Zayi nedeniyle çek iptali davasında yaklaşık ispat yeterlidir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/906

KARAR NO 2023/687

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/03/2023

NUMARASI 2022/670 Esas 2023/194 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/05/2023

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davacının yasal hamil olduğunu, ... - Çerkezköy Şubesine ait, keşidecisi ... olan, ... numaralı, 05.11.2022 vadeli, 75.000-TL bedelli çekin kaybetmek sureti ile zayi edildiğini, zayi ettiği çeki aradığını, henüz bulamadığını, zayi olan çekin, kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde telafisi imkânsız zararlara yol açabilmesi de muhtemel olacağını, tedbir kararı verilmesini, çekin iptalini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının, dava konusu çekin hamili olduğuna ve rızası dışında elinden çıktığına kanaat uyandıracak ve yaklaşık ispat kapsamında delillerini ibraz etmek zorunda olduğu, ancak davacı yan davasını açarken hiçbir delil ibraz etmediği görülmekle, davacı vekiline çekin arka yüzüne ait görüntü, yetkili hamil olduğuna ilişkin keşideci ya da varsa ciranta ile olan kayıtları sunması için 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde sunulmadığı takdirde mevcut belgeler üzerinden karar verileceğinin ihtar edilmesine rağmen bu minvalde delil sunulmadığı gerekçesiyle yetkili hamil olduğunu kanıtlayamayan davacının davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; çeklerin iptali için poliçeye ait hükümler uygulanacağını, hak sahibi olunduğunun, yani çekin yasal hamili olunduğunun, nasıl ispatlanacağının kanunda açıkça yer almadığını, kesin olarak ispatı mümkün olmadığını, Yargıtay ve uygulama gereği yaklaşık ispatın kabul edildiğini, çekin iptali için ilan edilmesi gerektiğini, ispat edilmesi gereken hususun çekin zayi edilmesi olduğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 818/s atfıyla uygulanacak TTK nun 757 ve devamı maddeleri uyarınca "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerinde ki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK 764(1) elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir" şeklinde olup, Mahkemece yasal ilanlar tamamlanmış; çek üzerinde hak iddia eden müdahale talep eden üçüncü şahıs olmamıştır. Somut olayda davacı, hamili olduğu çeki kaybettiğinden bahisle çek hakkında iptal kararı verilmesini talep etmiştir. Esasen hasımsız olarak açılan ve mahkemece verilen kararın kesin hüküm niteliği de taşımayacağı bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunması yeterlidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayii nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. (Yargıtay 11.HD nin 2015/14291 esas 2016/2204 karar sayılı 29.2.2016 tarihli kararı) Davacının çekin hamili olduğunun kabulü gerekmekte olup, zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmaktadır.Mahkemece ... A.Ş.'ne yazılan 10/10/2022 tarihli müzekkere ile çekin ibraz edilip edilmediği, ödenip ödenmediği hususlarında bilgi istenildiği, 11/10/2022 tarihli banka yazı cevabında çek ibrazına rastlanmadığının bildirildiği, ancak dava konusu çekin 05/11/2022 keşide tarihli olduğu, keşide tarihinden evvel ibraz edilemeyeceği gözetilerek bankaya yeniden müzekkere yazılarak çekin akıbeti ,ibraz edilip edilmediği belirlenerek mevcut duruma göre karar verilmesi gerektiği halde, davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2023 tarih 2022/670 Esas 2023/194 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/05/2023