Kambiyo senedi bedelinin başka çeklerle ödendiğinin ispatı ve menfi tespit

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/1230

KARAR NO 2023/217

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 01/07/2020

NUMARASI 2017/355 Esas - 2020/222 Karar

DAVA

Menfi Tespit

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/02/2023

Asıl ve birleşen davaların reddine ilişkin verilen kararın asıl ve birleşen davalardaki davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Asıl davada davacı ... vekili; davalının Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ve İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyaları ile müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip başlattığını, taraflar arasındaki ilişkinin ticari defter ve kayıtlara işlenmediğini, gayri resmi tutulan cari hesap üzerinden yürütüldüğünü, davalı tarafın yapılan ödemelere karşılık bir fatura düzenlemediğini, İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile takibe konu edilen 25.000-TL'lik çeke karşılık; toplam tutarı 25.100-TL olan çeklerin davalıya verildiğini, anılan çek bedellerinin davalı tarafından tahsil edildiğini, müvekkilin bu çekten dolayı borcunun kalmadığını, Gaziosmanpaşa ...İcra Dairesi'nin ...

E. sayılı dosyası ile takibe konu edilen 5.000-TL’lik bonoya karşılık, müvekkilinin davalıya 2 adet toplam tutarı 5.030-TL çek verdiğini ve bu çeklerin de tahsil edilerek borçların ödendiğini belirterek Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasından dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine % 20 oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen İstanbul 14. ATM'nin 2017/368 esas sayılı dosyasında davacı ... ...Ltd Şti vekili; davalı tarafından, müvekkili aleyhine İstanbul ...İcra Dairesi'nin ... ve ... esas sayılı takip dosyaları ile takip başlatıldığını, takibe konu çekler nedeni ile takip alacaklısına borçları bulunmadığını, müvekkili ile ...

şirketi arasında ticari ilişki söz konusu olmadığını, 2015/14812 esas sayılı takip dosyasına konu çeklerin ...'in davalıya borcu nedeni ile verildiğini, diğer takip dosyasına konu çekin ise yine dava dışı ...'un karşılıksız çıkan çekine istinaden verildiğini, aynı çekler nedeni ile ... tarafından İstanbul 2.ATM nin 2017/355 Esas sırasında dava açıldığını belirterek eldeki davanın bu dava ile birleştirilmesine, anılan çekler nedeni ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 16. ATM'nin 2017/412 esas sayılı dosyasında davacı ... vekili; davalı tarafın müvekkil hakkında İstanbul ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile 16/08/2013 keşide tarihli her biri 10.933-TL meblağlı 15/12/2013, 15/01/2014, 15/02/2014 vade tarihli senetlerden kaynaklı olarak kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile takip başlatıldığını, takibe konu senetlerden kaynaklı olarak müvekkilin davalı takip alacaklısına olan borcunun 19.799-TL olduğunu, bu senetlerden 13.000-TL'lik kısmının davalı alacaklıya ödendiğini, müvekkil tarafından davalı alacaklıya verilen takibe konu kambiyo senetleri, müvekkilin kardeşi olan ...'in davalı alacaklıya olan cari hesap borcuna karşılık verildiğini, müvekkil ile davalı alacaklı arasında herhangi bir ticari faaliyet olmadığını, bu hususun davalının ...'e gönderdiği cari hesap özetinden de anlaşıldığını belirterek davanın İstanbul 2.

ATM nin 2017/355 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına konu 16/08/2013 keşide tarihli her biri 10.933-TL meblağlı 15/12/2013, 15/01/2014 ve 15/02/2014 vade tarihli senetlerden kaynaklı olarak borcun, 13.000-TL'sinin ödenmesi sebebiyle bu çeklerden dolayı davalıya 13.000-TL borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, asıl dosyada davacı tarafından takip konusu bono ve çek borcunun yenilendiğine, borcun ödendiğine dair yazılı belge ibraz edilmediği, birleştirilen İstanbul 16. ATM inin 2017/412 E. sayılı dosyasında davacının takip konusu bono bedelinin 13.000-TL kısmının davalı tarafa "Şilink Makinesi ve Kantar" teslim edilmek suretiyle ödendiğini ve borcun 13.000-TL kısmının sona erdiğini iddia etmesine rağmen Şilink Makinesi ve kantarın borca mahsuben davalıya teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belge ibraz edemediği, yine birleştirilen İstanbul 14. ATM'nin 2017/368 E sayılı dosyasında davacı, davalı ile aralarında ticari ilişki bulunmadığını ve çeklerin asıl dosya davacısı ...'in cari hesap borcu nedeni ile şirket tarafından ciro edilip davalıya verildiğini iddia etmiş ise de imza inkarında bulunmadığı, davacının iddialarını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece davalıya ait cari hesap çıktısı, e-posta yazışmaları ve makbuzların dikkate alınmadan karar verildiğini, asıl dava ve birleşen İstanbul 14. ATM 2017/368 E. Sayılı dava dosyasına konu İstanbul ... İcra Dairesinin ... E sayılı takip dosyasıyla tahsile konulan ... Karaköy Şubesine ait ... no 15.07.2012 keşide tarihli 25.000-TL miktarlı çekin karşılıksız çıkması üzerine 27.07.2012 tarihli çek tevdi bordrosu ile ... imzasına karşılıksız çeke istinaden ibaresiyle 6 adet olmak üzere toplamda 25.100-TL bedelli çeklerin verildiğini, bu çeklerin davalı tarafından tahsil edildiğini, bu hususların bankadan gelen yazı cevabı ile çek teslim bordrolarından açıkça anlaşıldığını, ayrıca davalı tarafça müvekkiline gönderilen cari hesap ekstresinde de 5 adet çekin karşılıksız 25.000-TL miktarlı çeke mahsuben alındığının ayrıca belirtildiğini, yine asıl dava dosyasına konu Gaziosmanpaşa ...

İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyası ile tahsile konulan 10.05.2013 vade tarihli 5.000-TL miktarlı senedin gününde ödenememesi sebebiyle bu senet ödemesinin yerine olmak üzere, 15.05.2013 tarihli çek tevdi bordrosu ile ... imzasına ...bank 28.09.2013 tarihli 3.530-TL ve ...

31. 08.2013 tarihli 1.500-TL miktarlı çeklerin verdildiğini, bu çeklerin de tahsil edildiğini, çeklerin ödenemeyen senede karşılık verildiğinin e-posta ile müvekkile gönderilen ve dosyaya ibraz ibraz edilen davalı tarafından düzenlenen cari hesap ekstresi ile sabit olduğunu, yine müvekkili tarafından değeri 13.000-TL olan kantar ve şilink makinasının senet borçlarından mahsup edilmek üzere davalı şirkete teslim edildiğini, 06.04.2017 tarihinde ...@gmail.com isimli kullanıcı tarafından gönderilen e-postada davalı tarafın bu teslimatı kabul ettiğini, mahkemece davanın sırf mücerretlik ilkesine atıfta bulunularak reddedildiğini, oysa kendilerinin asıl borç ilişkisinin geçersizliğine dayalı olarak kambiyo senedinin geçersizliği gibi bir iddiasının söz konusu olmadığını, ödemeye dayalı olarak bedelsizlik iddiasında bulunduklarını ve dosyadaki delillerle bu iddialarını ispatladıklarını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalar, kambiyo senedine mahsus takipte borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Asıl davada davacı ..., İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasında takibe konulan ve keşidecisi olduğu ... Karaköy Şubesine ait ... no 15.07.2012 keşide tarihli 25.000-TL miktarlı çekin karşılıksız çıkması nedeniyle İş Bankası 30.06.2013 tarihli 11.000-TL bedelli, ... bank 19.12.2012 tarihli 7.700-TL bedelli, 22.09.2012 tarihli 3.000-TL bedelli, ... Bankası 30.09.2012 tarihli 1.500-TL bedelli ve ... Bankası 30.11.2012 tarihli 1.900-TL bedelli çeklerin verildiğini; yine asıl dava dosyasına konu olan Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı takip dosyası ile tahsile konulan keşidecisi olduğu 10.05.2013 vade tarihli 5.000-TL bedelli senedin gününde ödenememesi sebebiyle bu senet yerine ...

bank 28.09.2013 tarihli 3.530-TL ve ... bank 31.08.2013 tarihli 1.500-TL bedelli çeklerin verildiğini, her iki icra takibine konu olan kambiyo senetlerinin yerine verilen çeklerin ödendiğini belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davacı tarafından iddiasının ispatı bakımından İstanbul .... İcra Dairesi'nin... E. Sayılı dosyasına konu olan 25.000-TL bedelli çek ile ilgili olarak ibraz edilen 27.07.2012 tarihli çek tevdi bordrosunda yukarıda yazılı 5 adet çekin davalının çalışanı ... imzasına "karşılıksız çeke istinaden" açıklamasıyla teslim edildiği; yine Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasına konu olan 5.000-TL bedelli senetle ilgili olarak yukarıda belirtilen 2 adet çeki 15.05.2013 tarihli çek tevdi bordrosu ile davalının çalışanı ...'a teslim ettiği anlaşılmaktadır.

Her iki bordro ismi geçen kişilerin davalının sigortalı çalışanı olduğu SGK'ya yazılan müzekkere cevabında belirtilmiştir. Yine davacı tarafından ibraz edilen ve davalı tarafından aksi inkar edilmeyen e-posta vastasıyla davacıya gönderilen davalıya ait cari hesap ekstresinde bahsi geçen çeklerin her iki icra dosyasına konu edilen ve bedeli ödenmeyen kambiyo senetlerine istinaden alındığı açıklamasına yer verilmiştir. Diğer taraftan bahsi geçen çeklerin 2012 ve 2013 keşide tarihli olup her birinin ödendiği bankalara yazılan müzekkere cevaplarında belirtilmiştir. Bu durumda davacının her iki icra takibine konu olan kambiyo senedi yerine yukarı belirtilen çekleri verdiği ve bu çeklerin takipten önce ödendiği anlaşıldığından davacının davalıya İstanbul ....

İcra Dairesi'nin ... E. ve Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyaları ile bu dosyalara konu olan çek ve senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken davanın reddedilmesi doğru olmamıştır. Birleşen İstanbul 14. ATM'nin 2017/368 esas sayılı dosyasında davacı şirket vekili; İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasında keşidecisi olduğu... bank 20/01/2013 tarihli, ...seri nolu 15.000-TL bedelli çeke istinaden başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmekte olup, ... tarafından keşide edilerek davalıya verilen, her biri 16/08/2013 keşide tarihli ve 10.933-TL bedelli, 15/12/2013, 15/01/2013 ve 15/02/2014 vade tarihli üç adet senet nedeniyle takibe konu 15.000-TL bedelli çekten dolayı borcunun kalmadığını ileri sürmektedir.

Bahsi geçen üç adet senedin her biri davalıya ait cari hesap ekstresinde yer almakta, senetlerin cari hesaba kaydı ile birlikte 20/08/2013 tarihi itibariyle cari hesaptaki davalının alacağı sıfırlanmakta ise de senetlerin günü geldiğinde ödenmemesi nedeniyle tekrardan davacı şirket aleyhine borç kaydedilmiş olup, davacının bahsi geçen senet bedellerinin ödendiğine ilişkin herhangi bir delil ibraz edilmemiştir. Kambiyo senedinin cari hesaba kaydedilmiş olması borcu kendiliğinden sona erdirmez. Davacı bu senet bedellerinin ödendiğine dair bir delil ibraz etmemiştir. Bu nedenle birleşen 2017/368 Esas sayılı davanın İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı takip dosyası yönünden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Birleşen 2017/368 Esas sayılı davanın konusu oluşturan diğer icra dosyası olan İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasında takibe konulan çekte birleşen davacı şirket lehtar olarak yer almaktadır. Aynı zamanda asıl davanın da konusunu oluşturan bu icra dosyasına konu çeke karşılık verilen 5 adet çekin ödenmesi ile çekte lehtar olarak yer davacı şirketin de davalıya olan borcu sona erdiğinden İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı takip yönünden birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddedilmesi doğru olmamıştır. Bunun dışında takip öncesinde dava konusu kambiyo senetlerinin bedelleri ödenmiş ise de taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalının alacaklısı olduğu başka kambiyo senetlerinin de bulunduğu, bu nedenle davalının İstanbul ...

İcra Dairesi'nin ...E. ve Gaziosmanpaşa .... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra takibini başlatmakta kötüniyetli olduğunun ispat edilemediği anlaşıldığından kötüniyet tazminatı şartları oluşmamıştır. Birleşen İstanbul 16. ATM'nin 2017/412 esas sayılı dosyasında davacı ... vekili; müvekkilinin keşidecisi olduğu 16/08/2013 keşide tarihli ve 10.933-TL bedelli, 15/12/2013, 15/01/2013 ve 15/02/2014 vade tarihli üç adet senetten kaynaklanan 32.799-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatılmış ise de davalıya şilink makinesi ve kantar teslim edildiğini, bunun 13.000-TL'ye tekabül ettiğini belirterek takipten dolayı davalıya 13.000-TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı, iddiasının dayanağı olarak davalı tarafından kendilerine gönderilen e-postadaki şilink makinesi ve kantarı iade edilebileceğine dair beyanları göstermekte ise de şilink makinesi ve kantarın değerini hesaplamayı mümkün kılacak özellikleri açıklığa kavuşturmadığı gibi bunları davalıya senet borcuna mahsuben teslim ettiğine ilişkin bir delil de ibraz edilmemiştir. Davacı birleşen 2017/412 Esas sayılı dosyasındaki iddiasını ispatlayamadığından birleşen davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen 2017/368 E. Sayılı davanın kısmen kabulüne, birleşen 2017/412 E. Sayılı davanın reddine karar verilmesi gerekirken asıl ve birleşen davaların tümden reddedilmesi doğru olmadığından, asıl ve birleşen 2017/368 E.

sayılı davada davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, birleşen 2017/412 E. Sayılı dava yönünden istinaf başvurusunun esastan reddine, bahsi geçen hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından asıl davanın kabulüne, birleşen 2017/368 E. Sayılı davanın İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra dosyası yönünden kısmen kabulüne, birleşen 2017/412 E. sayılı davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Birleşen İstanbul 16. ATM'nin 2017/412 esas sayılı davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Asıl ve birleşen İstanbul 14. ATM'nin 2017/368 esas sayılı davalarda davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2017/355 Esas - 2020/222 Karar sayılı 01/07/2020 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)-b-2 gereği KALDIRILMASINA; "1-Asıl davanın kabulü ile davacının davalıya ... bank Karaköy Şubesine ait ... no 15.07.2012 keşide tarihli 25.000-TL miktarlı çek ve bu çeke istinaden başlatılan İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra dosyası ile 10/05/2013 vade tarihli 5.000-TL bedelli bono ve bu bonoya istinaden başlatılan Gaziosmanpaşa ....

İcra Dairesi'nin ... E.sayılı icra dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, Davacının şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 2-Birleşen İstanbul 14. ATM'nin 2017/368 esas sayılı dosyada davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ...bank Karaköy Şubesine ait ... no 15.07.2012 keşide tarihli 25.000-TL miktarlı çek ve bu çeke istinaden başlatılan İstanbul .... İcra Dairesi'nin... E. Sayılı icra dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı takip dosyası yönünden davanın reddine, Davacının şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 3-Birleşen İstanbul 16. ATM'nin 2017/412 esas sayılı davanın reddine, " İlk derece mahkemesine ilişkin olarak ;

"Asıl davada; Alınması gereken 2.049,3‬0-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 512,33-TL nin mahsubu ile bakiye 1.536,97‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına Davacı tarafça yatırılan 543,73‬-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından sarf edilen 600-TL bilirkişi ücreti, 190‬-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 790-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 9.200-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Birleşen İstanbul 14. ATM'nin 2017/368 esas sayılı davasında; Alınması gereken 1.707,75‬-TL nispi karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 683,10-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65‬-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan 714,5‬0-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı lehine taktir olunan 9.200-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davanın reddolunan kısmı üzerinden davalı lehine taktir olunan 9.200-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Birleşen İstanbul 16.

ATM'nin 2017/412 esas sayılı davasında; Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90- TL karar ve ilam harcının mahkeme veznesine yatırılan 222,01-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla olan 42,11-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Davalı vekili için takdir olunan 3.400-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalıya verilmesine,Kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine," Asıl ve birleşen İstanbul 14. ATM'nin 2017/368 esas sayılı davalarda yatırılan 108,80-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacılara iadesine, Birleşen İstanbul 16. ATM'nin 2017/412 esas sayılı davası yönünden alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 125,5‬0-TL harcın davacı ...'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Asıl ve birleşen davalarda davacılar tarafından sarf edilen 54,50-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 30-TL sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, kalanın üzerlerinde bırakılmasına , Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

09/02/2023