zamanaşımına uğrasa veya kambiyo senedi vasfını kaybetse bile yazılı borç ikrarını içeren bir belge olarak kabul edilmesi gerektiğini, çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmadığı yönündeki itirazın yerinde olmadığını, imza ve asıl alacağın esasına ilişkin itirazda bulunulmuş ise de ihtiyati hacze karşı itiraz sebepleri İİK md. 265’te sayıldığını, imzaya ve alacağın esasına ilişkin itirazların kanunda sayılan itiraz sebeplerinden olmadığından bu itirazların yerinde olmadığını, teminatın iadesinin şartları HMK md.

392/2’de gösterildiğini, ihtiyati haciz için alınan teminata, esas davanın açıldığı mahkemenin yerine geçerek tedbir konulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazların ve teminatın üzerine tedbir konulması talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili; mahkemenin kararı, yapılan itirazlar dikkate alınmadan, gerekçeler değerlendirilmeden verildiğini, dosyaya sunulan ve ihtiyati haciz talebinin dayanağını oluşturan kıymetli evrak kambiyo niteliğine haiz olmadığını, kambiyo senetlerine özgü takip yollarını kullanabilmek için çekin kambiyo senedi vasfına haiz olması ve bu vasfı da kaybetmemiş olması gerektiğini, ihtiyati haciz dayanağı olan çek incelendiğinde usulüne uygun olarak ve açık bir şekilde çekin karşılıksız olduğunun belirtilmediğini, çek üzerindeki imzanın müvekkili ile uyuşmadığını, bu nedenle işlemsiz olarak iade edildiği muhatap banka tarafından çekin arkasına belirtildiğini, hal böyleyken usulüne uygun olarak karşılıksızdır ibaresi taşımayan bir çeke ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuka uygun olmadığını, ihtiyati haciz kararına konu edilen çek gerçek bir kambiyo ilişkisi neticesinde husule gelmediğini, çek üzerinde üzerindeki imza müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, müvekkili şirket, ihtiyati haciz talep eden alacaklı taraf da dahil olmak üzere çek üzerinde yer alan cirantaları tanımamakla birlikte hiçbiri ile hiçbir surette herhangi bir ticari vs.

münasebeti olmadığını, bu sebeplerden dolayı ihtiyatin haczin kaldırılmasını ve alacaklının mahkeme nezdindeki teminatı üzerine tedbir konulmasına karar verilmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz isteyen alacaklı ... vekili çeke dayalı olarak ihtiyati haciz isteminde bulunmuştur.İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İtiraz ise İ.İ.K.'nın 265. Maddesinde düzenlenmiş olup; Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.Borçlu vekili tarafından somut olayda imzaya ve çek vasfına itiraz edilmiştir.Kural olarak İhtiyati haciz kararı borç ikrarı niteliğinde olan bankaya ibraz edilen ve"keşideci imzası tutmadığından işlem yapılamadı."şerhi yazılan çeke dayalı verilmiş olup, itiraz eden borçlunun itirazı çekteki imzaya itiraz mahiyetindedir.

İmza itirazı İİK 265. maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden değildir. Ancak somut olayda; şeklen ihtiyati haciz kararı verme koşulları var ise de ilk derece mahkemesinin gerekçede yer verdiği " ihtiyati hacze karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati haczin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur. Her somut olayda ihtiyati haciz şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini incelemelidir. İhtiyati haczin şartları mevcut değilse, yasa’nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmelidir." koşullarının mevcut olup olmadığı değerlendirilmelidir. ... AŞ vekili tarafından İstanbul C.Başsavcılığına verilen şikayet dilekçesi içeriğinden;

04. 07.2022 tarihinde Banka Genel Müdürlüğünden Hadımköy Büyük İşletmeler Şubesine gönderilen kargo içeriğinde ... Hırdavat Limited Şirketinin 30.6.2022 tarihinde talep ettiği çek koçanı bulunduğu, basılan çek koçanının başlangıç serisi ... ile başlayıp ... numarada bittiği; çekin kargoda kaybedilip müşteriye teslim edilemediği, sözkonusu çek koçanından ... numaralı çekin 500.000-TL bedel ile doldurularak ...ltd.şti nin lehdar haline getirildiği sırasıyla lehdardan sonra ...sırasıyla ..., ... ve ... ciroları bulunduğu bildirilerek elkoyma kararı verilmesi talep edilmiştir. İmzaya itiraz itiraz sebebi değil ise de anılan çekin banka tarafından müşteriye hiç teslim edilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda suç soruşturmasına konu, banka müşterisine hiç teslim edilmeyen çek koçanından olduğu belirlenen bir adet çek nedeniyle borca itirazının imzaya itirazdan ibaret olmadığı, çekin mücerret borç ikrarı olarak kabulünün hukuki güvenlik ilkesini ihlal edebileceği dikkate alınarak alacağın varlığının yargılamaya muhtaç olduğu nedeniyle ihtiyati haciz kararının keşideci bakımından kabulü gerekirken itirazın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.İhtiyati haciz kararına itiraz Dairemizce yerinde görülerek kaldırılmıştır.

İtirazın reddine dair ek karardan evvel teminatın iade edilmemesi borçlu vekili tarafından dosyaya dilekçe ile bildirilmiştir. Bu aşamada ihtiyati haciz kararı kaldırılmakla birlikte henüz teminatın iadesi talebi olmadığından teminatın akıbeti hakkında bir karar verilmesi gerekmemektedir. Teminatın iadesi talebi olduğunda teminatın iadesi koşullarının mevcut olup olmadığı HMK 392(2)maddesi kıyasen uygulanmak suretiyle karara bağlanacaktır.Açıklanan nedenlerle; ihtiyati haciz kararına itiraz eden vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına, itirazın kabulüne ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, teminat hususunda bu aşamada bir kararı verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/350 D.İş esas - 2022/350 Karar sayılı 12/12/2022 Tarihli ek kararın HMK.'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA, "İhtiyati hacze itirazın kabulüne, 27/10/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA" bu aşamada teminat hakkında karar verilmesine yer olmadığına, İlk derece yargı giderine ilişkin olarak; 3000-TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep eden alacaklıdan alınarak itiraz eden borçluya ödenmesine, İtiraz eden borçlu tarafça yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Borçlu tarafından yapılan 96-TL istinaf yargı giderinin alacaklıdan alınarak borçluya verilmesine, alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

06/02/2023