Acentelik, bayilik ve tek satıcılık
TTK 102-123 · 101 karar
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 31Hak düşürücü süre 15Görev ve yetki 9Zamanaşımı 1
-
Acentelik benzeri ilişkide portföy tazminatı ve hak düşürücü süre
2019/1777 E. 2022/154 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşmede taraflar arasında bağımsızlık, belirli bir tacir adına aracılık, süreklilik ve meslek edinme unsurları gerçekleşmişse; sözleşmede 'acente' ifadesi geçmese ve gözetim-denetim ilişkisine dair açık düzenleme bulunmasa da, sözleşme acentelik benzeri bir ilişki olarak kabul edilir. Sözleşmeye resmen taraf olmayan ancak aynı ortak/yönetici yapısına sahip, faturaların kesildiği ve ödemelerin yapıldığı diğer şirkete, sözleşmenin sonuçlarından menfaat elde etmesi nedeniyle husumet yöneltilebilir. Acentenin komisyon alacağının ödenmemesi haklı…
acentelik sözleşmesiportföy (denkleştirme) tazminatıhaklı/haksız fesihhusumethak düşürücü süreTTK 122
-
Yurt dışı davalıya izafeten açılan davada husumet ve taraf teşkili
2021/2192 E. 2021/1919 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yurt dışında yerleşik bir tarafa izafeten dava açıldığında, izafeten dava açılan kişinin acente sıfatının ispatlanamamış olması, davanın doğrudan pasif husumet yokluğundan reddedilmesini gerektirmez; yurt dışındaki asıl davalının yurt içinde temsilcisi veya acentesi bulunmaması da tek başına husumet yokluğu gerekçesi oluşturmaz. Bu durumda mahkeme, dava dilekçesinde adı ve unvanı belirtilen yurt dışı davalıların adreslerini tamamlatıp kendilerine tebligat yaparak taraf teşkilini sağlamalı ve işin esasına bu şekilde girmelidir.
acentelikizafeten davapasif husumettaraf teşkilitek satıcılık sözleşmesiportföy tazminatıbayilik (acente-kıyas)
-
İtirazın iptali davasında inceleme takip dayanağı faturalarla sınırlıdır
2019/1581 E. 2021/1735 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davasında inceleme, icra takibine sıkı sıkıya bağlılık ilkesi gereği yalnızca takip talebinde dayanılan alacak kaynağı (fatura, belge) ile sınırlı yapılır; takipte dayanılmayan bir hukuki ilişkiye (örn. genel cari hesap alacağı) dayanılamaz. Ayrıca yazılı yapılmadıkça geçerli olmayan cari hesap sözleşmesinin bulunmadığı hallerde alacak açık hesap fatura alacağı olarak değerlendirilir. Denkleştirme (portföy) tazminatı talebi ise ancak acentelik veya tekel hakkı veren tek satıcılık niteliğindeki yazılı ya da somut olarak ispatlanmış bir…
itirazın iptali davasıtakibe bağlılık ilkesicari hesap sözleşmesiispat yükütek satıcılık (distribütörlük) sözleşmesidenkleştirme (portföy) tazminatıbayilik (acente-kıyas)
-
Hava yolu taşımasında gecikme zararı, husumet ve sınırlı sorumluluk
2019/1292 E. 2021/1634 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Hava yoluyla yük taşımasında konişmentoyu düzenleyen ve yazışmalarla akdi taşıyıcı sıfatı doğrulanan taraf, Montreal Konvansiyonu'nun 19. maddesi uyarınca gecikmeden doğan zarardan sorumludur. Fiili taşıyıcının acentesi konumundaki kişiye, TTK 105/2 uyarınca ancak taşıyana izafeten dava açılabileceğinden, asaleten açılan davada husumet yöneltilemez. Gönderen tarafından yükün teslimi sırasında özel değer bildirimi ve ek ücret ödemesi yapılmadıkça, taşıyıcının sorumluluğu Montreal Konvansiyonu'nun 22/3. maddesi uyarınca sınırlıdır; 22/5. madde istisnası…
Montreal Konvansiyonuakdi taşıyıcıfiili taşıyıcıacentehusumetizafeten dava
-
Yabancı tacir acentesinin bulunduğu yerde TTK 105 gereği yetki
2021/1143 E. 2021/1679 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 105. maddede öngörülen yetki kuralı, yabancı tacir bakımından münhasır yetki kuralıdır; yabancı tacirin Türkiye'deki acentesinin bulunduğu yerde dava/icra takibi açılabilir ve bu yönde aksine yapılan yetki sözleşmeleri geçersizdir. Yabancı unsurlu davalarda Türk mahkemeleri, davalının itirazına bağlı olarak sadece kendi yetkisi hakkında karar verebilir; iç yetki kurallarından hareketle yabancı bir mahkemenin yetkili olduğuna hükmedilemez. Bu nedenle yabancı tacirin acentesinin bulunduğu yer, HMK 7(1) maddesi kapsamında da yetkili sayılır.
TTK 105 acente yetkisimünhasır yetkimilletlerarası yetkiyabancılık unsuruHMK 7(1) davalılar arasında hukuki bağlantıicra dairesinin yetkisine itiraz
-
Ana dağıtım sözleşmesinde tekel hakkı yoksa denkleştirme tazminatı istenemez
2019/1158 E. 2021/1548 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir ana dağıtım/bayilik sözleşmesinde, sağlayıcının bizzat satış yapma veya üçüncü kişilerle benzer sözleşmeler kurma hakkını saklı tutması ve fiilen başka firmalarla da aynı nitelikte sözleşmeler yapmış olması halinde, bu sözleşme tek satıcılık sözleşmesi olarak nitelendirilemez; dolayısıyla TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı istenemez. Sözleşme, süresi sonunda kendiliğinden sona erdiğini öngören açık hükme dayanarak kendiliğinden sona ermişse, bu durum haksız fesih sayılmaz; tarafın yenileneceği yönünde somut bir taahhüdü veya buna…
denkleştirme (portföy) tazminatıtek satıcılık sözleşmesiacentelik sözleşmesiculpa in contrahendoana dağıtım sözleşmesibayilik ilişkisibayilik (acente-kıyas)
-
Acentelik sözleşmesi sona ermeden denkleştirme tazminatı talep edilemez
2019/1206 E. 2021/1494 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesi hukuken sona ermeden, tek müşterinin acente ile çalışmayı bırakıp başka bir aracı (broker) ile anlaşması sonucunda TTK 122 kapsamında denkleştirme (portföy) tazminatı talep edilemez; sözleşmenin fiilen sona erdirildiği ancak müvekkilin teklifleri geçerli sebep olmaksızın reddetmesi gibi somut olgularla ispatlanabilir. Aynı şekilde, işlemin acentenin çabasıyla değil üçüncü bir aracının (broker) çalışmasıyla kurulması ve acenteye münhasır (inhisar) yetki tanınmamış olması halinde, acente TTK 113/1 ve 113/2 kapsamında ücret talep…
acentelik sözleşmesidenkleştirme (portföy) tazminatıacente ücretimünhasır (inhisar) yetkibrokerkonusuz kalma
-
Acente sıfatıyla hareket edende pasif husumet yokluğu
2019/1054 E. 2021/1495 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir konişmentoyu taşıyan adına düzenleyen ve navlun bedelini komisyonunu keserek taşıyana ödeyen kişi, acente sıfatıyla hareket etmiş sayılır; navlun faturası düzenlemiş olması onu taşıyıcı veya taşıma işleri komisyoncusu haline getirmez. Acenteye karşı dava, ancak taşıyana izafeten açılabilir; acentenin kişisel kusuru ileri sürülüp kanıtlanmadan doğrudan acenteye yöneltilen dava, pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddedilir. Öte yandan, satış şeklinin CIF olarak belgelenmesine karşın ödeme şeklinin mal mukabili olması durumunda, satıcının (ve…
pasif husumet ehliyetiaktif husumet ehliyetiacentetaşıma işleri komisyoncusuhalefiyetmal mukabili satış
-
Konişmentoyu acente sıfatıyla imzalayana taşıyana izafeten dava açılabilir
2021/1140 E. 2021/1505 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konişmentoyu taşıyıcı firma adına acente sıfatıyla imzalayan kişiye, TTK 105/2 uyarınca ancak taşıyana izafeten dava açılabilir; acentenin kişisel kusuru ileri sürülüp kanıtlanmadan ve dava gerçek sorumlu olana yöneltilmeden acenteye karşı açılan dava pasif husumet yokluğundan usulden reddedilir. CFR teslim şeklinde satılan malın ödemesinin mal mukabili yapılması halinde, satıcının/sigortalının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar sürdüğünden, sigorta şirketinin taşıma hasarına ilişkin rücu davası açma ehliyeti bulunur; ancak bu ehliyet, husumetin…
pasif husumetacentetaşıyana izafeten davaCFR teslim şeklimal mukabili ödemeaktif dava ehliyetirücu (taşıma temelli)
-
Acenteye karşı açılan rücu davasında pasif husumet yokluğu
2021/866 E. 2021/1492 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
CFR teslim şeklinde mal bedeli ve navlun taşıyıcıya teslimle alıcıya geçse de, gönderen ile alıcı arasında ödemenin mal mukabili yapılacağının kararlaştırıldığı hallerde satıcının/sigortalının eşya üzerindeki menfaati teslime kadar sürdüğünden, taşıma sırasında oluşan hasar nedeniyle sigortalıya ödeme yapan sigorta şirketinin sorumlulara rücu davası açma ehliyeti bulunur. Ancak taşıma sözleşmesine ilişkin konişmentoyu taşıyıcı adına acente sıfatıyla imzalayan ve fiili taşıyanın Türkiye acentesi olan davalıya, TTK 105/2-3 uyarınca kişisel kusuru ileri…
pasif husumetaktif dava ehliyetiCFR teslim şeklimal mukabili ödemeacenterücu
-
Acentelik ilişkisi ve davayı aydınlatma ödevi nedeniyle kaldırma
2021/422 E. 2021/1502 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Menfi tespit davasında, davacının dava dışı üçüncü kişi ile olan ilişkisinin sözleşmesel niteliği (acentelik gibi) tespit edilmeden ve bu ilişkiden kaynaklanan sorumluluğun kapsamı belirlenmeden karar verilemez. Yabancı dilde sunulan ve dayanılan belgelerin HMK 223 uyarınca tercümesi sağlanmadan bu belgelere dayanılarak sonuca gidilmesi ve HMK 31 kapsamında davayı aydınlatma ödevinin yerine getirilmemesi, kararın kaldırılması sebebidir.
menfi tespit davasıacentelikdavayı aydınlatma ödeviispat yüküyabancı dilde belgenin tercümesi
-
Acenteye asaleten açılan tazminat davasında pasif husumet yokluğu
2020/1247 E. 2021/1353 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir taşımada fiili taşıyanın acentesi olan kişiye, taşımaya ilişkin fatura kendisi tarafından düzenlenmiş olsa da, taşıyan sıfatını haiz olduğuna dair belge bulunmadığı ve acente sıfatıyla hareket ettiği anlaşıldığı sürece, TTK 105/2 uyarınca doğrudan (asaleten) dava açılamaz; bu durumda pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekir. Ayrıca, ilk derece yargılamasında ileri sürülmeyen taraf değişikliği talebi istinaf aşamasında ilk defa ileri sürülemez.
pasif husumetacentelikfiili taşıyanakdi taşıyıcıitirazın iptalirücu
-
Slot charter sözleşmesinde konteyner nezaret ücreti talebi
2018/2183 E. 2021/1081 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Slot charter (konsorsiyum) anlaşması kapsamında bir gemide birden fazla donatana yer tahsis edildiğinde, slot hakkı sahibi donatan bu kısımdaki faaliyetini kendi nam ve hesabına yürütür, konşimentoyu kendisi düzenler; gelen yüklerin takip, tahliye ve nezaret işlemleri konşimentoyu düzenleyen donatanın acentesi tarafından yapılır. Bir acentenin, bağlı olduğu donatanın konşimentosunu düzenlemediği yüklere ilişkin olarak (varış ihbarı bildirme, ihraç yük bilgisi alma, konteynere nezaret gibi) yaptığı işlemler, kendi donatanına karşı ifa ettiği bir…
slot charter (konsorsiyum) anlaşmasıTHC (Terminal Handling Charges)acentelik ilişkisikonşimentonezaret ücretiitirazın iptali
-
Acente sıfatıyla imzalanan konişmentoda taşıyana husumet yöneltilemez
2020/1506 E. 2021/1071 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir taşıma ilişkisinde konişmentonun taşıyıcı firma adına acente sıfatıyla imzalanması ve gümrük beyan formunda da acente olarak gösterilmesi halinde, acentenin donatan adına navlun bedelini tahsil etmiş olması tek başına acenteye taşıyan sıfatı kazandırmaz; bu durumda acenteye TTK 105 uyarınca asaleten (kendi adına) dava açılamaz, taşıyan sıfatını haiz olmayan acenteye yöneltilen dava pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedilir.
-
Acentelik sözleşmesinin feshinde denkleştirme tazminatı koşulları
2019/178 E. 2021/973 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinin acentenin kusuru olmaksızın sona ermesi halinde TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı talep edilebilmesi için; acentenin bulduğu yeni müşteriler sayesinde işletmenin sözleşme sona erdikten sonra da önemli menfaatler elde etmesi, acentenin sözleşme devam etseydi elde edeceği ücreti isteme hakkını kaybetmiş olması ve somut olayın özelliklerine göre bu talebin karşılanmasının hakkaniyete uygun düşmesi koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Sözleşmenin kısa süre (bir yıl) devam etmiş olması, bu menfaatin…
acentelik sözleşmesidenkleştirme (portföy) tazminatıTTK 122manevi tazminatilliyet bağıihbar tazminatı
-
Acentenin poliçe düzenleme hatasında eksik sigorta hükmü uygulanamaz
2019/883 E. 2021/926 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Zorunlu deprem sigortasında, sigortalının müdahalesi ya da bildirimi bulunmaksızın acente/sigorta şirketi tarafından yenileme poliçesinde taşınmazın yüzölçümünün eksik yazılması halinde, sigortalıya taşınmazın gerçek alanı üzerinden ödenen ilave hasar bedeli acenteden eksik sigorta hükümleri çerçevesinde rücuen talep edilemez; çünkü bu ödeme yükümlülüğü taşınmazın gerçek yüzölçümünden kaynaklanmaktadır ve poliçe doğru düzenlenmiş olsaydı da aynı bedel ödenecekti. Acentenin hatalı poliçe düzenlemesinden kaynaklanan zarar, ancak eksik tahsil edilen prim…
zorunlu deprem sigortasıeksik sigortarücubeyan yükümlülüğüacente sorumluluğusigorta tahkim komisyonu
-
Bayilik sözleşmesinde haklı fesih ispatlanamazsa denkleştirme tazminatı istenemez
2019/660 E. 2021/716 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Belirsiz süreli acentelik/bayilik sözleşmesinde haklı nedenle fesih ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür; sözleşmede bayiye münhasır bölgesel yetki verilmediğine dair açık hüküm varsa, satıcının aynı bölgede başka bayilerle çalışması sözleşmeye aykırılık oluşturmaz ve haklı fesih nedeni sayılmaz. Salt zarar etmiş olmak, zararın karşı taraftan kaynaklandığı ispatlanmadıkça haklı fesih nedeni teşkil etmez. Haklı fesih ispatlanamadığında TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı ve menfi zarar talepleri de reddedilir; menfi zarar talebinde…
acentelik sözleşmesibayilik sözleşmesihaklı nedenle fesihdenkleştirme (portföy) tazminatımenfi zararmenfi tespitbayilik (acente-kıyas)
-
CMR sigorta rücu davasında broker aleyhine husumet ve HMK 124
2020/1054 E. 2021/534 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırılmasına aracılık eden broker, kanun gereği sigorta şirketini temsil yetkisine sahip olmadığından, teminatı üstlenen sigorta şirketi yerine brokere karşı açılan tazminat davasında brokerin pasif husumeti bulunmaz. Ancak davacı tarafça, teminatı üstlenen sigorta şirketinin de davaya dahil edilmesi yönünde bir talep ileri sürülmüşse, bu talep HMK 124/3-4 maddesi kapsamında taraf değişikliği talebi olarak değerlendirilmelidir; davalının hatalı gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığı ve dürüstlük…
sigorta brokeripasif husumettaraf değişikliğiacenteCMR sigortasırücuen tazminat
-
Fiili alt taşıyıcının acentesi eliyle akdettiği sözleşmede navlun alacağı
2019/523 E. 2021/378 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Fiili alt taşıyıcının acentesi aracılığıyla muhatapla akdettiği ve inkâr edilmeyen elektronik posta yazışmalarıyla varlığı ispatlanan bir taşıma sözleşmesi mevcutsa, taşıma ücreti bu sözleşmenin tarafı olan muhataptan talep edilebilir; satıcı ile alıcı arasındaki gümrük beyannamesinde yer alan FOB (navlun bedeli ödenmiş) ibaresi, ancak asıl taşıyıcı ile alıcı arasında bir ihtilaf bulunması halinde dikkate alınır ve fiili alt taşıyıcı ile sözleşme akdeden taraf arasındaki navlun alacağı ilişkisini ortadan kaldırmaz.
taşıma sözleşmesifiili alt taşıyıcıacentelik (TTK 102)navlun bedeliFOB (navlun bedeli ödenmiş) ibaresiitirazın iptali
-
Acentenin sözleşme aykırılığı nedeniyle haklı fesihte denkleştirme/kar kaybı tazminatı reddi
2021/284 E. 2021/386 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Acente, sözleşmede belirlenen çalışma sahası dışında faaliyette bulunarak sözleşmeye aykırı davranmışsa ve bu aykırılık fesih nedeni olarak somut olgularla (uyarı, kısa süre sonra fesih iradesi) desteklenmişse, sözleşmenin feshi haklı ve geçerli kabul edilir; bu halde acente kusurlu olduğundan denkleştirme (portföy) tazminatına ve kar mahrumiyeti tazminatına hak kazanamaz. Ayrıca, sözleşmede dayanağı bulunmayan bir kesinti iddiası, ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan bilirkişi incelemesiyle ispatlanamamışsa bu talep de reddedilir.
acentelik sözleşmesihaklı fesihdenkleştirme (portföy) tazminatıkar mahrumiyetiçalışma sahasıdanışmanlık ücreti kesintisi
-
Acentelik komisyon alacağında ticari defter ve delil ikame kısıtları
2019/213 E. 2021/328 K. ·
İtirazın iptalidüzelterek yeniden esas hakkında hüküm
Acentelik sözleşmesinden kaynaklanan komisyon alacağı davasında, davaya cevap vermeyen ve yasal süresinde delil bildirmeyen taraf, sözleşmedeki delil anlaşması hükmüne dayanarak kendi ticari defter kayıtlarını esas aldırma hakkını kaybeder; istinaf aşamasında ilk kez ileri sürülen mahsup savunmaları HMK 357/1 uyarınca dinlenmez ve delilsiz iddialar kabul edilmez. Ayrıca hüküm, talep sonucunu aşan biçimde (dava değerinden düşük kabul edilen tutar üzerinden tam kabul şeklinde) kurulmuşsa, bu HMK 297'ye aykırılık oluşturur ve reddedilen kısım için karşı…
acentelik sözleşmesiitirazın iptaliicra inkar tazminatıdelil anlaşmasıticari deftertalep aşımı
-
Acentelik sözleşmesinin haklı feshi halinde denkleştirme tazminatı istenemez
2018/2576 E. 2020/1232 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinin, acentenin sözleşmeye aykırı davranışları (yanlış faturalandırma, tahsilatın hesaba aktarılmaması, sigortasız işçi çalıştırma gibi) nedeniyle haklı sebeple feshedildiğinin tespiti halinde, acente TTK 122 kapsamında denkleştirme tazminatı ile kar kaybı ve manevi tazminat talep edemez; ayrıca acentenin fesih gerekçesi hususlarda kendi savunma yazılarında ilgili olguları ikrar etmiş olması, ihtarnamenin tebliğ şerhi bulunmasa da tebliğ edilmediği itirazını geçersiz kılar. Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile bağlı olan ve cari…
acentelik sözleşmesihaklı fesihdenkleştirme tazminatı (portföy tazminatı)cari hesap sözleşmesimutabakat mektubumanevi tazminat
-
Tek satıcılık ilişkisi bulunmadığından denkleştirme tazminatı reddi
2018/2124 E. 2020/1040 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı talep edilebilmesi için öncelikle taraflar arasında acentelik veya tek satıcılık gibi tekel hakkı veren sürekli bir sözleşme ilişkisinin varlığının ispatı gerekir; sözleşmede münhasırlık unsuru öngörülmüş olsa da bu unsur fiilen uygulanmıyor ve taraflarca aykırılıklara yaptırım getirilmiyorsa tek satıcılık ilişkisinden söz edilemez ve denkleştirme hükümleri uygulanmaz. Ayrıca satıcı, süreç boyunca normalde elde edeceğinden fazla menfaat sağlamışsa (örn. tanınmış marka değeri nedeniyle hazır müşteri…
denkleştirme (portföy) tazminatıacentelik sözleşmesitek satıcılık sözleşmesihakdüşürücü sürehakkaniyet ilkesimanevi tazminatbayilik (acente-kıyas)
-
Arabuluculuk süreci hak düşürücü süreyi durdurur, kaldırıp gönderme
2020/1064 E. 2020/905 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Acentelik sözleşmesinden kaynaklanan denkleştirme (portföy) tazminatı talebinin TTK 122/4 uyarınca ileri sürülmesi için öngörülen 1 yıllık süre hak düşürücü süredir ve dava açılması için değil, tazminat talebinin ileri sürülmesi için işlemektedir. Bu süre içinde 6325 sayılı Kanun'un 16. maddesi gereğince arabuluculuk sürecinin başladığı tarihten sona erdiği tarihe kadar geçen süre hesaba katılmaz; yani arabuluculuk süreci hak düşürücü süreyi durdurur ve süreç sona erdiğinde süre kaldığı yerden yeniden işlemeye başlar.
denkleştirme (portföy) tazminatıhak düşürücü süreacentelik sözleşmesiarabuluculuksürenin durması
-
Acentelik komisyon alacağında delil anlaşması ve ispat yükü
2018/1782 E. 2020/861 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinde sigorta şirketi kayıtlarının esas alınacağına ilişkin delil anlaşması bulunsa da, davaya cevap vermeyen ve usulüne uygun ihtara rağmen ticari defterlerini ibraz etmeyen taraf, bu delil anlaşmasına dayanarak kendi defter kayıtlarının esas alınmasını isteyemez. Yazılı delille desteklenmeyen indirim iddiaları dikkate alınmaz. Miktarı belirli ve belirlenebilir (likit) alacaklarda borçlunun haksız itirazı halinde icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetlidir.
acentelik sözleşmesidelil anlaşmasıticari defteritirazın iptaliicra inkar tazminatılikit alacak
-
Denkleştirme tazminatında hakdüşürücü süre yalnız o talebe ilişkindir
2018/2365 E. 2020/728 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Acentelik sözleşmesinden kaynaklanan denkleştirme (portföy) tazminatı için TTK 122/4'te öngörülen 1 yıllık hakdüşürücü süre, dava açma süresi değil tazminat talebinin ileri sürülmesi için öngörülmüş bir süredir ve yalnızca denkleştirme tazminatı talebine uygulanır; sözleşmenin feshine bağlı diğer alacak ve manevi tazminat taleplerine bu hakdüşürücü süre uygulanamaz. Ayrıca yabancı dilde sunulan sözleşme ve ihtarname gibi belgelerin Türkçe tercümesi (HMK m.223) dosyada bulunmadan, talebin süresinde ileri sürülüp sürülmediği ve hakdüşürücü sürenin geçip…
denkleştirme (portföy) tazminatıhakdüşürücü süreacentelik sözleşmesiTTK 122/4yabancı dilde belge tercümesi (HMK 223)
-
Tek satıcılık sözleşmesinin haksız feshinde portföy tazminatı ve kâr kaybı
2018/1618 E. 2020/554 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Yazılı sözleşme bulunmasa da 25 yıl süren, üreticinin dağıtıcıyı münhasır distribütör olarak tanıttığı ve müşteri taleplerini bu dağıtıcıya yönlendirdiği fiili ilişki, tek satıcılık sözleşmesi olarak kabul edilir. Üreticinin bu ilişkiyi haklı bir nedene dayanmaksızın feshetmesi halinde, tek satıcının oluşturduğu veya geliştirdiği müşteri çevresinden üreticinin (veya bağlantılı şirketinin) yararlanmaya devam etmesi koşuluyla TTK 122 uyarınca portföy (denkleştirme) tazminatı ve makul ihbar süresine göre hesaplanan kâr kaybı talep edilebilir; denkleştirme…
tek satıcılık sözleşmesiportföy (denkleştirme) tazminatıkâr kaybı (kâr mahrumiyeti)hak düşürücü sürehaksız rekabetmakul ihbar süresibayilik (acente-kıyas)
-
Yabancı satıcı adına ülke içinde işlem yapana izafeten husumet
2018/1632 E. 2020/464 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yurt dışında bulunan yabancı bir tacir ad ve hesabına ülke içinde işlem yapan kişi/şirket, aralarında yazılı acentelik sözleşmesi bulunmasa da fiili olarak o şirket adına işlem yaptığının delillerle (beyan, yazışma vb.) ortaya çıkması halinde TTK 103/1-b uyarınca acente sayılır ve yabancı tacire izafeten kendisine dava açılabilir. Karşılıklı edimli bir satım sözleşmesinden dönülmesi halinde TBK 125 uyarınca taraflar ifa yükümlülüğünden kurtulur ve önceden ifa edilen edimlerin (peşin ödenen bedel) iadesi gerekir; sözleşmede avansın alıkonulacağına…
husumetacentelikizafeten dava açmasözleşmeden dönmesebepsiz zenginleşmeitirazın iptali
-
Tek satıcılık ilişkisinin ispatlanamaması nedeniyle denkleştirme tazminatı reddi
2018/1246 E. 2020/432 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 122. madde uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı talep edilebilmesi için, davacının karşı tarafla tek satıcılık veya benzeri bir tekel hakkı veren sürekli sözleşme ilişkisi içinde olduğunu ispat etmesi gerekir; sözleşmede münhasır atamaya ilişkin açık bir ifade bulunmaması ve salt fiili uygulamanın bu ispatı sağlamaya yeterli olmaması halinde tek satıcılık ilişkisi kurulmamış sayılır. Tek satıcılık ilişkisi bulunmadığı sonucuna ulaşılması halinde, satılan malın alıcı tarafından kendi nam ve hesabına satılması ve satıcı adına aracılık ilişkisinin…
tek satıcılık (münhasır distribütörlük) sözleşmesidenkleştirme (portföy) tazminatıacentelikTTK 122katılma yoluyla istinafhükmün gerekçesi değiştirilerek onanmasıbayilik (acente-kıyas)
-
Acentenin takipte borçlu olmayıp izafeten yer alması, menfi tespit davasında aktif husumet yokluğu
2020/295 E. 2020/296 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinde borçluya izafeten acente sıfatıyla yer alan kişinin, kendisine hatalı olarak uygulanan haciz işlemlerinden kurtulmak amacıyla İİK 72 uyarınca menfi tespit davası açma hakkı bulunmaz; çünkü menfi tespit davasını açma hakkı, takipte asaleten borçlu sıfatına haiz gerçek veya tüzel kişiye aittir. Acentenin sorumluluğu vekilin sorumluluğuna benzediğinden, aracılık ettiği sözleşmeden kaynaklanan borçtan şahsen sorumlu tutulamaz ve bu nedenle malvarlığına uygulanan haciz işlemine karşı hukuki çare, şikayet yolu olup, menfi tespit davası açma…
menfi tespit davasıaktif husumetacenteİİK 72TTK 105icra takibi