Acentelik, bayilik ve tek satıcılık
TTK 102-123 · 101 karar
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 31Hak düşürücü süre 15Görev ve yetki 9Zamanaşımı 1
-
Acentelik feshi kural olarak şekle bağlı değildir, iptali istenemez
2021/1949 E. 2024/802 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinin feshi, yenilik doğuran bir hak olup beyanın muhataba varmasıyla hukuki sonucunu doğurur ve kullanılmakla tükenir; bu nedenle usulüne uygun yapılan fesih bildiriminin geri alınması ya da mahkeme kararıyla iptali mümkün değildir. Feshin haklı veya haksız olmasına bağlı hukuki sonuçlar ancak ayrı bir talep (tazminat vb.) çerçevesinde ileri sürülebilir; feshin iptali istemi yasal dayanaktan yoksundur.
acentelik sözleşmesifesih bildirimiyenilik doğuran hakbelirsiz süreli sözleşmefeshin iptali
-
Distribütörlük sözleşmesinin haklı feshinde denkleştirme tazminatı talep edilemez
2021/1685 E. 2024/748 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Distribütörlük sözleşmesinde, distribütörün sözleşme yükümlülüklerine (satış ağına sanal/gerçeğe aykırı üyelik kaydı, stok sipariş oluşturma, ödemelerin belirli kredi kartlarıyla toptan yapılması gibi) aykırı davranarak şirketin satış sistemini ihlal ettiğinin belgelerle ortaya konulması ve karşı tarafın bu iddiaları çürütecek delil sunamaması halinde, sözleşmenin feshi haklı kabul edilir. Fesih distribütörden kaynaklanan haklı bir sebebe dayandığında, TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı ile buna bağlı fiili zarar taleplerinin şartları…
denkleştirme tazminatıdistribütörlük sözleşmesihaklı fesihcezai şartispat yüküportföy tazminatıbayilik (acente-kıyas)
-
Acente aleyhine doğrudan dava açılamaması ve pasif husumet yokluğu
2024/375 E. 2024/738 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşmenin acente/mümessil sıfatıyla dava dışı asıl müvekkil (satıcı) nam ve hesabına imzalandığı, faturaların ve ödemelerin asıl müvekkile yapıldığı durumlarda acente, sözleşmenin tarafı olmadığından taraf sıfatı kazanamaz. TTK 105/2 uyarınca acentelikte bulunulan veya akdedilen sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda acente aleyhine doğrudan dava açılamaz; dava, acenteye izafeten dava dışı asıl müvekkile (satıcıya) yöneltilmelidir. Acenteye yönelik kişisel bir kusur ileri sürülüp kanıtlanmadan doğrudan acenteye açılan dava, pasif husumet yokluğu…
acentepasif husumettaraf sıfatıizafeten davaaynen ifamüspet zarar
-
Açık hesap alacağında ispat yükü, takas defi ve kar kaybı/denkleştirme hesabı
2021/1803 E. 2024/691 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Açık hesap alacağına dayalı itirazın iptali davasında, taraf ticari defterleri arasında fark bulunması halinde, davalının kendi lehine olmayan (aleyhine) ticari defter kayıtlarında görünenden daha yüksek bir alacak iddia eden davacı, bu farkı ispat etmekle yükümlüdür; istinabe talebinin yabancı adli makamlarca yerine getirilememesi ispat yükünü karşı tarafa çevirmez. Sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan kar kaybı talepleri, başlanmış işlerin tamamlanmamasına ilişkin özel hükümler (TTK 121/4) kapsamına girmiyorsa, genel borçlar hukuku ilkeleri (TBK…
itirazın iptalitakas def'iticari defter kaydının ispat gücüistinabedenkleştirme tazminatıkar kaybıbayilik (acente-kıyas)
-
Acentenin taşıyanı temsilen pasif husumeti ve husumet ehliyeti
2023/2431 E. 2024/567 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Konşimentoyu taşıyan adına imzalayan başka bir acente bulunmasa da, davada husumet yöneltilen acente taşımaya aracılık ettiğini kabul etmiş ve acentelik ilişkisini ispatlayan belgeleri sunmuşsa, TTK 1238/1 ve 1191 uyarınca taşıyan sıfatını haiz tarafa izafeten pasif husumet ehliyetine sahiptir; bu durumda davanın husumet yokluğundan reddine karar verilemez.
pasif husumet ehliyetiacentetaşıyan sıfatıkonşimentoTTK 105TTK 1238
-
Acentenin sona erdirme talebi fesih iradesi sayılırsa haksız fesih tazminatı istenemez
2021/888 E. 2024/335 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşme tarafının, sözleşmeyi belirli bir tarih itibariyle sona erdirme talebini açık biçimde içeren beyanı (örneğin e-posta), muhatabın zihninde tereddüde yer bırakmayacak şekilde fesih iradesini yansıtıyorsa fesih beyanı olarak kabul edilir; karşı tarafın bu beyana uygun davranarak bir süre sonra işlemleri sonlandırması, feshin geri alındığı anlamına gelmez. Fesih hakkını kullananın, karşı taraf feshin geçersizliğini ileri sürüp sözleşmeye devam iradesini açıkça göstermedikçe bu beyanla bağlı olduğu kabul edilir. Acentelik sözleşmesini haklı neden…
acentelik sözleşmesifesih iradesiyenilik doğuran hakdenkleştirme/portföy tazminatıhaksız fesihbasiretli tacir
-
Acentelik sözleşmesinin haksız feshinde denkleştirme tazminatı koşulları
2021/1011 E. 2024/221 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Acentelik sözleşmesinde taraflardan birine herhangi bir sebep gösterilmeksizin tek taraflı fesih yetkisi tanınmış olsa dahi, bu yetkiye dayalı fesih tek başına haklı sebep oluşturmaz; feshin haklı olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir. Acentenin kusuru bulunmadan gerçekleşen haksız fesihte, davalının denkleştirme tazminatının diğer koşullarının (TTK 122) oluşup oluşmadığı yeterli bilirkişi incelemesiyle belirlenmelidir; eksik inceleme bozma sebebidir. Başlanıp tamamlanamamış işler nedeniyle tazminat talebi (TTK 121/4) için bu işlerin somut olarak…
acentelik sözleşmesidenkleştirme tazminatıhaklı sebeptek taraflı fesih yetkisirekabet yasağıbaşlanmış işlerin tamamlanmaması
-
CMR taşımasında acente-taşıyıcı ayrımı ve yabancı para tazminatı
2021/1038 E. 2024/174 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
CMR Konvansiyonu kapsamındaki uluslararası kara yolu taşımalarında, navlun faturasını düzenleyen ve taşıma organizasyonunu üstlenen taraf, fiili taşımayı bir alt taşıyıcıya yaptırmış olsa da akdi taşıyıcı sıfatını taşır; bu sıfatı ortadan kaldırmak için tarafın acente olduğunu ispat etmesi gerekir, salt fiili irtibat ve organizasyon ilişkisi bu sıfatı değiştirmez. Hasarın, gönderen/taşıtanın emtiaya müdahale edemeyeceği bir aşamada (örn. gümrük incelemesi sırasında) meydana geldiğinin anlaşılması halinde taşıyıcının CMR 17 ve 23. maddeleri gereğince…
CMR Konvansiyonuakdi taşıyıcıacentesınırlı sorumlulukSDRhalefiyet
-
Tek satıcının geçmiş borcunu ödememesi denkleştirme hakkını kaybettirir
2021/492 E. 2023/1963 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tek satıcılık sözleşmesinde, sözleşme kapsamındaki geçmiş dönem borçlarını talep edilmesine rağmen ödemeyen tek satıcıya karşı tedarikçinin mal tedarikini durdurup sözleşmeye fiilen son vermesi haklıdır; bu durumda sözleşmenin sona ermesinde tek satıcı kusurlu sayılır ve TTK 122/3 uyarınca kusurlu tarafın denkleştirme (portföy) tazminatı isteme hakkı bulunmaz.
tek satıcılık sözleşmesidenkleştirme (portföy) tazminatıacentelikkusuraktif husumet ehliyetihakkaniyetbayilik (acente-kıyas)
-
Yazılım/teknoloji desteği sağlayan şirkete pasif husumet yokluğu
2023/1951 E. 2023/1786 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir hizmet sözleşmesine konu platform/uygulamayı bizzat sunmayan, ancak sözleşmenin tarafı olan şirkete yazılım, teknoloji desteği ve pazarlama hizmeti veren şirket, bu ilişkinin doğrudan tarafı değildir; söz konusu şirketin acente/temsilci olduğu ispat edilse dahi, acenteye ancak kendi kusuruyla verdiği zarar nedeniyle doğrudan dava açılabilir, acente sıfatıyla temsil edilen müvekkil aleyhine değil bizzat acente aleyhine açılan ve müvekkille yapılan sözleşmenin feshinden kaynaklanan bir tazminat talebinde acenteye pasif husumet yöneltilemez.
pasif husumetacentehizmet sözleşmesinin feshiaracılıkhusumet
-
Ticari mümessillik sözleşmesinin hukuki niteliği ve eksik inceleme nedeniyle kaldırma
2021/564 E. 2023/1734 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir sözleşmede taraflardan birinin işletmeye bağlı olmaksızın, bağımsız çalışarak, belirli bir bölgede sürekli olarak aracılık faaliyeti yürütmesi ve karşı tarafın gözetim/denetimi altında bulunmaması hallerinde, sözleşme başlığı veya ilk derecenin nitelendirmesi ne olursa olsun ilişki acentelik benzeri kabul edilmeli; simsarlık sözleşmesi olarak nitelendirilmemelidir. Denkleştirme tazminatı, ancak acentelik veya tek satıcılık niteliğindeki sözleşmelere dayanılarak ve sözleşmenin acentenin kusuru olmaksızın sona ermesi, müvekkilin yeni müşterilerden…
acentelik sözleşmesisimsarlıkticari mümessillikdenkleştirme tazminatıkomisyon alacağıdavayı aydınlatma ödevi
-
Denkleştirme tazminatında 'önemli menfaat' koşulu ispatlanamadı
2021/460 E. 2023/1596 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sigorta acenteliği sözleşmesinin feshi nedeniyle denkleştirme tazminatı talep edilebilmesi için, Sigortacılık Kanunu 23/16 uyarınca (TTK 122'ye göre özel kanun niteliğinde olduğundan öncelikle uygulanır) sigorta şirketinin sözleşme sona erdikten sonra acentenin yarattığı müşteri portföyü sayesinde önemli menfaatler elde etmesi ve hakkaniyetin bunu gerektirmesi kümülatif olarak gereklidir; bu koşulların ispat yükü acentededir. Fesih sonrası dönemde sigorta şirketinin acente portföyünden elde ettiği prim üretimi ve komisyon tahakkukunda yüksek oranlı…
denkleştirme tazminatıacentelik sözleşmesiönemli menfaatözel kanun-genel kanun ilişkisiispat yükühaklı fesih
-
Acentenin yazılı izni olmadan yaptığı indirim satıcıyı bağlamaz
2021/77 E. 2023/931 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Uluslararası ticari satımda, çıkış gümrüğüne ibraz edilen orijinal ihracat faturaları ile alıcının ithalat beyannamesine ibraz ettiği faturaların muhteviyatı örtüşmüyorsa, gümrük mevzuatı yönünden sahte kabul edilen sonraki faturalar yerine orijinal faturalar esas alınır; ayrıca usulüne uygun ayıp tespiti ve bildirimi yapılmadan sonradan yapıldığı iddia edilen fiyat iskontosu ayıp kabulüne dayandırılamaz. Yabancı tacir adına Türkiye'de işlem yapan kişinin, bedelde indirim yapmaya yetkili olduğuna ilişkin özel ve yazılı izin veya vekaleti bulunmadıkça ve…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıacentelikayıp ihbarılikit alacakgümrük beyannamesi
-
Alt acentelik ilişkisinden kaynaklanan alacağa itirazın iptali
2021/167 E. 2023/873 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Hac/umre organizasyonu kapsamında yetkili acente adına alt acente olarak sözleşme yapılan hâllerde, alt acentenin tahsil ettiği bedeli müvekkiline (yetkili acenteye) göndermesi TTK 112/1 uyarınca götürülecek borç niteliğindedir ve alacaklının (müvekkilin) yerleşim yeri mahkemesi TBK 89/1-1 uyarınca yetkilidir. Her hac/umre mevsimi için ayrı sözleşme düzenlenmesi gerektiğinden, bir mevsime ait alacak-borç ilişkisi önceki mevsimlere ait açık hesap ilişkisiyle ilişkilendirilemez. Alt acentenin, gönderilmeyen bedelin kendisine ait komisyon ücreti olduğu…
alt acentelikitirazın iptaligötürülecek borçyetki itirazıicra inkar tazminatıyazılı delille ispat
-
Kargo acentelik sözleşmesinin muvazaalı olması ve görev şartı
2023/979 E. 2023/765 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kargo şirketleri ile çalışanları arasında imzalanan acentelik sözleşmesinde, demirbaş/araç mülkiyetinin, kiracılık sıfatının, taşıma ücretlerinin belirlenmesinin ve personel giderlerine ilişkin sorumluluğun esas olarak kargo şirketinde kalması gibi düzenlemeler TTK 102/1'de öngörülen bağımsızlık unsurunun bulunmadığını gösteriyorsa, sözleşme muvazaalı kabul edilir ve taraflar arasındaki ilişki işçi-işveren ilişkisi olarak değerlendirilir; bu durumda görev dava şartı noksanlığı nedeniyle dava usulden reddedilir ve görevli iş mahkemesine gönderilir.
acentelik sözleşmesimuvazaagörev dava şartıbağımsızlık unsuruişçi-işveren ilişkisiaracı acente
-
Acentelik feshinde denkleştirme tazminatı için önemli menfaat şartı ispatlanmalı
2020/996 E. 2023/390 K. ·
İtirazın iptalidiğer
Belirsiz süreli acentelik sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayandığının kabulü için, acenteye önceden belirlenmiş ve mutabık kalınmış somut üretim hedefleri getirildiğinin ve acentenin bu hedefleri karşılayamadığının belgelerle ispatlanması gerekir; salt üretim yetersizliği iddiası, hedef belirlenmediği ve potansiyel düşüklüğüne dair delil sunulmadığı hallerde feshi haklı kılmaz. Sözleşmenin haksız feshi halinde denkleştirme (portföy) tazminatı talep edilebilmesi için, acentenin yeni müşteri çevresi yarattığını veya mevcut müşterilerle ilişkiyi…
acentelik sözleşmesihaklı fesihdenkleştirme (portföy) tazminatımuhik sebepdelil sözleşmesilikit alacak
-
Tedarik sözleşmesinin haksız feshinde kar kaybı hesabı ve portföy tazminatı
2020/352 E. 2023/227 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
818 sayılı BK'ya tabi bir sözleşmede, sonradan yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK'daki genel işlem koşulları denetimi hükümleri uygulanamaz; tek taraflı fesih hakkı veren madde bu gerekçeyle geçersiz sayılamaz. Tedarik/distribütörlük sözleşmesinin haksız feshi halinde kar kaybı talebi TBK 126 (818 sayılı BK'da karşılığı) kapsamında ileri sürülebilir; ancak tazminat hesabı sözleşmenin azami (5 yıllık) süresine göre değil, sözleşmenin dönemsel yenilenme hükmüne göre belirlenen bakiye dönem sonuna kadar yapılmalıdır. Hesaplamada önce davacının emsal iş bulup…
genel işlem koşullarıtedarik sözleşmesitek satıcılık sözleşmesikar kaybı (müspet zarar)portföy tazminatı (denkleştirme istemi)sürekli edimli sözleşmede temerrütbayilik (acente-kıyas)
-
Distribütörlük sözleşmesinin süreli feshinde tazminat talepleri
2020/871 E. 2023/72 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Süreli distribütörlük sözleşmesinde, sözleşmede öngörülen ihbar önellerine uyularak yapılan fesih usulüne uygun ise, feshin haksız olduğu iddiası yerinde görülmez. Sözleşmede taraflardan birine belirli bir bölgede münhasır/tekel hak veren açık bir hüküm bulunmuyorsa, distribütör TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı talep edemez. Feshin haksız olmadığı tespit edildiğinde, sözleşmenin devam edeceğine duyulan güvenle yapılan yatırım, kredi, işçilik ve kar kaybına ilişkin tazminat talepleri de haksız fesih temeline dayandığından reddedilir.…
distribütörlük sözleşmesidenkleştirme tazminatıportföy tazminatımünhasırlık/tekel hakkıhaklı sebep/haksız fesihihbar önelibayilik (acente-kıyas)
-
Distribütörlük sözleşmesinin haklı fesih ve denkleştirme tazminatı
2020/1053 E. 2023/8 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Distribütörlük/bayilik sözleşmesinde, tarafa sözleşmenin sona ermesinden belirli bir süre öncesinden ihbarla veya mali yükümlülüklerin ihlali halinde süre tanınmadan fesih hakkı tanınmışsa ve karşı tarafın vadesi geçmiş borcu bulunuyorsa, bu koşullara uygun yapılan fesih haklı sayılır ve feshedilen tarafın maddi-manevi tazminat talebi reddedilir. Ayrıca sözleşmede distribütöre tekel/münhasırlık hakkı tanınmamış, aksine şirketin doğrudan satış yapabileceği açıkça düzenlenmişse, TTK 122 kapsamındaki denkleştirme (portföy) tazminatı talebinin de koşulları…
distribütörlük sözleşmesihaklı fesihdenkleştirme tazminatıportföy tazminatımünhasırlık/tekel hakkıcari hesapbayilik (acente-kıyas)
-
Acentelik sözleşmesinin feshinde denkleştirme tazminatı koşulları
2020/397 E. 2022/1787 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinin acentenin kusuru olmaksızın ve müvekkilin haklı fesih hâli dışında bir sebeple sona ermesi durumunda; müvekkilin, acentenin kazandırdığı müşteriler sayesinde sözleşme bittikten sonra da önemli menfaat elde etmeye devam ettiğinin acente tarafından ispatlanması ve denkleştirmenin hakkaniyete uygun düşmesi hâlinde acente, TTK 122 ve Sigortacılık Kanunu 23/16 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı talep edebilir; sözleşmenin taraflarca öngörülen bildirim süresine uyularak ve gerekçe gösterilmeksizin feshedilmiş olması, davalının…
denkleştirme (portföy) tazminatıacentelik sözleşmesinin feshihaklı fesihispat yükühakkaniyet
-
Acentelik sözleşmesinde denkleştirme tazminatı için ispat yükü acentededir
2020/814 E. 2022/1617 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinin olağan feshi nedeniyle acentenin denkleştirme tazminatı talep edebilmesi için, yeni müşteri çevresinin yaratıldığını, mevcut müşterilerle ilişkinin geliştirilip genişletildiğini ve bu sayede müvekkilin sözleşme sonrasında önemli menfaatler elde ettiğini ispat yükü acentededir; bu husus somut delillerle (poliçe türü, süresi, kazandırılan menfaat) kanıtlanmadığı takdirde denkleştirme tazminatı talebi reddedilir. Aynı şekilde, sözleşme sonrası tahakkuk edecek komisyon alacağı talebinin de acente tarafından somut delillerle (devam…
denkleştirme tazminatıacentelik sözleşmesiolağan fesihkomisyon alacağıispat yüküözel kanun-genel kanun ilişkisi
-
Sigorta acentesi denkleştirme tazminatında kümülatif şartların ispatı
2020/761 E. 2022/1555 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sigorta acentesinin denkleştirme (portföy) tazminatı talep edebilmesi için, TTK 122 ve özel norm niteliğindeki 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 23/16. madde uyarınca, sigorta şirketinin sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra acentenin yarattığı müşteri portföyü sayesinde önemli menfaatler elde etmesi ve tazminatın hakkaniyete uygun olması şartlarının birlikte (kümülatif) gerçekleşmesi gerekir; bu şartların ispat yükü acentededir. Şartlardan birinin, özellikle 'önemli menfaat elde edilmesi' unsurunun ispatlanamaması halinde, sadece hakkaniyet…
denkleştirme tazminatıportföy tazminatıacentelik sözleşmesihaklı fesihTTK 122Sigortacılık Kanunu 23/16
-
Acentelik sözleşmesi feshinde denkleştirme tazminatı koşullarının ispatlanamaması
2020/194 E. 2022/1469 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinin, acentenin kusuru olmaksızın ve müvekkilin haklı feshi dışında bir nedenle sona erdirilmesi halinde denkleştirme (portföy) tazminatı talep edilebilir; ancak bunun için sözleşmenin sona ermesinden sonra müvekkilin acentenin bulduğu müşteriler sayesinde önemli menfaatler elde etmeye devam ettiğinin ve denkleştirme ödenmesinin hakkaniyete uygun olduğunun ispatlanması gerekir. Bu koşulların ispat yükü acentededir; acentenin sözleşme sonrası dönemde müvekkile katkısının azaldığını, üretiminin düştüğünü ve müvekkilin portföy sayesinde…
denkleştirme (portföy) tazminatıacentelik sözleşmesisözleşmenin feshiönemli menfaathakkaniyetispat yükü
-
Yetkili servis sözleşmesinin olağan feshinde hakkın kötüye kullanılmadığı
2020/37 E. 2022/1063 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Süresiz bir sürekli borç ilişkisi doğuran sözleşmede taraflara, belirli bir bildirim süresine uymak kaydıyla herhangi bir sebep göstermeksizin fesih hakkı tanınmışsa, bu hakkın sözleşmedeki süreye uygun kullanılması halinde fesih haksız sayılmaz. Fesih hakkının kullanılması, ancak başkasına zarar vermek veya haksız yarar sağlamak amacıyla yapılmışsa TMK 2/1 kapsamında hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilir; genel ve tüm muhataplara yönelik yeniden yapılandırma iradesiyle yapılan fesih, tek bir tarafa yönelik kötüniyetli bir davranış…
olağan fesihhakkın kötüye kullanılmasıdürüstlük kuralı (TMK 2/1)icaba davetdenkleştirme (portföy) tazminatı (TTK 122)sürekli borç ilişkisibayilik (acente-kıyas)
-
Acenteye rücuen tazminat davasında pasif husumet yokluğu
2021/2012 E. 2022/756 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Deniz taşımasına ilişkin konşimentoyu, taşıyan adına acentesi sıfatıyla imzalayan ve navlun faturasını bu konşimentoya atfen düzenleyen kişi, taşıyan olarak değil acente olarak nitelendirilir. TTK'nın 105/2. maddesi uyarınca acenteye karşı doğrudan dava açılamaz; dava ancak taşıyana izafeten (taşıyan adına) açılabilir. Acentenin kişisel kusuru ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle acenteye karşı açılan rücuen tazminat davası pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
acentepasif husumetkonşimentorücuen tazminattaşıyana izafeten davasigorta halefiyeti
-
Acenteye izafeten dava açılmasına engel bir hüküm bulunmadığı
2022/701 E. 2022/625 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 105/2 uyarınca, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir. Zorunlu arabuluculuk sürecine yabancı asil davalının bizzat (vekili aracılığıyla) katılmış olması ve sürecin bu şekilde tamamlanmış olması, sonrasında taşıyana izafeten acentesine dava açılmasını engellemez; acente asili temsil ettiğinden, izafeten açılan davada hüküm yine asil hakkında verilip uygulanır.
acenteizafeten dava açmazorunlu arabuluculukdeniz ticaretigecikme tazminatı
-
Acente sıfatıyla hareket edene doğrudan dava açılamayacağı
2019/2173 E. 2022/349 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir taşıma ilişkisinde, akdi taşıyanın düzenlediği konişmentoda 'teslim için başvurulacak kişi' olarak gösterilen ve ana konişmentoda 'gönderilen' sıfatıyla yer alan, ordinoyu düzenleyen ve acentelik sözleşmesi ibraz eden taraf, navlun faturası düzenlemiş olsa bile taşıyıcı veya taşıma işleri komisyoncusu değil, akdi taşıyanın acentesi sayılır. TTK 105/2 uyarınca acenteye karşı ancak müvekkiline izafeten (aynı sıfatla) dava açılabilir; acenteye doğrudan kişisel sıfatla dava açılması ve kişisel kusur ileri sürülüp kanıtlanmaması halinde, dava gerçek…
itirazın iptalipasif husumet ehliyetiaktif husumet ehliyetiacentetaşıma işleri komisyoncusukonişmentorücu (taşıma temelli)
-
Distribütörlük sözleşmesinde tek satıcılık hakkı ispat edilemediği için portföy tazminatı reddi
2019/1771 E. 2022/243 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Belirli süreli bir sözleşmede, sözleşmede öngörülen süre ve bildirim usulüne uyularak yapılan fesih bildirimi, sözleşmenin usulüne uygun sona erdirilmesi sonucunu doğurur; TTK 121. maddesindeki üç aylık asgari ihbar süresi belirsiz süreli acentelik sözleşmelerine özgü olup belirli süreli sözleşmelere uygulanmaz. Tek satıcılık sözleşmesinden kaynaklanan portföy (denkleştirme) tazminatının talep edilebilmesi için, üretici tarafından tek satıcıya münhasırlık (tek satıcılık) hakkı tanındığının ispatı gerekir; sözleşmede üreticinin de aynı bölgede doğrudan…
distribütörlük sözleşmesitek satıcılık (münhasır distribütörlük)portföy (denkleştirme) tazminatıTTK 121 ihbar süresiTTK 122/5hukuki görünüşe güven ilkesibayilik (acente-kıyas)
-
Sigorta acentesi denkleştirme tazminatında TTK 122/4 süresi hak düşürücüdür
2022/218 E. 2022/219 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Sigorta acentelerine TTK'nın acenteler hakkındaki hükümleri (5684 sayılı Kanun m.23/18 atfıyla) uygulanır. TTK 122/4 uyarınca denkleştirme tazminatı istemi, sözleşme ilişkisinin sona ermesinden itibaren 1 yıl içinde ileri sürülmelidir; bu süre, denkleştirme hakkının bağımlı ve kurucu yenilik doğuran bir hak olması nedeniyle hak düşürücü süredir. Bu süre içinde dava açılmaması halinde denkleştirme istemi hak düşürücü süre nedeniyle reddedilir.
denkleştirme tazminatıhak düşürücü sürezamanaşımıkurucu yenilik doğuran hakacentelik sözleşmesisigorta acentesi
-
Yetkili servis ilişkisinin sona ermesinde denkleştirme tazminatı hak düşürücü süresi
2019/1760 E. 2022/167 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 122 uyarınca öngörülen 1 yıllık süre, dava açma süresi değil, denkleştirme (portföy) tazminatı talebinin ileri sürülmesi için bir hakdüşürücü süredir ve bu süre sözleşme ilişkisinin sona erdiği tarihten (ikale/protokol tarihinden) itibaren işlemeye başlar; bu süre geçtikten sonra açılan davada denkleştirme tazminatı talep edilemez. Ayrıca, sözleşme ilişkisinin tarafların rızaen anlaşması (ikale/protokol) ile sona erdiği ve davalı tarafından yöneltilmiş bir fesih beyanı bulunmadığı hâllerde, feshin haksızlığı koşulu gerçekleşmediğinden maddi ve…
denkleştirme (portföy) tazminatıhakdüşürücü süreacentelik/yetkili servis sözleşmesiikale protokolügenel işlem şartlarıhaksız fesih